LESSON IV.
We commence our quotations from the Greek authors with the Cebetis Tabula, from the Gronovius edition, Glasgow, 1747:
P. 17.——διὸ καὶ ὅταν ἀναλώσῃ πανθ’ ὅσα ἔλαβε παρά τῆς τύχης, ἀναγκάζεται ταύταις ταῖς γυναιξὶ δουλεύειν, καὶ πάνθ’ ὑπομένειν, καὶ ἀσχημονεῖν, καὶ ποιεῖν ἕνεκεν τούτων ὅσα ἐστὶ βλαβερά.
P. 34. Τοὺς μεγίστους, ἔφη, καὶ τὰ μέγιστα θηρία, ἅ πρότερον αὐτὸν κατήσθιε, καὶ ἐκόλαζε, καὶ ἐποίει δοῦλον. Ταῦτα πάντα νενίκηκη, καὶ ἀπέῤῥιψεν ἀφ’ ἑαυτου, καὶ κεκράτηκεν ἑαυτοῦ, ὥστε ἐκεῖνα νῦν τούτῳ δουλεύουσι, καθαπερ οὕτος ἐκείνοις πρότερον.
Æschylus, Prometheus Chained. Line 463:
κἄζευξα πρῶτος ἐν ζυγοῖς κνώδαλα
ζεύγλαισι δουλεύοντα.
In his Chœ̈phoroiChœphoroi line 75:
ἒκ γαρ οἲκων
πατρῴων δούλιον ἐσᾶγον αἶσαν,
δίκαια καὶ μὴ δίκαια,
πρέποντ’ ἀρχαῖς βίου,
βίᾳ φερομένων αἰνέσαι πικρόν φρενῶν
στύγος κρατούσῃ.
Burney translates this passage thus:
Etenim e domo paterna servilem induxeram sortem, stat juste et injuste, convenienter origini meæ, eorum qui vi agunt laudare acerbum mentis odium coërcenti.
Line 133. κἄγω μὲν ἀντίδουλος—which the same author translates, Et ego quidem pro serva habeor.
Anacreon, Sur l'Amour Esclave:
Καὶ νῦν ἡ Κυθέρεια
Ζητεῖ, λύτρα φέρουσα,
Λύσασθαι τόν Ἔρωτα.
Κἄν λύσῃ δέ τις αὐτόν,
Οὐκ ἔξεισι, μενεῖ δέ·
Δουλεύειν δεδίδακται.
Lucian, Dialogues of the Gods—Jove, Æsculapius, and Hercules:
ἐγὼ δε, εἰ καὶ μηδέν ἄλλο, οὔτε ἐδούλευσα ὥσπερ σύ.
Translation: Ego vero, si nihil aliud, neque servivi quemadmodum tu, &c.
Mercury and Maia:
——ὥσπερ οἱ ἐν γῇ κακῶς δουλεύοντες,
Ut in terris solent, qui malam servitutem serviunt.
Charon sive Contemplantes. Mercury:
Οὐ γαρ οἶοθα, ὅσοι πόλεμοι διὰ τοῦτο, καὶ ἐπίβουλαι, καὶ λῃστήρια, καὶ ἐπιορκιαι, καὶ φόνοι, καὶ δεσμὰ, καὶ πλοῦς μακρὸς, καὶ ἐμπορίαι, καὶ δουλεῖαι·
Nescis enim quot propterea bella existant, et insidiæ, latrocinia, perjuria, cædes, vincula, navigatio longinqua, mercaturæ, servitutes denique?
Cataplus sive Tyrannus:
Clotho — Ἄκουε μᾶλλον γὰρ ἀνιάσῃ μαθών. Τὴν μὲν γυναῖκά σοι Μίδας ὁ δοῦλος ἕξει, καὶ πάλαι δέ αὐτὴν ἐμοίκευεν.
Audi, magis enim iis auditis lugebis: uxorem tuam Midas habebit, servus qui olim adulterio illi cognitus est.
Megapenthes.—Κἄν ἰδιώτην με ποίησον, ὦ Μοῖρα, τῶν πενήτων ἕνα, κᾄν δοῦλον, ἀντί τοῦ πάλαι βασιλέως.
Vel privatum me facito, Parca, pauperum unum, vel servum, pro eo, qui rex nuper fui.
Necyomantia, Menippus:
* * * ἐκολάζοντο τε ἅμα πάντες, βασιλεῖς, δοῦλοι, σατράπαι, πένητες, πλούσιοι καὶ μετέμελε πᾶσι τῶν τετολμημένων. ἐνιους δὲ αὐτων καὶ ἐγνωρισαμεν ιδοντες, ὁποσοι ἦσαν τῶν ἐναγχος τετελευτηκότων. οἱ δε ἐνεκαλύπτοντο καὶ ἀπεστρέφουτο· εἰ δὲ καὶ προσβλέποιεν, μάλα δουλοπρέπες τι, καὶ κολακεύτικον· καὶ ταῦτα, πῶς οιει, βαρεῖς ὄντες καὶ ὑπερόπται παρὰ τὸν βίον;
Unà autem omnes puniebantur, reges, servi, satrapæ, pauperes, divites, mendici; cunctosque pœnitebat patratorum; nonnullos agnovimus etiam conspicati, eorum de numero scilicet qui nuper vitam finierant; illi vero præ pudore vultus tegebant seseque avertebant; quod si forte respicerent, valde quidem servilem in modum, atque adulatorie, illi ipsi, qui fuerant quàm putas graves et superbi aliorum contemtores in hac vita.
Deorum Comitia:
Momus: * * * τοιγαρουν οἱ Σκυφαι καὶ οἱ Γεται ταυτα ὁρῶντες αὐτῶν, μακρά ἡμῖν χαίρειν εἰπόντες, αὐτοὶ ἀπαθανατίζουσι, καὶ θεοὺς χειροτονοῦσιν, οὕς ἄν ἐθελὴσωσι, τὸν αὐτὸν τρόπον ὅνπερ καὶ Ζάμολξις, δουλος ὤν, παρενεγράφη, οὐκ οἶδ’ ὁπως διαλαθών.
Proinde Scythæ ac Getæe hæc illorum videntes, longum nobis valere jussis, immortalitati se donant, et deos quoscunque voluerint feris suffragiis consalutant, eodem modo quo Zamolxis etiam, servus cum esset, in album nescio quomodo delitescens, irrepsit.
Demosthenes. Leipsic Ed. 1829, in 4 vols. Vol. i.
