Footnotes:
[1]. Jam desperatis rebus et deleto pæne imperio Romano (Eutropius, iv., c. 9).
[2]. Nescitis, amici, quid mali sit imperare (Vopiscus, Saturninus, c. 10).
[3]. Vopiscus, Florianus, c. 6.
[4]. De Mort. Persec., c. 9: Non difficiliter oppressit.
[5]. Truci vultu ac voce terribili, Quousque tandem Cæsar?
[6]. Cujus nutu omnia gubernabantur.
[7]. Et, ut omnia terrore complerentur, provinciæ quoque in frusta concisæ (De Mort. Persec., c. 7).
[8]. Pone thura: placa Jovem et noster amicus esto.
[9]. De Mort. Persec., c. 9.
[10]. Si autem scitis vos bene ituros, gratulor vobis.
[11]. De Mort. Persec., c. 16.
[12]. Libertatem denique ac vocem non haberent (De Mort. Persec., c. 13).
[13]. Verum autem Dei templum, quod est in hominibus, incolume servavit. (De Mort. Persec., c. 15).
[14]. Vita Const., ii., 53.
[15]. Christiani tollantur et voluptas constat; Per caput Augusti Christiani non sint.
[16]. Lactant., De Mort. Persec., c. 18.
[17]. De Mort. Persec., c. 17.
[18]. De Vita Const., i., 19.
[19]. Zosimus, ii., 8. περιφανὴς γὰρ ἦν ἤδη πολλοῖς ὁ κατέχων ὰυτὸυ ἔρως τῆς βασιλέιας.
[20]. De Mort. Persec., c. 24.
[21]. Pan. Vet., vii., 7.
[22]. Gallias priorum temporum injuriis efferatas, Pan., vi., 8.
[23]. Pan. Vet., ii., 7.
[24]. Pan., vii., 10.
[25]. Gravate apud animum tuum etiam mali pereunt.—Pan., x., 8.
[26]. Pan., vii., 12.
[27]. Odia perpetua et inexpiabiles iras.
[28]. Compendium est devincendorum hostium duces sustulisse.—Pan., vii., 11.
[29]. Pan., vii., 13.
[30]. De Mort. Persec., c. 18.
[31]. Nihil aliud impetravit nisi bonam mortem.—De Mort. Persec., c. 26.
[32]. Sed et ille multijugo fultus imperio et vestro lætus tegitur umbraculo.—Pan. Vet., vii., 15.
[33]. De Mort. Persec., c. 29.
[34]. C. 18.
[35]. De Mort. Persec., c. 43.
[36]. Nam id propositi habebat, ut et filio et ceteris extinctis se ac Diocletianum restitueret in regnum.
[37]. Nec se dignum vita judicavit, cum per te liceret ut viveret.—Pan. Vet., vii., 20.
[38]. Vir et probe moratus et egregius re militari.
[39]. In quibus omnis vita militia est.
[40]. Scribit etiam familiariter.
[41]. Non solum tacite mussantibus sed eteiam aperte timentibus.—Pan. Vet., ix., 2.
[42]. Zosimus, ii., 15.
[43]. Pan. Vet., ix., 7.
[44]. Pan. Vet., ix., 9.
[45]. Immo non decet laborare.
[46]. Pan. Vet., ix., 18.
[47]. Pan. Vet., x., 31.
[48]. Ibid., x., 6.
[49]. Pan. Vet., ix., 21.
[50]. Cum ex totius orbis flore constaret.
[51]. The inscription on the Arch of Constantine runs as follows:
“Imp. Cæs. Fl. Constantino Maximo
P. F. Augusto S. P. Q. R.
Quod instinctu divinitatis mentis
Magnitudine cum exercitu suo
Tam de tyranno quam de omni ejus
Factione uno tempore justis
Rempublicam ultus est armis
Arcum triumphis insignem dicavit.”
[52]. Pan. Vet., x., 14.
[53]. Constantinum petimus: Constantino imus auxilio.
[54]. De Mort. Persec., c. 48.
[55]. Separatim nemo habessit deos: neve novos, sive advenas, nisi publice adscitos privatim colunto.—De Leg., ii., 8.
