XVI
Erasistratos d' ouk oid' hopôs heterais men tisi doxais euêthesin anteipe dia makrôn, hyperebê de teleôs tên Hippokratous, oud' achri tou mnêmoneusai monon autês, hôs en tois peri kataposeôs epoiêsen, axiôsas. en ekeinois men gar achri tosoutou phainetai mnêmoneuôn, hôs tounom' eipein tês holkês monon hôde pôs graphôn;
“Holkê men oun tês koilias oudemia phainetai einai”; peri de tês || 61 anadoseôs ton logon poioumenos oud' achri syllabês mias emnêmoneuse tês Hippokrateiou doxês. kaitoi g' epêrkesen an hêmin, ei kai tout' egrapse monon, hôs Hippokratês eipôn “Sarkes holkoi kai ek koiliês kai exôthen” pseudetai; oute gar ek tês koilias out' exôthen helkein dynantai. ei de kai hoti mêtras aitiômenos arrhôston auchena kakôs eipen “Ou gar dynatai auteês ho stomachos eirysai tên gonên,” ê ei kai ti toiouton allo graphein ho Erasistratos êxiôse, tot' an kai hêmeis pros auton apologoumenoi eipomen;
Ô gennaie, mê rhêtorikôs hêmôn katatreche chôris apodeixeôs, all' eipe tina katêgorian tou dogmatos, hin' ê peisthômen soi hôs kalôs exelenchonti ton palaion logon ê metapeisômen hôs agnoounta. kaitoi ti legô rhêtorikôs? mê gar, epeidê tines tôn rhêtorôn, ha malist' adynatousi dialyesthai, tauta diagelasantes oud' epicheirousin antilegein, êdê pou touto kai hêmeis hêgômeth' einai to rhêtorikôs; to gar dia logou pithanou esti to || 62 rhêtorikôs, to d' aneu logou bômolochikon, ou rhêtorikon. oukoun oute rhêtorikôs oute dialektikôs anteipen ho Erasistratos en tô peri tês kataposeôs logô. ti gar phêsin? “Holkê men oun tês koilias oudemia phainetai einai.” palin oun autô par' hêmôn antimartyrôn ho autos logos antiparaballesthô; peristolê men oun tou stomachou oudemia phainetai einai. kai pôs ou phainetai? tach' an isôs eipoi tis tôn ap' autou; to gar aei tôn anôthen autou merôn systellomenôn diastellesthai ta katô pôs ouk esti tês peristolês endeiktikon? authis oun hêmeis, kai pôs ou phainetai, phêsomen, hê tês koilias holkê? to gar aei tôn katôthen merôn tou stomachou diastellomenôn systellesthai ta anô pôs ouk esti tês holkês endeiktikon? ei de sôphronêseie pote kai gnoiê to phainomenon touto mêden mallon tês heteras tôn doxôn hyparchein endeiktikon all' amphoterôn einai koinon, houtôs an êdê deixaimen autô tên orthên hodon tês tou alêthous heureseôs.
Alla peri men tês koilias authis. hê de tês trophês anadosis ouden deitai || 63 tês pros to kenoumenon akolouthias hapax ge tês helktikês dynameôs epi tôn nephrôn hômologêmenês, hên kaitoi pany saphôs alêthê gignôskôn hyparchein ho Erasistratos out' emnêmoneusen out' anteipen outh' holôs apephênato, tin' echei doxan hyper tês tôn ourôn diakriseôs.
