§ X. THE WORKS OF ARCHBISHOP FITZ-RALPH.

(A.) Printed works:—

1. (a) Richardi Archiepiscopi Armachani, Hyberniae Primalis, Defensorium Curatorum, adversus eos qui Privilegiatos se esse dicunt, habitum Avinione in consistorio coram D. Papa Innocentio VJ. et D.D. Cardinalibus et Prelatis, anno Christi 1357, nunc recens excusum juxta vetus exemplar et ex fide codicis MS. diligentissime castigatum. Parisiis apud Joan. Libert, via D. Joan. Lateranens. e regione Auditorii Regii, MDCXXI. pagg. 1-136.

(b) The same is printed in the Appendix ad Fasciculum Rerum expetendarum et fugiendarum opera et studio Ed. Brown Parochi Sandrigiae in agro Cantiano. London: Chiswell, MDCXC. vol. ii. pag. 466 to 486.

2. Summa Domini Armachani in quaestionibus Armenorum, noviter impressa et correcta a magistro nostro Joanne Sudoris, cum aliquibus sermonibus ejusdem de Christi Dominio. "Jehan Petit, venales habentur in vico Divi Jacobi sub lilio aureo ... quinsiène jour de Juillet mil cinq cens et douse., fol. clxxvii."

As this is the most important of all the writings of Dr. Fitz-Ralph, and as the printed book is very rare, it will please our readers to have a more detailed account of its object and contents. The work forms a real encyclopaedia of theological learning, and reveals the vast extent of the author's studies and acquirements. The introduction runs as follows:—

Reverendis in Christo patribus, Versi Manasgardensi, ac fratri Joanni electo Clatensi Majoris Armeniae, Richardus Radulphus Archiepiscopus Armachanus, Hiberniae Primas, per gratiam sitire justitiam donec hauriatis aquas in gaudio de fontibus Salvatoris. Ex revelatione Vestrae sanctae devotionis accepi, ob defectum exercitii in Sacris Scripturis antiquas quasdam hereses a Sanctis Patribus reprobatas, et nonnullas contra S. Scripturas novellas assertiones erroneas in vestris partibus pullulasse, propter quas per doctores Latinos ex sacris Literis resecandas, eo quia earum patroni auctoritatem Ecclesiae Romanae non admittunt estimantes ejus auctoritatem ex Sacris Literis probari non posse, ad Romanam curiam zelus domus Dei et Christi charitas vos adduxit. Cum vero super ipsis erroribus vobis cum ibidem aliquoties contulissem, meam exilitatem devotius stimulastis ut super quaestionibus vestris illud vobis scriberem quod mihi dignaretur Dominus aperire. Cui Vestro tam accepto Deo desiderio resistere non audebam, exactiones spiritualis usurae formidans, si de bonis a Domino acceptis officium negligerem institoris, et juxta ipsius promissa qui evangelizantibus dat verba virtute multa ardenter desideratis ampliora ob hoc recipite ut abundem magis. Nec debent indignari mihi majores, ex quo ipsi per quos melius perfici potuit illud penitus neglexerunt, et ego cum vidua evangelica cupiam minuta, quae habeo in Domini domum offerre, ipso teste confidens humilis orationis suffragio amplius quam subtilitate ingenii difficilia penetrare. Nec majorum correctionem renuo sed affecto, et ipsum opus, (cujus titulem volui esse De quaestionibus Armenorum quod in xix. particulas sive libros distinxi, singulis libris materiam fidei et ipsius causam premittendo), approbationi et reprobationi nostri Papae Patris Clementis VI. universalis Ecclesiae Summi Pontificis in toto et in parte committo. In primis quinque libris illa principalis quaestio Armenorum pertractabitur: numquid Christus habuit in se duas plenas naturas, scilicet, divinam et humanam ita quod propter unionen illarum duarum naturarum in ipso fuit Dominus IESVS Christus veraciter suppositum, persona, sive hypostasis in utraque natura verus Deus et verus homo.