[56]. De Mort. Persec., c. 46.
[57]. De Mort. Persec., c. 39.
[58]. De Mort Persec., c. 51.
[59]. Zosimus, ii., 19.
[60]. Pan. Vet., x., 36.
[61]. Eutropius, x., 5: Principatum totius orbis adfectans.
[62]. Euseb., De Vita Const., i., 50.
[63]. Ibid., i., 56.
[64]. De Vita Const., ii., 16. τὸ σωτήριον καὶ[καὶ] ζωοποιὸν σημεῖον, ὥσπερ τι φόβητρον καὶ[καὶ] κακῶν ἀμυντήριον.
[65]. Contra religionem sacramenti occisus est, x., 6.
[66]. De Vita Const., ii., 18.
[67]. Eusebius, Hist. Eccles., ix., 9.
[68]. Ut denuo sint Christiani et conventicula componant, ita ut ne quid contra disciplinam agant.
[69]. Hist. Eccles., ix., 8.
[70]. Εὐσεβεῖς τε καὶ[καὶ] μόνους θεοσεβεῖς τούτους ἀληθῶς, πρὸς αυτῶν ἐλεγχθέντας τῶν πραγμάτων, ὁμολογεῖν.
[71]. Hist. Eccles., ix., 10.
[72]. Hoc modo deus universos persecutores nominis sui debellavit, ut eorum nec stirps nec radix ulla remaneret.—De Mort. Persec., c. 49.
[73]. Hist. Eccles., viii., 14.
[74]. Scinditur in partes populus gliscente furore; Seditio, cædes, bellum, discordia, lites.
[75]. De Vita Constant., ii., 1.
[76]. De Vita Constant., i., 53.
[77]. Huic parcimonia et ea quidem agrestis.
[78]. σπουδάζειν περὶ τὰ ἔργα τῶν ἐκκλησιῶν.—De Vita Const., ii., 46.
[79]. Os nescio cujus hominis mortui, et si martyris, sed necdum vindicati.
[80]. Schisma igitur illo tempore confusæ mulieris iracundia peperit, ambitus nutrivit, avaritia roboravit.
[81]. Ab omnibus omnino publicis functionibus immunes volumus conservari.
[82]. De cætero plena cognitione suscepta finis adhibeatur.
[83]. Tunc enim revera et plenissime securus potero esse, cum universos sensero debito cultu catholicæ religionis sanctissimum Deum concordi observantiæ fraternitate venerari.
[84]. Meum judicium postulant qui judicium Christi expecto. Dico enim, ut se veritas habet, sacerdotum judicium ita debet haberi ac si ipse Dominus residens judicet.
[85]. Epist., 43.
[86]. Epist., 105.
[87]. Nihil ex reciproco reponatur injuriæ: Vindictam enim, quam Deo servare debemus, insipientis est manibus usurpare.
[88]. The Age of the Fathers, chap. v.
[89]. The Age of the Fathers, chap. vi.
[90]. ἄγαν εὐτελὴς καὶ οὐδαμῶς ἀξία της τοιαύτης φιλονεικίας ἡ πρόφασις.
[91]. άλλ’ ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν ἕχετε λογισμὸν.
[92]. δι’ ολίγας καὶ ματαίας ῥημάτων ἐν ἡμῖν φιλονεικίας.
[93]. De Vita Constant., iii., 6.
[94]. ἀπεριέργως πιστείομεν.
[95]. γυμνὴν γνώμην, πίστει καὶ[καὶ] καλοῖς ἔργοις φυλαττομένην.—Socrates, i., 8.
[96]. De Vita Constant., iii., 10.
[97]. αὐτὸι μὲν ὥς ἐκ κοπρίας ὄντες ἐλαλησαν ἀληθῶς ἀπο γῆς.
[98]. Lecture iv.
[99]. Age of the Fathers, chap. vi.
[100]. τίμιον εἵναι καὶ τὴν κόιτην καὶ αὐτὸν[καὶ τὴν κόιτην καὶ αὐτὸν] ἀμίαντον τὸν γάμον.