Olynthiac 2d. * * * ἤ ὡς οἱ παρά τὴν αὑτῶν ἀξίαν δεδουλωμένοι Θετταλοὶ υῦν οὐκ ἄν ἐλεύθεροι γένοιντο ἀσμενοι—which Leland translates thus: * * * “or that the Thessalians, who have been so basely, so undeservedly enslaved, would not gladly embrace their freedom.”
P. 70.——ὅτι Λακεδαιμονίοις καταδουλουμένοις, &c.
Philippic 4th, p. 142.——μήτε δουλεύειν ἄλλῳ.
P. 148.——εἰς δούλειαν, &c.
Idem.——τήν δε τῶν δούλων ἀπέχεσθαι δήπου μη γένεσθαι δεῖ.
Idem, p. 149.——δούλῳ δὲ, πληγαὶ, καὶ ὁ τοῦ σώματος αἴκυσμος· &c.
Idem, p. 158. * * * ὑπόλοιπον δουλεύειν.
Idem.——οἶδε γὰρ ἀκριβῶς ὅτι δουλεύειν μεν ὑμεῖς οὔτ’ ἐθελησετε.
Idem, p. 159.——ὑπηγάγετο εἰς τὴν νῦν παροῦσαν δουλεὶαν.
On the Treaty with Alexander, p. 227. * * * ἤ πείσθεντας γε δουλεύειν ἀντὶ τῶν ἀργυρωνήτων.
Idem, p. 229.——τόν δ’ εἰς δουλείαν ἄγοντά με, &c.
De Corona, p. 208.——πότερ’ ὡς ὁ πατήρ σου, Τρόμης, ἐδούλευε παρ’ Ἐλπίᾳ τῷ πρός τῷ Θησείῳ διδάσκοντι γράμματα, &c.
Idem.——ἀλλ’ ὡς ὁ τριηραύλης Φορμίων, ὁ Δίωνος τοῦ φρεαῤῥίου δοῦλος, &c.
Idem, p. 289.——ὥστ’ ἐλεύθερος ἐκ δούλου, καὶ, &c.
Idem, p. 309.——τοὺς Ἑλλήνας καταδουλουμένους.
Idem, p. 315.——προσθεμένην ἀσφαλῶς δουλεύειν.
Idem, p. 316.——δι’ ὅτου δουλεύσουσιν εὐτυχῶς.
Idem.——ὁ δὲ καὶ τῇ πατρίδι ὑπέρ τοῦ μὴ ταύτην ἐπιδεῖν δουλεύουσαν ἀποθνήσκειν ἐθελήσει, καὶ φοβερωτέρας ἡγήσεται τάς ὕβρεις καὶ τας αἰτίμιας, ἅς ἐν δουλευούσῃ τῇ πόλει φέρειν ἀνάγκη τοῦ θανάτου.
Idem, p. 343, (in the Epitaph.)——ὡς μὴ ζυγὸν αὐχένι θέντες δουλοσύνης, &c.
Idem, p. 345.——ἕως δούλους ἐποίησαν.
Oratio de Falsa Legatione, vol. ii. p. 37.——ἀλλὰ δουλεύειν, καὶ τεθνᾶναι τῷ φόβω, καὶ τοὺς Θηβαίους, καὶ τοὺς Φιλίππου ξένους, [ὁὕς] ἀναγκάζονται τρέφειν, διωκισμένοι κατὰ κώμας, καὶ παρῃρημένοι τὰ ὅπλα.
Idem, p. 54.——καὶ γὰρ τοι, πρῶτον μὲν Αμφίπολιν, πόλιν ὑμετέραν, δούλην κατέστησεν, ἣν τότε σύμμαχον αὐτοῦ καὶ φίλην ἒγραψεν.
Idem, p. 60.——ὥστ’ ἐκεῖνος ὁ δουλεύσων ἔμελλεν ἔσεσθαι τοῖς ἀπὸ τῆς εἰρήνης λυσιτελοῦσιν, οὐχ ὑμεις.
Idem, p. 78.——ὅτι ταῦτα μὲν αὐτῷ συνῄδει πεπραγμένα, καὶ δοῦλος ἦν τῶν ῥημάτων τούτων.
Idem, p. 95. Ἐλεγεῖα Σολωνος.
Εἰς δὲ κακήν ταχέως ἤλυθε δουλοσύνην,
Ἥ στάσιν ἔμφυλον, πόλεμόν θ’ εὕδοντ’ ἐπεγείρει,
Ὅς πολλῶν ἐρατὴν ὤλεσεν ἡλικίην.
Idem, p. 97.——οἱ γὰρ ἐν ταῖς πόλεσι γνωριμώτατοι, καὶ προεστάναι τῶν κοινῶν ἀξιούμενοι, τὴν ἁυτῶν προδιδόντες ἐλευθερίαν, οἱ δυστυχεῖς, αὐθαίρετον αὑτοις ἐπάγονται δουλείαν, Φιλίππου φιλίαν, καὶ ξενίαν, καὶ ἑταιρίαν, καὶ τὰ τοιαῦθ’ ὑποκοριζόμενοι.
Oratio adversus Leptinem, p. 174.——πῶς γὰρ οὐχὶ καὶ κατὰ τοῦτο δεινότατ’ ἄν πεπονθὼς ὁ Χαβρίας φανείη εἰ μὴ μόνον εξαρκέσειε τοῖς τα τοιαῦτα πολιτευομένοις τὸν ἐκείνου δοῦλον Λυχίδαν πρόξενον ὑμετερον πεποιηκέναι, ἀλλ’ εἰ καὶ δια τοῦτον πάλιν τῶν ἐκεὶνῳ τι δοθὲντων ἀφελοιντο, χαὶ ταῦτ’ αἰτίαν λέγοντες ψευδῆ;
Oratio contra Midiam, p. 207.——καὶ τοσαύτῃ γ’ ἐχρήσατο ὑπερβολῇ, ὥστε, κᾄν εἰς δοῦλον ὑβρίζῃ τις, ὁμοίως ἒδωκεν ὑπὲρ τούτου γραφήν. * * * ἐπειδή δὲ εὕρεν οὐχ ἐπιτήδειον. μητε πρὸς δοῦλον, μηθ’ ὅλως ἐξεῖναι πραττεῖν ἐπέταξεν.
P. 208. Νομος.—Ἐὰν τις ὑβρίσῃ εἴς τινα, ἤ παῖδα, ἤ γύναῦκα, ἤ ἄνδρα, τῶν ἐλευθέρων, ἤ τῶν δοῦλων, ἤ παράνομον τι ποιήσῃ εἴς τούτων τινὰ, γραφέσθω πρός τούς θεσμοθέτας ὁ βουλόμενος Ἀθηναῖων, οἷς ἔξεστιν. * * * ἀκούετε, ὤ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, τοῦ νόμου τῆς φιλανθρωπίας, ὅς οὐδὲ τούς δούλους ὑβρίζεσθαι ἀξιοῖ.