Primus itaque liber contra heresim Nestorianam, a quodam Nestorio introductam, affirmantem in Christo naturam humanam duntaxat, ita ut Christus homo fuerit et non Deus; quam heresim secuti sunt Cherintus, Armerintus, Theodocio, et etiam excaecati Judaei, et multae Orientalium nationum usque in prasens, patefacto primitus quis sensus sit literalis Sacrae Scripturae censendus, ex Scriptura N. T. juxta sensum literalem ipsius ostendit Christum quem colimus esse Deum. Secundus liber contra Judaeos specialiter ex V. T. juxta literalem sensum ipsius, probat Christum sive Messiam in sua Scriptura promissum Deum esse debere.

Tertius liber ex eadem V. Scriptura ostendit Christum nostrum quem colimus esse sive fuisse illum qui erat Judaico populo in ipsa Scriptura promissus.

In quarto libro tractantur objectus Judaici populi contra ostensa in lib 2^o et 3^o et dantur et probantur in ipso regulae certae istos objectus, et omnes alios objectus Judaicos dissolvendi.

In quarto libro contra heresim Arii et Apollinarii affirmantem quod in Christo anima humana non fuit, divinitas loco animae in Christo erat: ad hoc, contra heresim Manichaei dicentis Christum non verum corpus humanum sed corpus fantasticum habuisse Scripturae testimonia adducuntur, et consequenter contra heresim ponentem corpus humanum in Christo fuisse et divinitas veluti indumentum ac vestem sicut in angelis cum corpora humana assumuni; et contra heresim Dioscori affirmantis naturam humanam in Christo in divinam fuisse mutatam ex utroque Testamento testimonia proferuntur.

Sextus liber ex Scripturis utriusque Testamenti ostendit Spiritum Sanctum a Filio sicut a Patre procedere, quod a Grecis et ab Armenis plerisque negatur.

Septimus liber probat ex Scriptura quod Romana Ecclesia sit caput totius Ecclesiae Christianae.

Octavus liber de Sacramento baptismi et ejus forma plures Armenorum quaestiones absolvit.

Nonus liber de Sacramentis Corporis Christi et Sanguinis, Confirmationis et Unctionis plures quaestiones eorum tractat.

Decimus liber de modis illicitis, conferendi et acquirendi et detinendi dona Dei gratuita ac praeposituras Ecclesiae quaestiones eorum pertractat, et an requiratur gratia Dei ad habendum dominium.

Undecimus [29] liber de potestate absolvendi simplicis sacerdotis, et de punitione animarum hominum impiorum ante finale judicium quaestiones ipsorum dissolvit.

Duodecimus liber quaestiones Armenorum pertractat de beatitudine animarum quorumdam justorum et de purgatione aliquarum animarum ante finale judicium.

Liber decimus-tertius, quem propter Athanasium Graecum qui negat Purgatorium adjeci, quatuor pertractat articulos, de satisfactione, debita pro peccatis in vita et etiam post hanc vitam.

Liber decimus-quartus tractat quaestiones Graecorum et Armenorum de visione nuda atque clara divinae essentiae a vere beatis quam negant plerique eorum.

Liber decimus-quintus objicit contra auctoritatem nostrae Scripturae per contingentiam futurorum praenuntiatorum in ipsa quae possint non fore, et occasione cujusdam novelli erroris asserentis omnia futura ex necessitate sive inevitabiliter evenire, quare offendit libertatem contradictionis in voluntate humana tam ex physicis scripturis quam ex divinis in multiplici ratione, et contingentiam futurorum.

Liber decimus-sextus ponit tres de pretactis objectionibus acceptis de infallibilitate scripturae divinae, a divina praescientia immutabili, a voluntate divina omnipotente invincibili et etiam efficaci; et solvit eosdem ex propriis principiis evidenter ostendens contingentiam futurorum et libertatem contradictionis voluntatis divinae et humanae.

Liber decimus-septimus residuos sex ponit objectus de Dei coöperatione speciali cum voluntate hominum operante; de sustentatione rerum intrinseca ab omnipotenti divina potentia; de divina coöperatione generali eum omni agente creato; de necessitate eventus actuum intrinsecorum nostrorum, etc.

Liber decimus-octavus ostendit auctoritatem Legis Antiquae et Novae, et probat utrumque Testamentum ex lege Saracenorum firmari; et cum in multiplici ratione affirmat Legem nostram traditam in suis majoribus articulis non fuisse aut esse corruptam.