[101]. De Vita Constant., iii., 15.
[102]. θὲς, ὦ Ἀκέσιε, κλίμακα καὶ[καὶ] μόνος ἀνάβηθι εἰς τὸν οὐρανόν.
[103]. καὶ[καὶ] σπάνιος αὖ τῆς ἀληθείας φίλος.
[104]. ὅ γὰρ τοῖς τριακοσίοις ἐπισκόποις ἤρεσεν οὔδεν ἔστιν ἕτερον ἤ τοῦ θεοῦ γνώμη (Soc., i., 9).
[105]. ὡς μηδὲν ἔτι πρὸς διχόνοιαν ἢ πίστεως αμφισβητησιν ὑπολείπεσθαι (ibidem).
[106]. ἐπὶ τὸ πὰσαν αἵρεσιν ἐκκοπῆναι (Soc., i., 9).
[107]. Novum jam tum miraculum juvenis uxorius (Pan. Vet., vi., c. 2 et 4).
[108]. De Vita Const., iii., p. 47.
[109]. Intrepidus et securus accedat: interpellet me. Ipse audiam omnia, ipse cognoscam.
[110]. ii., c. 4.
[111]. De Vita Const., ii., p. 19.
[112]. Verum insolentia rerum secundarum aliquantum Constantinus ex illa favorabili animi docilitate mutavit (x., p. 6).
[113]. We may quote the most striking sentence in the document: Ecce tam palatium nostrum quam urbem Romam, et omnes totius Italiæ et occidentalium regionum provincias, loca et civitates, præfato beatissimo Pontifici nostra Sylvestro, universali papæ, concedimus atque relinquimus. The forger forged boldly, and then went on to add that Constantine withdrew to Constantinople, because it was not just that an earthly monarch (terrenus imperator) should exercise sovereignty in the city where the Head of the Christian religion had been installed by the Lord of Heaven (ab imperatore cælesti).
[114]. De Vita Const., iii., p. 44, seq.
[115]. De Vita Const., iv., c. 14.
[116]. De Vita Const., iv., p. 5.
[117]. Ibid., iv., p. 6.
[118]. De Vita Const., iv., p. 8.
[119]. De Vita Const., iv., p. 56.
[120]. Bk. IV., c. 38, seq.
[121]. Constantinopolis dedicatur pæne omnium urbium nuditate.
[122]. De Vita Const., iii., c. 14.
[123]. Sozomen II., 28.
[124]. Socrates, i., 37.
[125]. περίοπτος.
[126]. De Vita Const., iv., 54.
[127]. ii., 32, 35.
[128]. τὴν γὰρ ἀσωτίαν ἡγεῖτο φιλοτιμίαν (ii., 38).
[129]. εἰς ἀναξίους καὶ ἀνωφελεῖς ἀνθρώπονς τοὺς φορους ἐκδαπανῶν.
[130]. καὶ τρυφῇ τὸν βίον ἐκδοίς (ii., 32).
[131]. ἄνδρα ουκ ἀπόλεμον μὲν, ἡδονῇ δε καὶ ἀπολαύσει χειροηθέστερον (c. 15).
[132]. Eutropius, x., 7.
[133]. οἷα τινα πατρώαν οὐσίαν τοὶς αὐτõυ κληροδοτῶν φιλτάτοις.
[134]. De Vita Const., iv., 51.
[135]. De Vita Const., iv., 61.
[136]. θεσμὸυς ἤδη βίου θεῷ πρέποντας[θεῷ πρέποντας] ἐμαυτῷ διατετάξομαι.
[137]. De Vita Const., iv., 36.
[138]. De Vita Const., iv., 23.
[139]. Ibid., c. 25.
[140]. μόνου τε πᾶδαν πολίθεον πλάνην καθελόντος (ibid., c. 75).
[141]. Ibid., c. 27.
[142]. μηδεὶς τὸν ἕτερον παρενοχλεὶτω: ἕκαστος ὅπερ ἠ ψυχὴ βούλεται τοῦτο καὶ πραττέτω (De Vita Const., ii., 56).