Ê dia ti proeipôn euthys kat' archas tôn kath' holou logôn, hôs hyper tôn physikôn energeiôn erei, prôton tines t' eisi kai pôs gignontai kai dia tinôn topôn, epi tês tôn ourôn diakriseôs, hoti men dia nephrôn, apephênato, to d' hopôs gignetai parelipe? matên oun hêmas kai peri tês pepseôs edidaxen, hopôs gignetai, kai peri tês tou cholôdous perittômatos diakriseôs katatribei. êrkei gar eipein kantautha ta moria, di' hôn gignetai, to d' hopôs paralipein. alla peri men ekeinôn eiche legein, ou monon di' hôn organôn alla kai kath' hontina gignetai tropon, hôsper oimai kai peri tês anadoseôs; ou gar êrkesen eipein autô monon, hoti dia phlebôn, alla kai pôs epexêlthen, hoti tê pros || 64 to kenoumenon akolouthia; peri de tôn ourôn tês diakriseôs, hoti men dia nephrôn gignetai, graphei, to d' hopôs ouketi prostithêsin. oude gar oimai tê pros to kenoumenon akolouthia ên eipein; houtô gar an oudeis hyp' ischourias apethanen oudepote mê dynamenou pleionos epirrhyênai pote para to kenoumenon; allês gar aitias mêdemias prostetheisês, alla monês tês pros to kenoumenon akolouthias podêgousês to syneches, ouk enchôrei pleon epirrhyênai pote tou kenoumenou. all' oud' allên tina prostheinai pithanên aitian eichen, hôs epi tês anadoseôs tên ekthlipsin tês gastros. all' hautê g' epi tou kata tên koilên haimatos apôlôlei teleôs, ou tô mêkei monon tês apostaseôs eklytheisa, alla kai tô tên kardian hyperkeimenên exarpazein autês sphodrôs kath' hekastên diastolên ouk oligon haima.
Monê dê tis eti kai pantôn erêmos apeleipeto tôn sophismatôn en tois katô tês koilês hê pros || 65 to kenoumenon akolouthia, dia te tous epi tais ischouriais apothnêskontas apolôlekuia tên pithanotêta kai dia tên tôn nephrôn thesin ouden hêtton, ei men gar hapan ep' autous ephereto to haima, deontôs an tis hapan ephasken auto kathairesthai. nyni de, ou gar holon alla tosouton autou meros, hoson hai mechri nephrôn dechontai phlebes, ep' autous erchetai, monon ekeino katharthêsetai. kai to men orrhôdes autou kai lepton hoion di' êthmôn tinôn tôn nephrôn diadysetai; to d' haimatôdes te kai pachy kata tas phlebas hypomenon empodôn stêsetai tô katopin epirrheonti. palindromein oun auto proteron epi tên koilên anankaion kai kenas houtôs ergazesthai tas epi tous nephrous iousas phlebas, hai deuteron ouketi parakomiousin ep' autous akatharton haima; kateilêphotos gar autas tou proterou parodos oudemia leleiptai. tis oun hêmin hê dynamis apaxei palin opisô tôn nephrôn to katharon haima? tis de touto men diadexamenê keleusei palin pros to katô meros ienai tês koilês, heterô d' anôthen epipheromenô prostaxei, prin || 66 epi tous nephrous apelthein, mê pheresthai katô?
Taut' oun hapanta synidôn ho Erasistratos aporiôn mesta kai mian monên doxan euporon heurôn en hapasi tên tês holkês, out' aporeisthai boulomenos oute tên Hippokratous ethelôn legein ameinon hypelabe siôpêteon einai peri tou tropou tês diakriseôs.
All' ei kakeinos esigêsen, hêmeis ou siôpêsomen; ismen gar, hôs ouk endechetai parelthonta tên Hippokrateion doxan, eith' heteron ti peri nephrôn energeias eiponta mê ou katagelaston einai pantapasi. dia tout' Erasistratos men esiôpêsen, Asklêpiadês d' epseusato paraplêsiôs oiketais lalois men ta prosthen tou biou kai polla pollakis enklêmata dialysamenois hypo perittês panourgias, ep' autophôrô de pote kateilêmmenois, eit' ouden exeuriskousi sophisma kapeit' entautha tou men aidêmonesterou siôpôntos, hoion apoplêxia tini kateilêmmenou, tou d' anaischyntoterou kryptontos men eth' hypo malês to zêtoumenon, exomnymenou de kai mêd' heôrakenai pôpote phaskontos. houtô gar toi kai ho Asklêpiadês || 67 epileipontôn auton tôn tês panourgias sophismatôn kai mête tês pros to leptomeres phoras echousês eti chôran entauthoi lêreisthai mêth' hôs hypo tôn nephrôn gennatai touti to perittôma, kathaper hypo tôn en hêpati porôn hê cholê, dynaton on eiponta mê ou megiston ophlein gelôta, exomnytai te kai pseudetai phanerôs, ou diêkein legôn epi tous nephrous to ouron all' atmoeidôs euthys ek tôn kata tên koilên merôn eis tên kystin athroizesthai.
Houtoi men oun tois ep' autophôrô kateilêmmenois oiketais homoiôs ekplagentes ho men esiôpêsen, ho d' anaischyntôs pseudetai.