Agady talmudyczne - Autor nieznany; Michał Friedman

Agady talmudyczne

Talmud składający się z Miszny i Gemary zawiera ustną tradycję opartą na wyjaśnieniu przepisów Tory w nowych czasach i nowych warunkach. Składa się z dwóch części — „halachy” i „agady”. Halacha (po aramejsku agada , po hebrajsku hagada ) pochodzi od hebrajskiego słowa „ halach ” — „iść, chodzić, postępować”. Zawiera przepisy prawa i normy postępowania.
Agada od słowa „ hagad ” — „opowiadać” — to część ustnej tradycji. Jest swoistą formą literackiej twórczości rozwijanej przez stulecia. Składają się na nią opowieści, krótkie opowiadania ze świata realnego i świata fantastycznego, przypowieści, sentencje, aforyzmy, mity, wiersze, a nawet anegdoty. Opowieści agadyczne są zwięzłe. Odznaczają się często stylem Biblii . Można w nich znaleźć motywy zaczerpnięte z twórczości literackiej innych narodów. Wiele też opowieści agadycznych za pośrednictwem Talmudu weszło do folkloru europejskiego.
Celem agad jest nie tylko opowiadanie, ale też pouczanie.
Halacha wnika we wszystkie zjawiska życia, traktuje i rozwija teoretyczne przepisy prawne i rytualne.
Agada zaś za pomocą łatwo dostępnych środków przekazu literackiego przysposabia naród do dostosowania się do przepisów prawa.
Prezentowane w tym wyborze agady stanowią część większej całości zawartej w Księdze Agady — Seefer ha-agada opracowanej przez Rawnickiego i Bialika.
M.F.
Jeśli chcesz poznać Stwórcę świata, czytaj agadę. Przez nią zrozumiesz istotę Boga, oby był błogosławiony. Dzięki niej będziesz wiedział, jak się zachować i kroczyć Jego drogami. Nie traktuj lekko przypowieści. Z małą, groszową świeczką można czasem znaleźć monetę albo cenną perłę. Dzięki lekkiej przypowieści czy prostemu przykładowi można czasem zrozumieć najgłębszą myśl.
— Tora — powiada rabi Nachman — była do czasów króla Salomona labiryntem krętych korytarzy i skrytych komnat. Kto tam wszedł, w krótkim czasie zaczynał błądzić. Tracił orientację. Nie wiedział, którędy dalej iść i jak wyjść. Przyszedł Salomon i stworzył przypowieść, która stała się jakby ową nicią przywiązaną do drzwi wejściowych labiryntu, za pomocą której człowiek mógł się posuwać naprzód, zwiedzić wszystkie tajemnicze i skryte komnaty i bezpiecznie wrócić.