P. 209.——ὅμως οὐδ’ ὅσων ἄν τιμὴν καταθέντες δούλους κτήσωνται.
P. 210.——Ἀπόλλωνι ἀποτροπαίῳ βοῦν θῦσαι, καὶ στεφανηφορεῖν ἐλευθέρους καὶ δούλους, καὶ ἐλινύειν μίαν ἡμέραν.
Idem, p. 253.——τύπτειν, ἀλλὰ τὴν ἐπὶ τῆς πομπῆς καὶ τοῦ μεθύειν πρὸφασιν λαβὼν, ἀδικεῖν, ὡς δούλοις χρῶμενος τοῖς ἐλευθέροις.
Oratio adversus Androtionem, p. 293.——ὑπέρ τοῦ μή τό σῶμα ἁλούς εἰς τό δεσμωτήριον ἕλκεσθαι, ἤ ἄλλα ἀσχημονοίη, ἃ δουλων, οὐκ ἐλευθέρων, ἐστὶν ἔργα, &c.
Idem.——καὶ μὴν, εἰ θέλοιτε σκέψασθαι, τί δοῦλον, ἤ ἐλεύθερον εἶναι, διαφὲρει, τοῦτο μέγιστον ἄν ἕυροιτε, ὅτι τοῖς μὲν δούλοις τὸ σῶμα τῶν ἁδικημάτων ἁπάντων ὑπεύθυνόν ἐστι.
Idem, p. 295.——πότερ’ οὖν οἴεσθε τούτων ἕκαστον μισεῖν, καὶ πολεμεῖν αὐτῷ, διὰ τὴν εἰσφοραν τύυτην, ἤ τὸν μὲν αὐτῶν, ὅτι, πάντων ἀκουόντων ὑμῶν, ἐν τῷ δήμῳ δοῦλον ἔφη, καὶ ἐκ δούλων εἴναι, καὶ προσήκειν αὐτῷ τὸ ἕκτον μέρος ἐισφέρειν μετὰ τῶν μετοίκων.
Idem, p. 298.——εἰ γὰρ ἀνδραπόδων πόλις, ἀλλὰ μὴ τῶν ἄρχειν ἑτέρων ἀξιούντων, ὡμολογεῖτε εἶναι, ὀυκ ἄν, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, τὰς ὕβρεις ἠνέσχεσθε τὰς τούτου, ἅς κατὰ τὴν ἀγοραν ὕβριζεν, ὁμοῦ μετοίκους, Ἀθηναίους, δέων, ἀπάγων, βοῶν ἐν ταῖς ἐκκλησίαις, ἐπὶ τοῦ βήματος, δούλους καὶ ἐκ δούλων καλῶν, ἑαυτοῦ βελτίους, καὶ ἐκ βελτίονων, ἐρωτῶν.
Idem, p. 299.——νῦν δ’ ἐπὶ ταῖς εἰσφοραῖς, ὅ δίκαιον ἔσθ’ ὁρίσας, μὴ σοὶ πιστεύειν, ἀλλὰ τοῖς αὑτῆς δούλοις, τὴν πόλιν, ὁπότ’ ἄλλο τι πράττων, &c.
Oratio adversus Timocratem, vol. iii. p. 128.——καὶ γὰρ ἐκείνων, ὦ ἀνδρες δικασταὶ, ὅσοι ἄν ἐλεῦθεροι γένωνται, οὐ τῆς ἐλευθερίας χάριν ἔχουσι τοῖς δεσπόταις, ἀλλὰ μισοῦσι μάλιστα ἀνθρώπων ἁπάντων, ὅτι συνίσασιν αὐτοῖς δουλούσασιν.
Idem, p. 133.——εἰ οὖν μὴ τιμωρήσησθε τούτους, οὐκ ἄν φθάνοι το πλῆθος τούτοις τοῖς θηρίοις δουλεῦον. Idem, p. 141.——καὶ μὴν εἰ θέλοιτε σκέψασθαι παρ’ ὑμῖν αὐτοῖς, ὦ ἄνδρες δικαταὶ, τι δοῦλον, ἤ ἐλεύθερον εἶναι διαφέρει, τοῦτο μεγίστον ἄν ἕυροιτε, ὅτι τοῖς μὲν δούλοις τὸ σῶμα τῶν ἀδικημάτων ἁπάντων ὑπεύθυνον ἐστι, τοῖς δ’ ἐλευθέροις ὒστατον τοῦτο προσήκει κολάζειν.
Oratio III. adversus Aphobum, p. 242.——καίτοι ἒιγ’ ἦν δοῦλος ἄνθρωπος, καὶ μὴ προωμολόγητο πρὸς τῦυδ’ ἐλεύθερος εἶναι, &c.
Idem, p. 243.——ἀλλά καὶ δοῦλον εἶναι τὸν ἄνθρωπον τῷ ὄντι.
Idem, p. 247.——διόπερ τοὺς ὁμολογουμένως δούλους παραβὰς, τὸν ἐλεύθερον ἠξίον βασανίζειν, ὅν οὐδ’ ὅσιον παραδοῦναι, &c.
Oratio I. adversus Onetorem, p. 266.——οὐ χρῆσθε ταῖς τῶν ἐλευθέρων μαρτυρίαις, ἀλλὰ τοῦς δούλους βασανίζοντες οὕτω ζητεῖτε τὴν ἀλήθειαν εὑρεῖν τῶν πεπραγμένων. * * * δούλων δὲ βασανισθέντων, οὐδένες πώποτ’ ἐξηλέγχθησαν, ὡς οὐκ ἀληθῆ τὰ ἐκ τῆς βασάνου εἶπον.
Oratio in Phormionem, vol. iv. p. 13.——νῦν δ’ οὐκ ἐμοὶ, * * * ἀλλ’ ἐν Βοσπόρῳ, καὶ τῆς συγγραφῆς σοι κειμένης Ἀθηνηοι καὶ πρὸς ἐμὲᾧ, καὶ, ᾧ τὸ χρυσίον ἀπεδίδους, ὄντος θνητοῦ, καὶ πέλαγος τοσοῦτον μέλλοντος πλεῖν, μάρτυρα οὐδέν’ ἐποιήσω, οὔτε δοῦλον, οὔτ’ ἐλεύθερον.
