Niebezpieczne związki, tom pierwszy
Piotr Ambroży Franciszek Choderlos de Laclos urodził się w Amiens, w roku 1741, z rodziny mieszczańskiej. Jako młody chłopiec okazywał zamiłowania literackie, dziedziczne zresztą w tym domu. Jednakże, w XVIII w. literatura nie stanowiła jeszcze zawodu; zatem młody Laclos, po odbyciu studiów, zostaje, w 20 roku życia, oficerem artylerii. Łatwość pióra i zręczność w składaniu madrygałów uczyniły go pożądanym gościem paryskich salonów: w nich też zapewne gromadzi zawczasu materiały do przyszłego arcydzieła. W r. 1774 zwraca na siebie uwagę zgrabną sztuczką pt.: List do Małgosi ; w 3 lata później pisze operę komiczną, jednak bez szczególnego powodzenia. W r. 1778, wysłany na prowincję jako oficer inżynierii, buduje fort na wyspie Aix; tam też, może aby rozproszyć nudę zapadłego kąta i orzeźwić myśl wspomnieniem błyszczącego paryskiego świata, pisze Niebezpieczne związki .
Dzieło ukazało się w 1782 i zyskało niebywałe powodzenie. Była to jedyna książka, jaką Laclos napisał. Później, jeśli używa pióra, to jedynie na broszury, artykuły polityczne, etc. Ferment nadciągającej rewolucji nie sprzyja snadź 1 płodom czystego artyzmu. Może zraziła Laclosa i pieczołowitość policji, która umieściła jego książkę na indeksie i skazała ją na zniszczenie, jako „rozwiązłą i nieobyczajną”.
W r. 1789 Laclos, na polecenie pani de Genlis, otrzymuje miejsce sekretarza księcia Orleanu. Niebawem staje się prawą ręką i duszą polityki księcia; fama, nie zawsze zresztą sprawdzona, przypisuje autorowi Niebezpiecznych związków autorstwo wielu intryg przeciw prawej dynastii, jakie knuł kokietujący z ludem, ambitny Filip Egalité . Równocześnie ze swoim panem Laclos wstępuje do klubu jakobinów. Przewodniczy klubowi w dniu uchwalenia detronizacji Ludwika XVI. W r. 1791 redaguje „Journal des amis de la constitution”. Po ogłoszeniu republiki wraca do armii jako generał brygady; w r. 1793 dostaje się w Paryżu do więzienia; ratuje go protekcja Robespierre’a, któremu podobno Laclos układał jego mowy. Niebawem znajduje się po raz wtóry w więzieniu, z którego dopiero 9 Thermidor wyzwala go ostatecznie. Przydzielony do korpusu generała Moreau, udaje się do Włoch, gdzie umiera w Tarencie w r. 1803 na stanowisku generalnego inspektora artylerii.
Pierre Choderlos de Laclos
Tadeusz Boy-Żeleński
---
Tom pierwszy
Od tłumacza
Część pierwsza
List I
List II
List III
List IV
List V
List VI
List VII
List VIII
List IX
List X
List XI
List XII
List XIII
List XIV
List XV
List XVI
List XVII
List XVIII
List XIX
List XX
List XXI
List XXII
List XXIII
List XXIV
List XXV
List XXVI
List XXVII
List XXVIII
List XXIX
List XXX
List XXXI
List XXXII
List XXXIII
List XXXIV
List XXXV
List XXXVI
List XXXVII
List XXXVIII
List XXXIX
List XL
List XLI
List XLII
Dalszy ciąg listu XL
List XLIII
List XLIV
List XLV
List XLVI
List XLVII
List XLVIII
List XLIX
List L
Część druga
List LI
List LII
List LIII
List LIV
List LV
List LVI
List LVII
List LVIII
List LIX
List LX
List LXI
List LXII
List LXIII
List LXIV
List LXV
List LXVI
List LXVII
List LXVIII
List LXIX
List LXX
List LXXI
List LXXII
List LXXIII
List LXXIV
List LXXV
List LXXVI
List LXXVII
List LXXVIII
List LXXIX
List LXXX
List LXXXI
List LXXXII
List LXXXIII
List LXXXIV
List LXXXV
List LXXXVI
List LXXXVII