Autor nieznany
Michał Friedman
Содержание

---


Pierwsze pokolenia


Adam, pierwszy człowiek


Piękny świat


Oblubienica — szabat


Żelazo


Wszystkie stworzenia są pożyteczne


Ewa


Pierwszy grzech


Feniks


Ciekawska kobieta


Po grzechu


O utracie wiernego sługi


Pierwszy zachód słońca


Pierwszy ogień


Krótkie dni


Pijaństwo


Praojcowie


Bożki Teracha


Ofiarowanie Izaaka


Śmierć Abrahama


Sodoma


Gościnny sodomianin


Jałmużna po sodomsku


Wyrok


Żona Lota


Ślepota Izaaka


Błogosławieństwa


Lea


Śmierć Rebeki


Grób Racheli


Uroda Józefa


Pogrzeb Jakuba


W powrotnej drodze po pogrzebie ojca


Zakaz wody


Dzięki pobożnym kobietom


Po pracy


Miara się przepełniła


Rodzice Mojżesza


Narodziny Mojżesza


Próba


Mojżesz wychodzi do swoich braci


Ucieczka Mojżesza


W kraju Kusz


Jetro


Wierny pasterz


Ciernisty krzak


Laska Mojżesza


Serce faraona


Plaga krwi


Żaby


Miarka za miarkę


Plaga gradu


Trzy dni ciemności


Faraon poszukuje Mojżesza


Trumna Józefa


Niedorajda


Obustronna radość


Niewczesny żal


Żydzi nad Morzem Czerwonym


Rozstąpiły się wody Morza Czerwonego


Anioł, władca morza


To jest mój Bóg


Żydzi na pustyni


Manna


Amalek


I


II


III


Nadanie Tory


I


II


III


IV


V


VI


VII


VIII


Złoty cielec


Przybytek


Rzesza Żydów


Portret Mojżesza


Korach


Śmierć Aarona


W Dolinie Arnonu


Og, król Baszanu


Ubranie, które Żydzi nosili na pustyni


Śmierć pokolenia pustyni


Bileam


Śmierć Mojżesza


Saul


Król Dawid


I. Dawid — wierny pasterz


VI. Harfa Dawida


IX. Śmierć Dawida


Król Salomon


I. Mądrość Salomona


II. Dwie głowy


IV. Sąd na trzema podróżnymi


V. Chytra sztuczka Egiptu


VI. Córka faraona


VII. Tron Salomona


VIII. Królowa Saby


IX. Orzeł króla Salomona


Merodak-Baladan


Śmierć Menassesa


Zburzenie Pierwszej Świątyni Pańskiej


Głód


Prorok Jeremiasz


Pożar


Król Sedekiasz


Żałoba ojców


Krew proroka Zachariasza


Okrucieństwo potomków Izmaela


Nad rzekami Babilonu


Tęsknota


Powietrzny pałac króla Tyru Hirama na środku morza


Cud purymowy


I. Uczta Achaszwerosza


IV. Wywyższenie Hamana


V. Zamiar Hamana


VI. Donosy Hamana


VII. Okrutny dekret


VIII. Klęska Hamana


Szubienica Hamana


Czasy Drugiej Świątyni Pańskiej


Szymon Sprawiedliwy


Aleksander Macedoński


I


II


III


IV


V


VI


Aleksandryjska synagoga


Cud chanukowy


I


II


III


Herod


II


III


Ofiara paschalna


Bikurim, czyli pierwsze plony


Święto czerpania wody


Surowe zarządzenie


Pielgrzymi


Kapłańskie rady


Mądrość dzieci Jerozolimy


Sława Jerozolimy


Bystry wzrok


Natychmiastowa odpowiedź


Drugie zburzenie Świątyni Pańskiej


Straszne znaki


Z jakiego powodu został zburzony kraj?


Jak wróg mścił się na Żydach


Ciało ojca ratuje życie syna


W otchłani morza


Cafnet bat Pniel


Gniew Boga


Córka Nakdimona ben Guriona


Żałoba Boga


Menac


Smutek Boga po zburzeniu świątyni


Pociecha


Rabi Szymon ben Szatach


Odnowiony sanhedryn


Janaj przed sądem rabiego Szymona ben Szatacha


W jednym dniu powieszono osiemdziesiąt czarownic


Choni wymodlił deszcz


Siedemdziesięcioletni sen


Aba Chilkija wymodlił deszcz


Chanan Ukryty


Hilel Stary


I


II


Skromność Hilela


Cała Tora na jednej nodze


Z chęci zostania kapłanem chciał przyjąć żydowską wiarę


Dobroć Hilela


I


II


Rabi Jochanan ben Zakaj


Dwie drogi


Rabi Chanina ben Dosa


Nóżka ze złotego stołu


Płonący ocet


Kozy rabiego Chaniny


Rozciągnięte belki


Aniołowie-tragarze


Biada wężowi


Modlitwa rabiego Chaniny za chorych


Pobożny osioł


Raban Gamliel II


I


II


Nasi usługuje swoim gościom


Rabi Eliezer ben Hurkanos


Hurkanos Wielki


Bejt ha-midrasz rabiego Eliezera


Wielki spór


Choroba rabiego Eliezera


Rabi Jehoszua ben Chanania


„Szczęśliwa jego matka”


Jedna owieczka wśród siedemdziesięciu wilków


Wyzwolone dziecko


Pokonały go trzy osoby


Gościa pięknie przyjmij, ale bądź ostrożny


Oblicze Boga


Obiad dla Boga


Bej-Iloi


Nachum Gamzo


Sam dla siebie wyprosił


Rabi Tarfon


Rabi Akiwa


W jaki sposób rabi Akiwa zabrał się do nauki


Pochylił głowę


Wszystko, co Bóg czyni, dla dobra czyni


Smutek rabiego Akiwy


Spłacił dług


Śmierć rabiego Akiwy


Pogrzeb rabiego Akiwy


Dziesięć ofiar cesarskiej władzy


I


III. Rabi Akiwa ben Josef


IV. Rabi Chanina ben Teradion


V. Rabi Jehuda ben Bawa


VII. Rabi Jehuda ben Dama


VIII. Rabi Chanina ben Chachinaj


X. Rabi Eliezer ben Szamua


Rabi Meir


Zarobki rabiego Meira


Dobry brat


Zwrócił zastaw


Niech znikną grzechy


Z przypowieści rabiego Meira


Jedne usta


Unieważniony dekret


Dolina złotych monet


Tragarz — uczeń proroka Eliasza


Sam wziął na siebie cierpienie


Rabi Pinchas ben Jair


Małe stało się wielkie


Odnaleziona perła


Rabi Jehuda Hanasi


Zamienione dzieci


Osiem zalet


Rok głodu


Córka Achera


Wieś pełna dzieci


O mało nie sprowadzili Mesjasza


Co zanadto, to niezdrowo


Kosztowny prezent


Śmierć rabiego


Rabi Chija


Co robić, żeby Tora nie uległa zapomnieniu


Z litości


Krzesło rabiego Chiji


Uroda rabiego Jochanana


Razem płakali


Dobra wymiana


Rabi Szymon ben Lakisz (Reisz Lakisz)


Siła odpowiednia dla Tory


Gdzie jesteś ben Lakisz?