[143]. διὰ ταῦτά τοι ἀνέθηκα σοί τὴν ἐμαυτοῦ ψύχην ἔρωτι καὶ φόβῳ καθαρῶς ἀνακραθεῖσαν (ibid., c. 55).
[144]. De Vita Const., iii., 48, iv., 25.
[145]. Contra Lit. Petil., ii., 205.
[146]. εἰς γὰρ τὸ πλείονας τιμᾶν διαφόρους ἐπενόει βασιλεὺς αξιάς (De Vita Const., iv., 1).
[147]. Proximorum fauces aperuit primus omnium Consiantinus sed eos medullis provinciarum saginavit Constantius (xvi., c. 8, 12).
[148]. Omnia foris placida, domi prospera; annonæ ubertas, fructuum copia (Pan. Vet., x., 38).
[149]. Nihil in exercitibus validum nisi externum.
[150]. Nullas infestas hominibus bestias ut sunt sibi ferales plerique Christianorum expertus (xxii., 5).
[151]. Vere dicuntar esse fundamenta rei publicæ, quia seminarium juventutis et quasi fontem humani roboris semper Romanis exercitibus ministrarunt (Pan. Vet., vi., 2).
[152]. History of Latin Literature, Bk. III., c. 7.
Transcriber’s Note
Lapses of punctuation in the Index have been resolved without further notice.
Where possible, Greek passages have been checked against Winkelmann's edition: [here].
As noted below, a typesetting error in the footnotes, over a few pages, resulted in the Greek ‘καὶ’ as ‘κὰι’.
The Greek passage in footnote #f136# has been corrected to eliminate a wide spacing, supplying the first two characters of ‘[πρ]έποντας’ (De Vit. Const., iv., 62.)
The final two words of a Greek passage (‘ἐννοεῖ δῆτα ὁποῖον, δέοι θέον ἐπιγράψασθαι βοηθὸν’) have been reversed, but are retained.
Other errors deemed most likely to be the printer’s have been corrected, and are noted here. The references are to the page and line in the original or to the page, (renumbered) note, and line.
| [8.10] | A long line of fortresses was estab[l]ished | Inserted. |
| [11.6] | since the days of the Antonines[,/.] | Replaced. |
| [19.9] | from [h/H]is lofty throne | Replaced for consistency. |
| [21.21] | a menace to the established authorities[,/.] | Replaced. |
| [33.1] | culpable w[ake/eak]ness. | Transposed. |
| [45.23] | high-spirted | Inserted. |
| [52.16] | [“]thanks to Maximian, | Added. |
| [110.25] | ἐστι θειότης κ[ὰι\αὶ] οὐρανίου πράγματος | Replaced. |
| [130.n64.1] | τὸ σωτήριον κ[ὰι\αὶ] ζωοποιὸν | Replaced. |
| [130.n64.2] | ὥσπερ τι φόβητρον κ[ὰι\αὶ] κακῶν ἀμυντήριον. | Replaced. |
| [148.n70.1] | Εὐσεβεῖς τε κ[ὰι\αὶ] μόνους θεοσεβεῖς | Replaced. |
| [216.n95.1] | πίστει κ[ὰι\αὶ] καλοῖς ἔργοις φυλαττομένην. | Replaced. |
| [227.15] | of her debt to the wise.[”] | Added. |
| [232.n100.1] | τίμιον εἵναι κ[ὰι\αὶ] τὴν κόιτην κ[ὰι\αὶ] αὐτὸν | Replaced. |
| [233.n102.1] | κλίμακα κ[ὰι/αὶ] μόνος ἀνάβηθι εἰς τὸν οὐρανόν | Replaced. |
| [234.n103.1] | κ[ὰι/αὶ] σπάνιος αὖ τῆς ἀληθείας φίλος. | Replaced. |
| [274.14] | the world-renow[n]ed St. Sophia | Inserted. |
| [307.12] | adding to their dignity.[”] | Added. |
| [313.136.1] | θεσμὸυς ἤδη βίου θεῷ [πρ]έποντας | Inserted. |
| [359.33] | Christian marty[r]s | Inserted. |