Oratorio in Pantanænetum, p. 80.——τίς γὰρ πωποτε τῷ δεσπότῃ λαχών, τοῦ δούλου τὰ πράγματα, ὥσπερ κυρίου, κατηγόρωρησεν;
Oratio in Macartatum, p.173.——ἐπαγγέλλειν δὲ, περὶ μὲν τῶν δοῶλων τῷ δεσπότῃ περὶ δὲ τῶν ἐλευθέρων τοις τα χρήματ’ ἔχουσιν.
Oratio in Stephanum, I. p. 217.——φανήσεται γὰρ οὐ πατρὸς, ὑπὲρ ὑιέων γράφοντος, ἐοικυῖα διαθήκη, ἀλλὰ δούλου λελυμασμένον τὰ τῶν δεσποτῶν, ὅπως μή δώσει δίκην σκοποῦντος.
Idem, p. 231.——καὶ εἰ μέν πένης οὗτος ἦν, ἡμεῖς δ’ εὐυποροῦντες ἐτυγχάνομεν, καὶ συνέβη τι παθεῖν, οἷα πολλὰ, ἐμοὶ, οἰ παῖδες ἄν οἰ τούτου τῶν ἐμῶν θυγατέρων ἐδικάζοντο, οἰ τοῦ δούλου τῶν του δεσπότου· * * * οὗτος δ’ αὖ τοὐναντίον τόν δεσπότην ὁ δοῦλος ἐξετάζει, ὡς δῆτα πονηρὸν καὶ ἄσωτον ἐκ τούτων ἐπιδείξων.
Idem, p.234.——ὄντων γὰρ ἡμῶν τοιωυτων, ὁποίυς τινὰς ἄν καὶ σὺ κατασκευάσῃς τῷ λόγω, σὺ δοῦλος ἦσθα.
Idem, p. 235.——καὶ δέομαι καὶ ἀντιβολῶ καὶ ἱκετεύω, μὴ ὑπεριδητέ με καὶ τὰς θυγατέρας, δι’ ἔνδειαν τοῖς ἐμαυτοῦ δούλοις, καὶ τοῖς τούτου κόλαξιν ἐπιχάρτους γενομένους. * * * δοῦλοι μεν ἐκεῖνοι, δοῦλος δ’ ὗυτος ἦν, δεσπόται δ' ὑμεῖς, δεσπότης δ’ ἦν ἐγώ.
Oratio in Timotheum, p. 312.——ὁ δέ οὔτε μαρτυρίαν παρέσχετο, οὔθ' ὡς δοῦλον τοῦ Αἰσχρίωνα παραδοὺς, ἐκ τοῦ σώματος τὸν ἔλεγχον ἠξίου γενέσθαι, φοβούμενος, ἄν μὲν μαρτυρίαν παράσχηται, ὡς ἐλευθέρου ὄντος, &c.
Sophocles, Electra, line 814:
ἤδη δεῖ με δουλεύειν πάλιν
ἐν τοῖσιν ἐχθίστοισιν ἀνθρώπων ἐμοί,
φονεῦσι πατρός.
This Francklin translates thus: “Left at last, a slave to those whom most on earth I hate.”
Antigone, line 202.——τοὺς δὲ δουλώσας ἄγειν.
Francklin thus—“And made you slaves.”
Idem, line 478.
οὐ γαρ ἐκπέλει
φρονεῖν μέ γ’ ὅστις δοῦλός ἐστι τῶν πέλας.
Thus—“’Tis not for slaves to be so haughty.”
Idem, line 517.——οὐ γάρ τι δοῦλος, ἀλλ’ ἀδελφὸς ὤλετο.
Thus—“He was a brother, not a slave.”
Idem, line 756.——γυναικὸς ὥν δούλευμα, μὴ κώτιλλέ με.
Thus—“Think not to make me thus thy scorn and laughter, thou woman’s slave.”
Ajax, line 489.——νῦν δ’ εἰμι δούλη.
Thus—“Though now a wretched slave.”
499.——ξύν παιδὶ τῷ σῷ δουλὶαν ἕξειν τροφήν.
Thus—“And thy loved son shall eat the bread of slavery.”
1020.——δοῦλος λόγοισιν ἀντ’ ἐλευθέρου φανείς.
Francklin thus——“And to slavery doomed.”
1235.——ταῦτ’ οὐκ ἀκούειν μεγάλα πρὸς δούλων κακά;
Thus——“Shall we be thus insulted by our slaves?”
1289.——ὁ δοῦλος, ὁ ἐκ τῆς βαρβάρου μητρὸς γεγώς.
Thus——“I am a slave, born of a barbarian mother.”
Oedipus Tyrannus, line 1062——
σύ μέν γάρ, οὐδ’ ἄν ἐκ τρίτης ἐγὼ
υντρός φανῶ τρίδουλος, ἐκφανεῖ κακή.
Thus——“Were I descended from a race of slaves, ’twould not dishonour thee.”
1123.——ἦ δοῦλος, οὐκ ὠνητός, ἀλλ’ οἴκοι τραφείς.
Thus——“Although I am a slave, yet I was not purchased, but born and reared up in his house.”
1168.——ἦν δοῦλος, ἤ κείνου τις ἐγγενὴς γεγώς;
Thus—“Was he the son of a slave; if not, of whom?”
Oedipus Coloneus, line 917—
καὶ μοι πόλιν κένανδρον ἤ δούλην τινὰ
ἔδοξας εἶναι.
Francklin thus—“Or didst thou think I valued a desert land, or that my people were a race of slaves?”
Trachiniæ, line 53.——δούλαις, female slaves.
Line 63—
ἥδε γὰρ γυνή
δούλη μέν, ἑιρηκεν δ’ ἐλεύθερον λόγον.
Francklin thus—“This woman, though a slave, hath spoken what would have well become the mouth of freedom’s self to utter.”
257.——ξύν παισὶ καὶ γυναικὶ δουλώσειν ἔτι.
Thus—“And bind in slavery his wife and all his race.”
267.——φωνεῖ δέ, δοῦλος ἀνδρὸς ὡς ἐλεύθερου ῥαίοιτο.
Francklin thus—“And said a slave like him should bend beneath a freeman’s power.”
283.——πόλις δέ δούλη.
302.——τανῦν δε δοῦλον ἴοχουσιν βίον.
367.——οὐδ’ ὥς τε δούλην.
467.——ἔπερσε κᾳδουλωσεν.
Philoctetes, line 995——
οἴ μοι τάλας. ἡμᾶς μὲν ὡς δούλους σαφῶς
πατὴρ ἄρ’ ἐξέφυσεν, οὐδ’ ἐλευθέρους.