Iskry latały


Na opak


Sieroce pieniądze


Rabi Huna


O poczynaniach Rawy Huny


Z octu wino


Pogrzeb Rawy Huny


Raw Szeszet


Widzący ślepiec


Raba bar Nachmani


Hespedy


Po śmierci cadyków


Jeden bóg, jeden naród


Klucz na łańcuchu


Co ważniejsze?


Krnąbrny naród


Wybrani spośród wszystkich narodów


Prześladowany naród


Inni niż wszyscy


Kto jest najważniejszy?


Znaki rozpoznawcze Żydów


Dzieci, które zgrzeszyły


Izrael — jedna wiązka


Żydzi - naród wieczny


Przyjmowanie prozelity


Bez zasług ojców


Trzy rodzaje prozelitów


Jeżeliby który przystąpił do stada


Sławni prozelici


Statek może odpłynąć


Trzy legiony prozelitów


Nie oni, ale ich szczęśliwy los


Rozsiani po świecie


Narody świata


Ziemia Izraela


Do domu


Miłość do Erec Israel


I


II


III


Za życia czy po śmierci


I


II


Jerozolima


Język jest życiem narodu


I


II


III


Albo język święty (hebrajski), albo światowy


Aramejski — siostrzany język hebrajskiego


Pierwsze słowo


Przetłumaczona Tora


Do czego służą poszczególne języki


Galut-diaspora


Rozwianii rozproszeni


Jeden dobry dzień


Obumarłe uczucie


Co do nas mają?


Krzywdziciel — władca nad władcami


Pijany nie od wina


Nie wzbudzajcie zazdrości


Nastraszeni


I uciekł


Żyd — słowo obelżywe


I


II


III


IV


V


Opiekun Żydów


I


II


III


IV


Prawdziwe światło


Nie znalazła miejsca do odpoczynku


Słowa, które napawają strachem


Szczęście, że tak się stało


Niewola Szechiny


I


II


Bóg nie opuszcza swego narodu


Musisz wiedzieć


Zbawienie oraz czasy Mesjasza


Ty, Boże, jesteś naszym Ojcem


Koniec


I


II


III


IV


Dzisiaj


Cztery podobieństwa


Czasy Mesjasza


I


II


III


IV


V


VI


VII


VIII


Mesjasz


I


II


III


IV


V


VI


VII


Tora


Wielkie znaczenie Tory


I


II


III


IV


V


VI


VII


VIII


Najlepszy zawód


Najlepszy towar


I


II


Miejsce, gdzie kwitnie Tora


I


II


III


IV


V


VI


VII


VIII


Umiłowanie Tory


I


II


III


IV


V


VI


VII


VIII


Nauka Tory dla samej Tory


I


II


III


IV


Nauczanie innych Tory


I


II


III


IV


V


VI


VII


VIII


Dziatwa szkolna


I


II


III


IV


V


I


II


III


IV


V


VI


VII


VIII


I


II


III


IV


I


II


III


IV


V


VI


VII


VIII


I


II


III


IV


V


VI


VII


VIII


I


II


III


IV


Święte Pisma


I


II


I


II


I


II


III


IV


I


II


III


IV


V


VI


VII


VIII


I


II


III


Obyczaj łamie prawo


Tajemnice Tory


I


II


Mądrość


I


II


III


IV


V


VI


Uczony stoi wyżej od króla


VII


VIII


I


II


III


IV


V


VI


VII


Bóg, oby był błogosławiony


Wielkość Boga


Miejsce Boga


I


II


Gdzie jest Bóg?


Ile jest Szechin?


Dokąd uciec przed Bogiem?


