Rękopis znaleziony w Saragossie
Hrabia Olavidèz 1 jeszcze nie był sprowadził 2 osadników do gór Sierra Morena 3 . Strome to pasmo, które oddziela Andaluzję od Manczy, zamieszkiwali wówczas kontrabandziści, rozbójnicy i kilku Cyganów, o których mówiono, że pożerali ciała zabitych wędrowców. Stąd nawet poszło hiszpańskie przysłowie: Las gitanas de Sierra Moréna quieren carne de hombres 4 . — Nie dość na tym. Podróżny, który odważał się zapuszczać w tę dziką okolicę, napastowany bywał (jak mówiono) przez tysiączne okropności, na widok których drżała najzimniejsza odwaga. Słyszał płaczliwe głosy mieszające się z hukiem potoków, śród poświstu burzy mamiły go błędne ogniki, a niewidome ręce popychały w bezdenne przepaście.
Wprawdzie można było czasami znaleźć na tej strasznej drodze jaką wentę, czyli samotną gospodę, ale duchy, bardziej diabelskie niż sami oberżyści, zmusiły tych ostatnich do ustąpienia im miejsca i oddalenia się w kraje, gdzie jedynie głos ich sumienia przerywał im spoczynek, a z dwojga złego jedno wybierając, oberżyści woleli z tym drugim mieć do czynienia. Sam gospodarz z Andujar zaświadczał się świętym Jakubem z Composteli 5 , że w opowiadaniach tych żadnego fałszu nie było. Na koniec dodawał, że zbiry 6 Świętej Hermandady 7 zawsze wymawiali się od wycieczek w góry Sierra Morena, podróżni zaś przekładali jechać na Jaen lub Estremadurę.
Odpowiedziałem mu na to, że ten wybór mógł przypadać do smaku podróżnym zwyczajnego rodzaju, ale że gdy król Don Phêlipe quinto 8 raczył zaszczycić mnie godnością kapitana w gwardii walońskiej, święte prawa honoru nakazywały mi udać się najkrótszą drogą do Madrytu, chociażby takowa była razem 9 najniebezpieczniejsza.
— Młody panie — odparł gospodarz — wasza miłość dozwoli mi zwrócić uwagę, że jeżeli król zaszczycił was stopniem kapitana, zanim najlżejszy mech nie uczynił tego samego zaszczytu brodzie waszej miłości, słusznym byłoby przede wszystkim dać dowody roztropności, tym bardziej że skoro złe duchy raz się do jakiego miejsca przywiążą...
Jan Potocki
Edmund Chojecki
---
Dzień pierwszy
Historia zamku Kassar-Gomelez
Dzień drugi
Historia opętanego Paszeka
Dzień trzeci
Historia Alfonsa van Worden
Dzień czwarty
Dzień piąty
Historia Zota
Dzień szósty
Dalszy ciąg historii Zota
Dzień siódmy
Dalszy ciąg historii Zota
Dzień ósmy
Opowiadanie Paszeka
Dzień dziewiąty
Historia kabalisty
Dzień dziesiąty
Historia Tybalda de La Jacquière
Dzień jedenasty
Historia Menipa Licejczyka
Historia filozofa Atenagoras
Dzień dwunasty
Historia Pandesowny, naczelnika Cyganów
Dzień trzynasty
Dalszy ciąg historii Pandesowny
Dalszy ciąg historii Giulia Romati
Historia księżniczki Monte Salerno
Dzień czternasty
Historia Rebeki
Dzień piętnasty
Dalszy ciąg historii naczelnika Cyganów
Historia Marii de Torres
Dzień szesnasty
Dalszy ciąg historii naczelnika Cyganów
Dalszy ciąg historii Marii de Torres
Dzień siedemnasty
Dalszy ciąg historii Marii de Torres
Dalszy ciąg historii naczelnika Cyganów
Dzień osiemnasty
Dalszy ciąg historii naczelnika Cyganów
Historia hrabiego Peña-Velez
Dzień dziewiętnasty
Historia geometry
Dzień dwudziesty
Dalszy ciąg historii naczelnika Cyganów
Dzień dwudziesty pierwszy
Historia Żyda Wiecznego Tułacza
Dzień dwudziesty drugi
Dalszy ciąg historii Żyda Wiecznego Tułacza
Dzień dwudziesty trzeci
Dalszy ciąg historii Velasqueza
Dzień dwudziesty czwarty
Dalszy ciąg historii Velasqueza
Dzień dwudziesty piaty
Dalszy ciąg historii Velasqueza
Dzień dwudziesty szósty
Dalszy ciąg historii naczelnika Cyganów