Aristophanes, Ranæ (Batrachoi), line 191——
δοῦλον οὐκ ἄγω,
εἰ μὴ νεναυμάχηκε τὴν περὶ τῶν κρεῶν.
531.——ὡς δοῦλος ὤν καὶ θνητός.
541.——εἰ Ξανθίας μὲν δοῦλος ὤν.
584.——δοῦλος ἅμα καὶ θνὸτος ὤν;
632.——ἀθάνατος εἰναί φημι Διόνυσος Διὸς, τοῦτον δὲ δοῦλον.
694.——κᾀντὶ δούλων δεσπότας.
742.——ὅτι, δοῦλος ὤν, ἔφασκες εἶναι δεσπότης.
743.——
τοῦτο μέντοι δουλικὸν
εὐθυς πεποίηκας.
949.——ἀλλ’ ἔλεγεν ἡ γυνή τ’ ἐμοὶ χῷ δοῦλος οὐδὲν ἧττον.
Aves (Ornithes), line 69.——ὄσνις ἔγωγε δοῦλος.
Line 763—
τοῦ Φιλήμονος γένους
εἰ δέ δοῦλος ἐστι Κὰρ, etc.
911.——ἔὣπειτα δῆτα δοῦλος ὣν κόμην ἔχεις.
Equites (Hyppes), line 44—
οὗτος τῇ προτέρᾳ νουμυηνίᾳ
ἐπρίατο δοῦλον.
Lysistrate, line 330.——δούλῃσιν ὠστιζομένη.
Acharnenses, 401—
ὅθ’ ὁ δοῦλος οὑτωσὶ σαφῶς ἀπεκρίνατο.
Vespæ (Sphekes), 517—
ἀλλά δουλεύων λέληθας.
παῦε δουλείαν λέγων,
ὅστις ἄρχω τῶν ἁπάντων.
Line 602—
ἥν δουλείαν οὖσαν ἔφασκες χὐπηρεσίαν ἀποδείξειν.
Line 681—
ἀλλ’ αὐτην μοι τὴν δουλείαν οὐκ ἀποφαίνων ἀποκναίεις. οὐ γὰρ μεγάλη δουλεία στὶν, τούτους μὲν ἅπαντας ἐν ἀρχαῖς.
Thesmophoriazusæ, line 537—
αὐταί γε καὶ τα δουλάρια, &c.
564.———οὐδ’ ὡς σὺ, τῆς δοὺλης τεκούσης ἄῤῥρεν’.
Ecclesiazusæ, line 651.——οἱ δοῦλοι.
Line 721—
καὶ τάς γε δούλας οὐχὶ δεῖ κοσμουμένας
τὴν τῶν ἐλευθέρων ὑφαρπάζειν Κύπριν,
ἀλλὰ παρὰ τοῖς δοὺλοισι κοιμᾶσθαι μόνον,
κατωνάκῃ τὸν χοῖρον ἀποτετιλμένας.
Homer, Iliad iii. 407—
Μηδ’ ἔτι σοῖσι πόδεσσιν ὑποστρέψειας Ὄλυμπον,
Αλλ’ αἰεὶ περὶ κεῖνον ὀΐζυε, καὶ ἑ φύλασσε,
Εἰσόκε σ’ ἢ ἄλοχον ποιήσεται, ἢ ὅγε δοὺλην.
Which Pope has paraphrased thus—
“A handmaid goddess at his side to wait,
Renounce the glories of thy heavenly state,
Be fix’d for ever to the Trojan shore,
His spouse, or slave, and mount the skies no more.”
Iliad vi. 460—
Ἕξτορος ἥδε γυνή, ὅς ἀριστεύεσκε μάχεσθαι
Τρώων ἱπποδάμων, ὅτε Ἴλιον ἀμφεμάχοντο.
Ὥς ποτέ τις ἐρέει· σοὶ δ’ αὖ νέον ἔσσεται ἄλγος
Χήτεϊ τοιοῦδ’ ἀνδρός, ἀμύνειν δούλιον ἧμαρ.
We should be happy to see the exquisite tenderness of the original transferred into English. We offer:—“This is the wife of Hector, the bravest of the horse-taming Trojans, when our people fought about Ilion. Thus perchance some one will say: and this will be to thee a fresh sorrow, to feel the want of thy husband to ward off the day of slavery.”
Odyssey xiv. 339—
Ἀλλ’ ὅτε γαίης πολλὸν ἀπέπλω ποντοπόρος νηῦς,
Αὐτικα δούλιον ἧμαρ ἐμοὶ περιμηχανόωντο.
Pope thus—
“Soon as remote from shore they plough the wave,
With ready hands they rush to seize the slave.”
Odyssey xxii. 421—
Πεντηκοντά τοί εἰσιν ἐνι μεγάροισι γυναῖκες
Δμωαί, τὰς μεν τ’ ἔργα διδάξαμεν ἐργάζεσθαι,
Εἰρια τε ξαίνειν, καὶ δουλοσύνης ἀνεχέσθαι.
Pope thus—
“Then she: In these thy kingly walls remain
(My son) full fifty of the handmaid train;
Taught by my care to cull the fleece or weave,
And servitude with pleasing tasks deceive.”
Euripides, Iphigenia in Tauris, line 130—
πόδα παρθένιον
ὅσιον ὁσίας
κλῃδούχου δούλα (a slave) πέμπω.
Line 451.——δουλείας ἐμέθεν δειλαίας παυσίπονος.
Potter thus—“And bid the toils of slavery cease.”
Troades (Trojan Dames), line 140—
δούλα δ’ ἄγομαι γραῦς ἐξ οἴκων.
“I, an old woman, am led from my home a slave.”
Idem, 159. δουλείαν αἰάζουσιν.
“Bemoan their slavery.”
186.——τῷ πρόσκειμαι δούλα τλάμων.
“Assigned a slave,” &c.
197.——δουλεύσω γραῦς.
“An old woman enslaved.”
214.——ἔνθ’ ἀντάσω Μενέλα δούλα.
“Exposed me a slave to Menelaus.”
Idem, 235—
δοῦλαί γαρ δὴ
Δωρίδος ἐσμέν χθονὸς ἤδη.
“We are slaves of the Dorian land, even now.”
284.——φωτὶ δουλεύειν.
“I am enslaved,” &c.
599.——ζυγά δ’ ἤνυσε δούλια Τροία.
“Troy yields to the yoke of slavery.”
615.——εἰς δοῦλον ἥκει.
“Is sunk in slavery.”
661.——δουλεύσω δ’, &c.