Spomiędzy dwóch drążków


I


II


Zobaczyć Boga


Obiad dla Boga


Wielkie Imię Boga


I


II


III


IV


V


Bóg nie zamienia


Oko Boga


I


II


Spory wokół Boga


I


II


Adrian chce zostać Bogiem


I


II


III


Cuda Boga


Siedem niebios


Boże anioły


II


III


IV


V


Bałwochwalstwo


Najcięższy grzech


I


II


III


I


II


Z powodu głupca można stracić zaufanie


Wielu bogów — wiele istot


Moloch


I


II


III


Pokolenie Menaszego


Instynkt Zła popycha do bałwochwalstwa


Dwie połówki


Ludzie wobecBoga


Bojaźń Boga


I


II


III


IV


V


Spełnianie woli Boga


I


II


III


Cześć należna Bogu


II


III


IV


V


VI


Wiara


Modlitwa


Bogu należy służyć całym sercem


Czyste źródło


Znaczenie Tory


I


II


III


IV


V


VI


VII


Modły za kogoś


I


II


III


Modlitwa na drogę


I


II


III


I


II


W obliczu Szechiny


I


II


Liczone słowa


I


II


III


V


W stronę Jerozolimy


Jak należy się modlić?


I


II


Daremna modlitwa


Przewodzący modlitwie


I


II


I


II


III


Cześć bożnicy


I


II


III


Piękne świątynie


I


II


III


IV


V


VI


VII


VIII


Nieurodzajne pole


Kto raz zgrzeszył, zgrzeszy ponownie


Zapach padliny


Wykłuł sobie oczy


Czterej świadkowie


Pali się


W postaci obcej kobiety


Promienista korona


„Bardzo dobre”


I


II


II


IV


V


VI


VII


VIII


Z nieprzymuszonej woli


Nie ufaj sobie


Towarzysze drogi


Fundament świata


I


II


Siła cadyka


I


II


III


Trzydziestu sześciu sprawiedliwych (Łamedwawnicy)


Dzięki zasługom cadyków


Własna zasługa


Specjalna troska


Perły pozostają perłami


Ciężka strata


Dwa spotkania


Zbierał róże


Złoczyńcy


I


II


Wzburzone morze


Unikaj złoczyńcy


I


II


Oko złoczyńcy


I


II


Uwodziciele


III


Plagi


Pokuta


I


II


III


Na dzień przed śmiercią


Z korytarza do salonu


I


II


III


„Otwórzcie mi”


Moc skruchy


I


II


Kogo uznaje się za pokutnika


Cztery sposoby na odpuszczenie grzechów


Pokutnicy


W jednej chwili zasłużył na życie wieczne


Ułatwienia dla pokutnika


I


II


Nie dla nagrody


Za wszystko jest zapłata


II


Trzy rzeczy


I


II


I


II


Dwie drogi


Trzy rodzaje ludzi


z góry zapłacone


Czy widzisz także moją klatkę?


Wyrok Boga jest sprawiedliwy


Miara według miary


I


II


III


IV


Jedno gasi drugie


I


II


III


I


II


Z wielkiego skarbca


Tamten świat


I


II


III


IV


V


Raj


Piekło


I


II

Страница

123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150151152153154155156157158159160161162163164165166167168169170171172173174175176177178179180181182183184185186187188189190191192193194195196197198199200201202203204205206207208209210211212213214215216217218219220221222223224225226227228229230231232233234235236237238239240241242243244245246247248249250251252253254255256257258259260261262263264265266267268269270271272273274275276277278279280281282283284285286287288289290291292293294295296297298299300301302303304305306307308309310311312313314315316317318319320321322323324325326327328329330331332333334335336337338339340341342343344345346347348349350351352353354355356357358359360361362363364365366367368369370371372373374375376377378379380381382383384385386387388389390391392393394395396397398399400401402403404405406407408409410411412413414415416417418419420421422423424425426427428429430431432433434435436437438439440441442443444445446447448449450451452453454455456457458459460461462463464465466467468469470471472473474475476477478479480481482483484485486487488489490491492493494495496497498499500501502503504505506507508509510511512513514515516517518519520521522523524525526527528529530531532533534535536537538539540541542543544545546547548549550551552553554555556557558559560561562563564565566567568569570571572573574575576577578579580581582583584585586587588589590591592593594595596597598599600601602603604605606607608609610611612613614615616617618619620621622623624625626627628629630631632633634635636637638639640641642643644645646647648649650651652653654655656657658659660661662663664665666667668669670671672673674675676677678679680681682683684685686687688689690691692693694695696697698699700701702703704705706707708709710711712713714715716717718719720721722723724725726727728729730731732733734735736737738739740741742743744745746747748749750751752753754755756757758759760761762763764765766767768769770771772773774775776777778779780781782783784785786787788789790791792793794795796797798799800801802803804805806807808809810811812813814815816817818819820821822823824825826827828829830831832833834835836837838839840841842843844845846847848849850851852853854855856857858859860861862863864865866867868869870871872873874875876877878879880881882883884885886887888889890891892893894895
О книге

Язык

Польский

Год издания

2014-01-14

Издатель

Fundacja Nowoczesna Polska

Reload 🗙