CAP. VII.
Quomodo conservandæ viduæ, et disponendum de bonis quæ habent.
I. Urgeantur continuo ut pergant in devotione et operibus bonis, sic ut nulla hebdomada transeat, quin sua sponte aliquid in honorem Christi, B. Virginis, vel patroni sui præscindant a se de superfluis; quod ipsum in pauperes erogent, vel ornatui templorum destinent, donec spoliis plerisque et primitiis Ægypti sint exutæ.
II. Quod si præter communem affectum, suam erga societatem nostram liberalitatem testentur, idque facere continuent, fiant omnium meritorum societatis participes, cum indulto speciali Provincialis, aut etiam, si tantæ personæ fuerint, generalis.
III. Si emiserint votum castitatis, renovent illud more nostro bis in anno, concessa illis pro illa die recreatione honesta cum nostris.
IV. Visitentur crebro, et jucundis colloquiis, et historiis spiritualibus, ac facetiis recreentur et foveantur, juxta uniuscujusque humorem et inclinationem.
V. Non tractentur nimis rigide in confessione, ne morosæ nimis fiant, nisi forte amissa spe gratiam illarum aliunde occupatam recuperandi; in qua magna discretione de inconstanti mulierum genio judicandum.
VI. Arceantur ingeniose à visitationibus et festivitatibus aliorum templorum, maxime religiosorum, et inculcetur illis omnes aliorum ordinum indulgentias in societatem esse refusas.
VII. Si lugendum ipsis sit, permittatur ornatus lugubris cum honesta majestate aliquid spirituale simul et mundanum spirans, ut non apprehendant se à viro spirituali plane gubernari; denique modo non sit periculum inconstantiæ, et erga societatem fideles et liberales inveniantur, concedatur illis quidquid ad sensualitatem requirunt, moderate et excluso scandalo.
VIII. Collocentur apud viduas aliæ puellæ honestæ et parentibus divitibus ac nobilibus natæ, quæ nostrorum directioni, et modo vivendi paulatim assuefiant; his præsit aliqua à confessario totius familiæ ad hoc electa et constituta; subjiciantur syndicationibus aliisque consuetudinibus societatis, et quæ sese accommodare nolunt, dimittantur ad parentes vel alios à quibus adductæ erant, describantur tanquam dyscolæ, difficilis genii, &c.
IX. Nec minor cura sanitatis, et recreationis illarum, quam salutis habenda erit; quare si de valetudine conquerantur, statim jejunia, cilicia, disciplinæ, aliæque pœnitentiæ corporales, prohibebuntur; neque permittantur ad templum etiam exire, sed domi secreto et caute administrentur. Dissimuletur cum illis ingressus in hortum vel collegium, modo secrete id fiat, permittantur colloquia et recreationes secretæ cum iis qui maxime arriserint.
X. Pro dispositione redituum quos habet vidua in favorem societatis facienda, proponatur perfectio status hominum sanctorum, qui relicto mundo, parentibus, et bonis abdicatis, cum magna resignatione, et animi hilaritate Deo servierunt. Exponantur in ordine ad hoc quæ habentur in constitutione et examine societatis, de istiusmodi renunciatione et obnegatione omnium rerum. Allegentur exempla viduarum, quæ sic brevi in sanctas evaserunt, cum spe canonizationis, si sic in finem usque perseveraverint, ostendaturque ipsis non defuturam ad hoc nostrorum apud pontificem auctoritatem.
XI. Imprimendum ipsis hoc firmiter, si conscientiæ perfecta quiete frui velint, omnino sine murmuratione, tædio, aut ulla renitentia interiori, sequendam esse tam in temporalibus quam in spiritualibus confessarii directionem, tamquam à Deo peculiariter destinati.
XII. Instruendæ etiam per occasionem, gratius esse si personis ecclesiasticis maxime religiosis spectatæ et exemplaris vitæ eleemosynas suas dent, non nisi conscio tum et approbante confessario.
XIII. Cavebunt diligentissime confessarii, ne quocumque prætextu hujusmodi viduæ illorum pœnitentes alios religiosos invisant, aut familiaritatem cum illis ineant, quod ut impediant, conabuntur suo tempore deprædicare societatem tamquam ordinem superlativum præ cæteris, et utilissimum in ecclesia, majoris auctoritatis apud pontificem et principes omnes, perfectissimum in se, quia dimittit noxios et inidoneos, adeoque sine spuma et fecibus vivit, quibus scatent monachi, plerumque indocti, bardi, segnes, salutis suæ incurii, ventricolæ, &c.
XIV. Proponant confessarii et suadeant illis ordinarias pensiones, et tributa, quibus subleventur annuatim collegiorum et domorum professarum debita, præcipue domus professæ Romanæ, nec immemores sint ornamentorum templi, ceræ, vini, &c. ad celebrationem missæ sacrificii necessariorum.
XV. Quod si in vita sua vidua ex pleno bona sua societati non inscripserit, proponatur illi per occasionem, et præsertim ingruente gravi morbo aut periculo vitæ, egestas, novitas et multitudo plurimorum collegiorum nondum fundatorum, inducanturque suaviter et fortiter ad sumtus faciendos, quibus æternam gloriam sunt fundaturæ.
XVI. Idem faciendum cum principibus, et benefactoribus aliis; persuadendum, inquam, ea quæ perpetua sunt in hoc mundo et in altero æternam illis gloriam à Deo paritura; quod si hinc inde aliqui malevoli allegent exemplum Christi, qui non habeat ubi caput reclinaret, velintque socios Jesu similiter esse pauperrimos, ostendatur et serio imprimatur passim omnibus, ecclesiam Dei nunc mutatam et monarchiam factam, quæ auctoritate et potentia magna tueri se debet, contra potentissimos inimicos, et esse lapidem illum parvum excisum qui crevit in montem maximum, prædictum per prophetam.
XVII. Istis quæ addictæ sunt eleemosynis et ornatui templorum, ostendatur crebro, summam perfectionem in eo consistere, quod terrenarum rerum amore esse exuentes, ipsum Christum ejusque socios earum possessores faciant.
XVIII. Sed quia minus semper sperandum à viduis quæ liberos suos ad sæculum dirigunt, videbimus.