Idem, 678—
ναυσθλοῦμαι δ’ ἐγὼ
πρός Ἑλλάδ’ αἰχμάλωτος εἰς δοῦλον ζυγόν.
“I go by sea to Greece, a prisoner of war, to a yoke of slavery.”
957.——κείνης δέ δοῦλός ἐστι.
“But is her slave.”
971.——πικρῶς ἐδούλευς’.
“Harshly enslaved.”
1341.——ἴτ’ ἐπὶ τάλαιναν
δούλειον ἁμέραν βίου.
Bacchæ, 366.——γὰρ τῷ Διὸς δουλευτέον.
803.——τί δρῶντα; δουλεύοντα δουλείαις ἐμαῖς;
Potter thus—“What should I do? be to my slaves a slave?”
1028.——ὥς σε στενάζω, δοῦλος ὤν μὲν, ἀλλ’ ὅμως χρηστοῖσι δούλοις συμφορὰ τὰ δεσποτῶν.
Potter thus—
“How I lament thee, though a slave; yet slaves,
If faithful, mourn the ruin of their lords.”
Cyclops, 76—
ἐγὼ δ’, ὁ σος πρόσπολος,
θητεύω Κύκλωπι
τῷ μονοδέρκτᾳ,
δοῦλος ἀλαινων σὺν τᾷδε
τράγου χλαίνᾳ μελέᾳ
σᾶς χωρὶς φιλίας.
Helena, 283—
καὶ φίλων τητωμένη,
δούλη καθέστηκ’, οὖς’ ἐλευθέρων ἄπο.
τὰ βαρβάρων γὰρ δοῦλα πάντα, πλὴν ἑνός.
Potter thus—
“Of friends deprived,
I, from the free who draw my generous blood,
Am made a slave; for ’mong barbarians all
Are slaves, save one.”
299.——ἀσχήμονες μὲν ἀγχόναι μετάρσιοι,
κᾀν τοῖσι δούλοις δυσπρεπὲς νομίζεται.
Potter thus—
“The pendent cord
Disgraces; even in slaves it is deemed base.”
Line 728—
ἐγω μὲν εἴην, κεἰ πέφυχ’ ὅμως λάτρις,
ἐν τοῖσι γενναίοισιν ἠριθμημένος
δούλοισι, τοὔνομ’ οὐκ ἔχων ἐλεύθερον,
τόν νοῦν δε· κρεῖσσον γὰρ τόδ’ ἤ δυοῖν κακοῖν
ἕν ὄντα χρῆσθαι, τὰς φρένας τ’ ἔχειν κακὰς,
ἄλλων τ’ ἀκούειν δοῦλον ὄντα τῶν πέλας.
Potter thus—
“It is my wish,
Though born a slave, among the generous slaves
To be accounted, bearing a free mind,
If not the name; for better this I deem,
Than two bad things, to harbour a base mind,
And hear from those around the name of slave.”
We deem this translation defective, because it makes no distinction between the ideas conveyed by the words λάτρις and δουλος. True, at this late day, the passage is somewhat obscure. But the speaker was not a slave: he says he was born a λάτρις—a character far less elevated than the δοῦλος, yet a freeman, but possessing a greater servility of mind than even the doulos, and his condition often far more abject. The slave possessed the protection of his master; but the latris, with all the destitution and degradation incident to the lowest conditions of the freeman, often coveted the happier condition of the doulos. The idea conveyed by this messenger is literally this: “Although born a latris, I had rather be considered among the home-born slaves, not having the name of freedom, than to have merely the name; for I consider this a good choice between the two evils—the being supposed to have the base mind of the latris, and the being truly called a slave by those near us.” The substance is, he had rather be a doulos than a latris.
That he was not a slave is evident from what follows in the 797th line, where Menelaus calls him emphatically his prospolon, merely an attendant.
1630.——ἀλλὰ δεσποτῶν κρατήσεις, δοῦλος ὤν;
Potter—“Slave as thou art, wilt thou control thy lord?”
Idem, 1640.
πρὸ δεσποτῶν
τοῖσι γενναίοισι δούλοις εὐκλεέστατον θανεῖν.
“To home-born slaves, it is glory to die for their masters.”
Ion, line 132.——θεοῖσι δούλαν χέρ’ ἔχειν.
“To be a slave to the gods.”
182.——Φοίβῷ δουλεύσω, &c.
327.——τοῖς τοῦ θεοῦ κοσμούμεθ’, ᾧ δουλεύομεν.
556.——ἐκπεφεύγαμεν τὸ δοῦλον.
761.——δούλευμα πιστόν, &c.
837.——εκ δούλης τινός, &c.
854.——ἕν γάρ τι τοῖς δούλοισιν, &c.
855.——τοὒνομα· τὰ δ’ ἀλλα πάντα τῶν ἐλευθέρων οὐδεὶς κακίων δοῦλος, ὅστις ἐσθλὸς ᾖ.
Potter—
“It is the name; in all else than the free
The slave is nothing worse, if he be virtuous.”
983.——ἐπίσημον ὁ φόνος, καὶ τὸ δοῦλον ἀσθενές.
Potter—“An open murder, and with coward slaves.”
1109.——τί δ' ἔστιν, ὦ ξύνδουλε;
“What is the matter, my fellow-slave?”
Hercules, 190.——ἀνὴρ ὁπλίτης δοῦλος ἐστι τῶν ὅπλων.
Potter—
“——the man array’d in arms
Is to his arms a slave.”
Electra, 110.——δούλης γυναικός, female slave.
633.——δούλων γὰρ ἴδιον τοῦτο, σοὶ δὲ σύμφορον.
Potter—“Such the slave’s nature, but this favours thee.”
Line 898—
σὸς γάρ ἐστι νῦν
δοῦλος.
“He is thy slave now.”
Medea, line 54—
χρηστοῖσι δούλοις ξυμφορὰ τὰ δεσποτῶν
κακῶς πίτνοντα καὶ φρενῶν ἀνθάπτεται.
“Slaves who are faithful, suffer in the afflictions of their masters.”
Line 65.——μή, πρὸς γενείου, κρύπτε σύνδουλον σέθεν.
“Now by this beard, deceive not by secrecy thy fellow-slave.”
Hecuba, line 234—
εἰ δ’ ἔστι τοῖς δούλοισι τοὺς ἐλευθέρους
μὴ λυπρὰ μηδὲ καρδίας δηκτήρια
ἐξιστορῆσαι, σοὶ μὲν εἰρῆσθαι χρεών,
ἡμᾶς δ’ ἀκοῦσαι τοὺς ἐρωτῶντας τάδε.