Liber decimus-nonus comparat Legem nostram quoad sacramenta et ceremonias cum lege Judaeorum. Pertractat etiam de miraculis Apostolorum, et ostendit Legem nostram robur amplius habere quam ratio naturalis, aut aliqua secta gentilium et hoc totum opus consummat.

Quia vero per interrogationem et responsionem modus tradendi videtur multis facilior, licet sit aliquantulum prolixior, unum de nostris, mihi discipulum predilectum, quasi mecum disputantem accepi. Ita ut Joannes vicem gerere quaerentis, et Richardus intelligatur vicem gerere docentis licet potius respondentis. Vos igitur, Reverendi Patres, opus accipite quod petistis, orationis si placet mercedem mihi pensantes pro labore hoc.

(B.) Works in Manuscript:—

1. (a) Summa contra Armenos, lib. xx., fol. 126, xc. New College. Oxford.

(b) Responsio de Armenorum Heresi, fol. 218, xviii. Lincoln Coll., Oxford.

(d) Scriptum Armachani de Questionibus Armenorum, Cod. 224. Pembroke, Cambridge.

(e) Richardi Armachani lib. xix., Questionum adversus Armenos. Trin. College, Dublin.

2. Ricardi Radulphi Armachani Opus in P. Lombardi sententias in questiones xxix. distributum, praevio sermone super idem. xv. Oriel College, Oxford.

3. (a) Ricardi Rad. Armachani, Propositio facta in consistorio coram Domino Papa et Cardinalibus ac Prelatis super materia mendicitatis ac privilegiorum mendicantium contra Fratres de ordinibus quibuscunque, apud Avinion. die 8 mensis Novemb. Anno Domini MCCCLVIII., fol. 54, xxxviii. Magdal. Coll. Oxford.

(b) Propositio ejusdem facta in consistorio coram Papa, Cardinalibus et Prelatis, ad utilitatem cleri ac populi Christiani super materia mendicitatis ac privilegiorum contra fratres de ordinibus mendicantium quibuscunque apud Avinion. 8 Nov. 1357, fol. 184. St. John Bapt., Oxford.

(c) Ric. Filii Radulphi, Archiep. Cantuar. (sic) sermo habitus Avinionae viii. die mensis Novembris A.D. 1357, in istud Nolite judicare secundum faciem, etc., fol. 53. Corpus Christi Coll., clxxxii., Oxford.

4. Propositio Ric. Armachani ex parte Regis Angliae Edwardi III., in consistorio D. Papa Avinione pro gratia jubilaei ejus D. Regis populo obtinenda, anno 1349, fol. 177. S. J. Bap., Oxford.

5. Rich. Fil. Rad. Armachani de paupertate Christi libri septem, cum prologo ad Innocentium Papam VI. et titulo capitulorum cuique libro praevio, fol. 143. King's Coll. Oxford, cxviii.

6. Objectiones ejusdem contra seipsum in Materia de Mendicitate et aliis cum suis solutionibus, fol. 196, S. Q. B., lxv. Oxford.

7. Responsio ad objectiones Mendicantium. British Museum.

8. Excerpta varia ex Ricardo Fitz-Rauf; a) excerpta ex testamento S. Francisci contra fratres Minores; b) excerpta notabilia ex quodam libro qui vocatur Summa Summarum; c) excerpta ex libro Copiosae charitatis. Bodl.

9. Rich. Radulphi Armachani Primatis Dialogus vel Disputatio de Rebus ad S. Scripturam pertinentibus. Lincoln, 75.

10. (a) Sermones Domini Richardi Dei gratia Archiep. Armach. Hiberniae, habiti Avinione et aliis locis quampluribus de diversis Sanctis et temporibus. S. John B. lxv. Oxford.

(b) Ric. Rad. sive Fitz-Ralph, Archiep. Armach. sermones de tempore et de sanctis, per totum annum. New Coll., xc.

(d) Sermones V. ad crucem Londinensem, an 1356, et alii de laudibus S. Deipariae. Ibid.

(e) Sermones Richardi filii Radulphi de Dundalk, Archiepiscop. Armachani. Ibid.