Dorożkarz nr 13

Ta trzynastka była dla niego fatalna. Każdy omijał dorożkę, na której tle czarnym, połyskliwym, wypisany był białą farbą ów nieszczęsny numer. Niejeden zapędził się do dorożki — już miał wsiadać, gdy naraz wyczytawszy numer, cofnął się, jakby go coś odepchnęło i poszedł dalej, szukać innej.
Nawet ludzie wolni od przesądów, gdy im wypadło jechać w jakimś interesie, o którego powodzenie chodziło, albo w jakiej ważniejszej chwili życia, woleli zawsze wsiąść w każdą inną dorożkę niż w trzynastkę. Mimo woli ulegali sile zakorzenionego w ich umyśle przesądu, któremu zdrowy rozsądek urągał. Chyba że był ktoś tak roztargniony, iż nie zwracał uwagi na numer, albo gdy żadnej innej dorożki na placu nie było, wtedy dopiero w ostateczności brano tę trzynastkę, co się najczęściej zdarzało wśród ulewnego deszczu lub późno w nocy. Brano ją także na pogrzeby, bo tam nieszczęsna trzynastka była całkiem na miejscu. Wobec grozy śmierci nikła i blada jej fatalność.
Dla koni było to bardzo wygodnie, bo sobie po całych dniach odpoczywały na placu, mając u pysków uwiązane torby z obrokiem, którym się raczyły do woli, widząc, że im nikt nie przeszkodzi; ale dla właściciela dorożki, Tomasza Wali, nie była to wcale przyjemność, stać po próżnicy i wyczekiwać na gości, którzy się nie zjawiali, więc też, gdy inni dorożkarze głośno rozprawiali między sobą albo dla nabrania humoru ciągnęli się wzajem naprzeciwko do szyneczku pod Kogutkiem, „gdzie było piwo z dobrem wódkiem” i gęsina świeża — on siedział jak mruk na koźle, zły i markotny. Na poczęstunki nie chodził, bo nie miał na to, żeby się odwzajemnić kolegom. Nieraz ślina mu szła do ust, gdy spod Kogutka zaleciał zapach smażonej kiełbasy, na kieliszek wódki przychodziła także nieraz ochota; ale się poskramiał, bo lichy zarobek nie pozwalał mu na takie przyjemności. Bywały dni, w których nie uzbierał tyle, żeby wystarczyło na obrok dla koni i na wyżywienie domu. Gdyby nie Tomaszowa, która praniem zarabiała i ciułała grosz do grosza, to nie byłoby nieraz przy końcu kwartału czym zapłacić komornego i podatku.