Potter thus—
“But may slaves be permitted of the free
To ask—I mean no rudeness, no reproach—
But may we ask? And wilt thou answer us?”
247.——τί δῆτ’ ἔλεξας, δούλος ὤν ἐμὸς τότε;
Potter—“What didst thou say, when thou wast then my slave?”
Idem, 291—
νόμος δ’ εν ὑμῖν τοῖς τ’ ἐλευθέροις ἴσος
καὶ τοῖσι δούλοις αἵματος κεῖται πέρι.
Potter thus—
“The laws of blood
Are equal to us slaves, and you our lords.”
331.——αἰαῖ· τὸ δοῦλον ὡς κακὸν πεφυκέναι.
“Ah well, how great the evil to have become a slave!”
356.——νῦν δ’ εἰμὶ δούλη.
“But I am now a slave.”
Idem, 365—
λέχη δε τἀμα δοῦλος ὠνητός πόθεν
χρανεῖ.
“And then, a female stewardess, a slave purchased somewhere, shall defile my bed.”
Idem, 444—
αὔρα, ποντιὰς αὔρα,
ἅτε ποντοπόρους κομίζεις
θοὰς ἀκάτους ἐπ’ οἶδμα λίμνας,
ποῖ με τὰν μελέαν πορεύσεις;
τῷ δουλόσυνος πρὸς οἶκον
κτηθεῖσ’ ἀφίξομαι;
ἤ Δωρίδος ὅρμον αἴας,
ἤ Φθιάδος.
Potter—
“Tell me, ye gales, ye rising gales,
That lightly sweep along the azure plain,
Whose soft breath fills the swelling sails,
And wafts the vessel dancing o'er the main;
Whither, ah! whither will ye bear
This sickening daughter of despair?
What proud lord’s rigour shall the slave deplore,
On Doric or on Phthian shore?”
495.——αὕτη δὲ δούλη, γραῦς, ἄπαις, ἐπὶ χθονι κεῖται, κόνει φύρουσα δύστηνον κάρα.
Potter—
“Herself a slave, old, childless, on the ground She lies, and soils her hoar head in the dust.”
741.——
ἀλλ’ ἔι με δούλην πολεμίαν θ’ ἡγούμενος
γονάτων ἀπώσαιτ’, ἄλγος αὖ προσθείμεθ’ ἄν
Potter—
“But should he treat me as a slave, a foe,
And spurn me, I should add to my afflictions.”
757.——
οὐ δῆτα· τοὺς κακοὺς δὲ τιμωρουμένη,
αἰῶνα τὸν ξύμπαντα δουλεῦσαι θέλω.
Potter—
“Not freedom, but revenge; revenge on baseness:
Grant me revenge, and let me die a slave.”
798.——ἡμεῖς μὲν οὖν δοῦλοί τε κἀσθενεῖς ἴσως.
Potter—“But we are slaves, but we perchance are weak
809.——τύραννος ἦν ποτ’, ἀλλὰ νῦν δούλη σέθεν.
Potter—“Erewhile I was a queen, but now a slave.”
Idem, 864—
οὐκ ἕστι θνητῶν ὅστις ἔστ’ ἐλεύθερος·
ἢ χρημάτων γὰρ δοῦλος ἐστιν ἢ τύχης,
ἢ πλῆθος αὐτὸν πόλεος ἢ νόμων γραφαὶ
εἴργουσι χρῆσθαι μὴ κατὰ γνώμην τρόποις
Potter—
“Vain is the boast of liberty in man:
A slave to fortune or a slave to wealth,
Or by the people or the laws restrained,
He dares not act the dictates of his will.”
1252.——
oimoi, gynaikos, hôs eoich', hêssômenos
doulês, hyphexô tois kakiosin dikên.
Potter—
“What! from these wretches shall I suffer thus,
Defeated by a woman and a slave?”
Phœnissæ, line 94.——ὡς δούλω, as a slave.
189.——δουλείαν περιβαλών.
“To lead in slavery.”
192.——δουλοσύναν τλαίην.
“To suffer slavery.”
205.——Φοίβω δούλα. “Slave to Phœbus.”
1606.——ἀλλὰ δουλεῦσαι τέ με—Πολύβον, &c.
“Slave to Polybus,” &c.
Orestes, line 221.——ἰδοὺ τὸ δούλευμ’ ἡδύ, κοὐκ ἀναίνομαι.
Idem, 715—
——νῦν δ’ ἀναγκαίως ἔχει
δούλοισιν εἶναι τοῖς σοφοῖσι τῆς τύχης.
937.——ἤ γυναιξὶ δουλεύειν χρεών.
Potter—“Vile slaves to your wives.”
1115.——οὐδὲν τὸ δοῦλον πρὸς τὸ μὴ δοῦλον γένος.
Such was the reply of Pylades to his friend Orestes, in reference to the Phrygian slave; and we shall close our quotations from this remarkable tragic poet, with an interview between Orestes and one of these Phrygian slaves.
Line 1522—
Orestes. Δοῦλος ὤν φοβεῖ τὸν Ἁΐδην, ὅς σ’ ἀπαλλάξει κακῶν; ΐ Slave. Πᾶς ἀνὴρ, κἂν δοῦλος ᾖ τις, ἥδεται τὸ φῶς ὁρῶν.
Potter—
Orestes. “Fears a slave death, the end of all his ills?
Slave. “To slave or free, sweet is the light of heaven.”
Alcestes, line 638—
δουλίου δ’ ἀφ’ αἵματος
μαστῷ γυναικὸς σῆς ὑπεβλήθην λάθρα.
Potter—“But, the base offspring of some slave, thy wife stole me, and put me to her breast.”
We find the following in a short notice of the life of Isocrates, by Dionysius of Halicarnassus.
Page 23.——διδάσκει δ’ ὡς οὐ Μεσσηνίοις τοῖς οὐκετ’ οὖσιν, ἀλλὰ δούλοις καὶ εἵλωσιν ὁρμητηριον καὶ καταφυγὴν παρέξουσι τὴν πόλιν.
Also, page 26.——δουλευει γὰρ ἡ διάνοια πόλλακις τῷ ῥυθμῷ τε λέξεως, καὶ τῶν κομψοῦ λείπεται τὸ ἀληθινὸν.
Idem, 35.——ἡμεῖς δε καταδούλευμενοι, καὶ τᾀναντια τοῖς τότε πράττοντες.
Idem, 36.——καὶ τότε μὲν εἰ τριήρεις πληροῖεν, τοὺς μὲν ξένους καὶ τούς δούλους ναύτας εἰσεβίβαζον, τούς δε πολίτας μεθ’ ὅπλων ἐξέπεμπον.
