FIGURA NONA.
Optica delineatio Architecturæ Jacobi Barozzii; & primum, de Stylobata Ordinis Etrusci.
Perspectiva nusquam clariùs emicat, quàm in Architectura. Iccirco tibi ob oculos pono Architecturam Jacobi Barozzii, quem à patria nuncupant Il Vignola, reliquis fortasse usitatiorem; in eaque continetur elevatio geometrica singulorum quinque Ordinum, qui vocantur, Etruscus, Doricus, Ionicus, Corinthius, & Romanus, vel Compositus; delineando seorsim partes cujuscunque Ordinis in figuris grandioribus. Elevationi geometricæ suum vestigium nos addemus; ex vestigio autem & ex elevatione opticè deformatis, eliciemus apparentias solidorum juxta regulam traditam. Exempli gratia, si delineare velis stylobatam quadratum & pilam Ordinis Etrusci, præter elevationem geometricam A delineare oportet vestigium geometricum B; ex ambobus autem opticè contractis formatur stylobata nitidus D, cum anta & pila existente ad latus, accipiendo altitudines à linea plani, latitudines à linea perpendiculari ad ipsum planum. In alia delineatione posuimus pilam ex adverso, ut eis omni modo delineandis assuescas.
Ad vitandam confusionem linearum, proderit ut figuræ fiant his nostris multò grandiores: in quem finem singulis paginis apposita est scala modulorum. Hoc nomine intelliguntur partes æquales, in quas dividuntur lineæ latitudinis & altitudinis elevationum geometricarum; ac lineæ latitudinis & longitudinis vestigiorum geometricorum. Si moduli sint parvi, subdividuntur singuli in duodecim partes; ac prout fuerint grandiores, subdividuntur in partes triginta, vel sexaginta, vel centumviginti. Modulos Etruscum Doricúmque in partes duodecim; reliquos autem in octodecim partiti sunt.