Dzień dwudziesty siódmy
Dalszy ciąg historii naczelnika Cyganów
Historia księżnej Medina Sidonia
Dzień dwudziesty ósmy
Dalszy ciąg historii naczelnika Cyganów
Historia margrabiego de Val Florida
Dzień dwudziesty dziewiąty
Dalszy ciąg historii naczelnika Cyganów
Dalszy ciąg historii księżnej Medina Sidonia
Historia Hermosita
Dzień trzydziesty
Dzień trzydziesty pierwszy
Dalszy ciąg historii Żyda Wiecznego Tułacza
Dalszy ciąg historii naczelnika Cyganów
Dzień trzydziesty drugi
Dalszy ciąg historii Żyda Wiecznego Tułacza
Dalszy ciąg historii naczelnika Cyganów
Historia Lopeza Soareza
Historia rodziny Soarez
Dzień trzydziesty trzeci
Dalszy ciąg historii Żyda Wiecznego Tułacza
Modlitwa egipska
Dalszy ciąg historii naczelnika Cyganów
Dalszy ciąg historii Lopeza Soarez
Dzień trzydziesty czwarty
Dalszy ciąg historii Żyda Wiecznego Tułacza
Dalszy ciąg historii naczelnika Cyganów
Dalszy ciąg historii Lopeza Soarez
Dzień trzydziesty piąty
Dalszy ciąg historii Żyda Wiecznego Tułacza
Dalszy ciąg historii naczelnika Cyganów
Dalszy ciąg historii Lopeza Soarez
Historia don Roque Busquera
Historia Frasquety Salero
Dzień trzydziesty szósty
Dalszy ciąg historii Żyda Wiecznego Tułacza
Dalszy ciąg historii naczelnika Cyganów
Dalszy ciąg historii Lopeza Soareza
Dzień trzydziesty siódmy
Dzień trzydziesty ósmy
Dalszy ciąg historii Żyda Wiecznego Tułacza
Dzień trzydziesty dziewiąty
Dalszy ciąg historii Żyda Wiecznego Tułacza
Dzień czterdziesty
Dzień czterdziesty pierwszy
Historia margrabiego Torres Rovellas
Dzień czterdziesty drugi
Dalszy ciąg historii margrabiego Torres Rovellas
Dzień czterdziesty trzeci
Dalszy ciąg historii margrabiego Torres Rovellas
Dzień czterdziesty czwarty
Dalszy ciąg historii margrabiego Torres Rovellas
Dzień czterdziesty piąty
Dalszy ciąg historii margrabiego Torres Rovellas
Dzień czterdziesty szósty
Dalszy ciąg historii Żyda Wiecznego Tułacza
Dzień czterdziesty siódmy
Dalszy ciąg historii naczelnika Cyganów
Dzień czterdziesty ósmy
Dalszy ciąg historii naczelnika Cyganów
Historia Cornadeza
Historia Diega Hervasa, opowiadana przez syna jego, Potępionego Pielgrzyma
Dzień czterdziesty dziewiąty
Dalszy ciąg historii Diega Hervasa, opowiadany przez syna jego, Potępionego Pielgrzyma
Dzień pięćdziesiąty
Dalszy ciąg historii Diega Hervasa opowiadany przez syna jego, Potępionego Pielgrzyma
Dzień pięćdziesiąty pierwszy
Historia Błażeja Hervasa, czyli Potępionego Pielgrzyma
Dzień pięćdziesiąty drugi
Dalszy ciąg historii Potępionego Pielgrzyma
Dzień pięćdziesiąty trzeci
Dalszy ciąg historii Potępionego Pielgrzyma
Historia komandora Toralvy
Dalszy ciąg historii Potępionego Pielgrzyma
Dzień pięćdziesiąty czwarty
Dalszy ciąg historii naczelnika Cyganów
Dzień pięćdziesiąty piąty
Dalszy ciąg historii naczelnika Cyganów
Dzień pięćdziesiąty szósty
Dalszy ciąg historii naczelnika Cyganów
Dzień pięćdziesiąty siódmy
Dalszy ciąg historii naczelnika Cyganów
Dzień pięćdziesiąty ósmy
Dalszy ciąg historii naczelnika Cyganów
Dzień pięćdziesiąty dziewiąty
Dalszy ciąg historii naczelnka Cyganów
Dzień sześćdziesiąty
Dalszy ciąg historii naczelnika Cyganów
Dzień sześćdziesiąty pierwszy
Dalszy ciąg historii naczelnika Cyganów
Dzień sześćdziesiąty drugi
Historia wielkiego szejka Gomelezów
Dzień sześćdziesiąty trzeci
Dalszy ciąg historii szejka Gomelezów
Dzień sześćdziesiąty czwarty
Dalszy ciąg historii szejka Gomelezów
Dzień sześćdziesiąty piąty
Dalszy ciąg historii szejka Gomelezów
Historia rodu Uzedów
Dzień sześćdziesiąty szósty
Dalszy ciąg historii szejka Gomelezów
Zakończenie