Isocrates, (Cantabrigigiæ, 1686,) Orat. ad Demonicum, page 52— ἐν δὲ τοῖς τερπνοῖς, ἄν αἰσχρὸν ὑπολάβῃς, τῶν μὲν οἰκετῶν ἄρχειν, ταῖς δι’ ἡδοναῖς δουλεύειν.
Ad Nicoclem, p. 74.——καὶ τοῦτο ἡγοῦ βασιλικώτατον ἐάν μηδεμίᾳ δουλεύης τῶν ἡδονων, ἀλλὰ κρατῇς τῶν ἐπιθυμιῶν μᾶλλον ἤ τῶν πολιτῶν.
Panegyricus, p. 121.——τῶν δὲ βαρβάρων οἵ βουλομένοι καταδουλώσασθαι τοὺς Ἑλλήνας, ἐφ’ ἡμᾶς πρώτους ἰόντες.
Idem, 133.——ἧροῦντο δὲ τῶν εἱλώτων ἐνίοις δουλεύειν, ὥστε εἰς τὰς ἑαυτῶν πατρίδας ὑβρίζειν.
Idem, 137.——νῦν δὲ εἰς τοσαύτην δουλείαν καθεστώτων.
Idem.——μέγιστον δε τῶν κακῶν, ὅταν ὑπὲρ αὐτης τε δουλείας ἀναγκάζωνται συστρατεύεσθαι.
Idem.——κατορθώσαντες δὲ μᾶλλον εἰς τὸν ἐπίλοιπον χρόνον δουλεύσουσιν.
Idem, 144.——πρός μὲν τὸν πόλεμον ἐκλελύμενος, πρὸς δὲ τὴν δουλείαν ἄμεινον τῶν παρ’ ἡμῖν οἰκετῶν πεπαιδευμένος.
Idem.——ἅπαντα δὲ τὸν χρόνον διάγουσιν, ὡς μέν τοὺς ὑβρίζοντες, τοῖς δὲ δουλεύοντες.
Idem, 150.——Σικελία δὲ καταδεδούλωται.
Idem, 151.——ὡς ὑπὲρ τούτων δουλεύειν ἠναγκασμέναι.
Idem, 153.——δημοσία δε τοσούτους τῶν συμμάχων περιορᾷν αὐτοις δουλεύοντας.
Orat. ad Philippum, p. 161.——ζητεῖν δὲ ἐκείνους τοὺς τόπους τοὺς πόῤῥω μὲν κειμένους τῶν ἄρχειν δυναμένων, ἐγγὺς δὲ τῶν δουλεύειν εἰθισμένων.
Archidamus, p. 235.——νῦν καὶ τὴν τῶν δούλων παῤῥησίαν ὑπομένοντας φαίνεσθαι.
De Pace, sive Socialis, page 281.——καὶ τοτε μὲν εἔ τριήρεις πληροῖεν, τοὺς μὲν ξένους καὶ τοὺς δούλους ναύτας εἰσεβίβαζον.
Idem, p. 280.——ὑμεῖς δέ καταδουλούμενοι.
Idem, p. 306.——μὴ δουλείας ἀλλά σωτηρίας αὐτοῖς αἰτίαν γενέσθαι.
Evagoras, p. 310.——οὐ μὲν δουλεύτεον.
Idem, p. 320.——τοὺς μὲν φίλους ταῖς εὐεργεσίαις ὑπ’ αὐτῷ ποιούμενος τοὺς δέ ἄλλους τῇ μεγαλοψυχία καταδουλούμενος.
Idem, p. 326.——οἱ δέ Ἕλληνες ἀντί δουλείας αὐτονομίαν ἔσχον Ἀθηναῖοι δὲ τοσαῦτον ἐπέδοσαν.
Panathenaicus, p. 396.——οὕς μὲν ἐλευθερώσειν ὡμολόγησαν κατεδουλώσαντο μᾶλλον ἥ τοὺς εἵλωτας.
Idem, p. 400.——καὶ τὸ μη δικαίως τῶν ἄλλων ἄρχειν μᾶλλον ἤ φεύγοντας τὴν αἰτίαν ταύτην, ἀδίκως Λακεδαιμονίοις δουλεύειν.
Idem, p. 412.——τοὺς δὲ ἄλλους Ἑλλήνας καταδουλώσασθαι πρὸς μὲν τοιοῦτον κρατίσασαι ῥαδίως ἄν αὐτου.
Idem, p. 418.——καταδουλωσαμένους.
Plataicus, p. 459.——οἵ μὲν οὐδὲν ἧττον τῶν ἀργυρωνήτων δουλεύουσιν.
Idem.——τε δὲ τῶν ἄλλων δουλείας αὐτους κυρίους καθιστᾶσι.
Idem, p. 463.——δουλεὐειν.
Idem, p. 465.——δουλευουσῶν.
Idem, p. 466.——ἀλλὰ πολλοὺς μὲν μικρῶν ἕνεκα συμβουλαίων δουλεύοντας, ἄλλους δὲ ἐπὶ θητείαν ἴοντας.
Orat. de Permutatione, p. 493.——τὴν δε τῷ γένει τῆς σωτηρίας αἰτίαν οὖσαν, δουλεύειν αὐτοις ἀξιοῦν.
Idem, p. 494.——τῶν δέ βαρβάρων οἱ βουλόμενοι καταδουλοῦσθαι τοὺς Ἑλλήνας.
Idem, p. 502.——τοῖς δ’ ἄλλοις τὴν δουλείαν αἱρουμένοις.
Idem.——οὕτω καὶ τῶν πόλεων ταις ὑπερεχούσαις λυσιτελεῖν λεῖν ἐξ ἀνθρώπων ἀφανισθῆναι μᾶλλον ἤ δούλας ὀφθῆναι γενομένας.
Idem.——ὥστε μὴ τοῖς Ἕλλησιν αἴτιον γενήσθαι τί δουλείας.
Idem, p. 510.——ἡμεῖς δέ καταδουλούμενοι.
Idem, p. 511.——τοὺς μὲν ξένους καὶ τοὺς δούλους.
De Bigis, p. 530.——τοὺς πολίτας ἰδεῖν δουλεύοντας.
Epistolæ: to Philip, p. 611.——ἅ Ξέρξη τε τῷ καταδουλώσασθαι τοὺς Ἕλληνας βουληθέντι.
To Jason, a freedman, p. 629.——καὶ τὰς τιμὰς ἡδίους νομίζω τὰς παρὰ τῶν μέγα φρονούντων, ἤ τὰς παρὰ τῶν δουλευόντων.