Note.
Some readers may be pleased to be able to compare together the representations of Piso and those of Pollio.
"Et quidem peregrina, nomine Zenobia, de qua jam multa dicta sunt, quæ se de Cleopatrarum. Ptolemæorumque gente jactaret, post Odenatum maritum imperiali sagulo perfuso per humeros habitu, donis ornata, diademate etiam accepto, nomine filiorum Herenniani et Timolai diutius quam fæmineus sexus patiebatur, imperavit. Si quidem Gallieno adhuc regente Remp. regale mulier superba munus obtinuit; et Claudio bellis Gotthicis occupato, vix denique ab Aureliano victa et triumphata, concessit in jura Rom." "Vixit (Zenobia) regali pompa, more magis Persico. Adorata est more regum Persarum. Convivata est imperatorum, more Rom. Ad conciones galeata processit, cum limbo purpureo, gemmis dependentibus per ultimam fimbriam media etiam cyclade veluti fibula muliebri astricta, brachio sæpe nudo. Fuit vultu subaquilo fusci coloris, oculis supra modum [Footnote: Ingentibus.] vigentibus, nigris, spiritus divini, venustatis incredibilis; tantus candor in dentibus, ut margaritas eam plerique putarent habere, non dentes. Vox clara et virilis; severitas, ubi necessitas postulabat, tyrannorum; bonorum principum clementia, ubi pietas requirebat. Larga prudenter, conservatrix thesaurorum ultra fæmineum modum. Usa vehiculo carpentario, raro pilento, equo sæpius. Fertur autem vel tria, vel quatuor milliaria frequenter eam peditibus ambulasse. Nata est Hispanoram Cupiditate; bibit sæpe cum ducibus, quum esset alias sobria; bibit etiam cum Persis atque Armeniis, ut eos vinceret. Usa est vasis aureis gemmatis ad convivia, quibus et Cleopatra usa est. In ministerio Eunuchos, gravioris ætatis habuit, puellas nimis raras. Filios Latine loqui jusserat, adeo ut Græce vel difficile vel raro loquerentur. Ipsa Latini sermonis non usquequaque ignara, sed loqueretur pudore cobibita; loquebatur et Egyptiacè ad perfectum modum. Historiæ Alexandrinæ atque Orientalis ita perita ut eam epitomasse hicatur: Latinam autem Græce legerat." "Ducta est igitur per triumphum ea specie ut nihil pompabilius populo Rom. vederetur, jam primum ornata gemmis ingentibus, ita at ornamentorum onere laboraret. Fertur enim mulier fortissima sæpissime restitisse, quum diceret se gemmorum onera ferre non posse. Vincti erant preterea pedes auro, manus etiam catenis aureis; nec collo aureum vinculum deerat, quod scurra Persicus præferebat. Huic ab Aureliano vivere concessum est. Ferturque vixisse cum liberis, matronæ jam more Romanæ, data sibi possessione in Tiburti quæ hodieque Zenobia dicitur, non longe ab Adriani palatio, atque ab eo loco cui nomen est Conche."--Hist. Aug. Lugd. Batav. 1661, p. 787.
"Ille (Odenatus) plane cum uxore Zenobia non solum Orientem quem jam in pristinum reformaverat statum, sed omnes omnino totius orbis partes reformasset, vir acer in bellis, et, quantum plerique scriptores loquuntur, venatu memorabili semper inclytus, qui a prima ætate capiendis leonibus et pardis, cervis, cæterisque sylvestribus animalibus, sudorem officii virilis impendit, quique semper in sylvis ac montibus vixit, perferens calorem, pluvias, et omnia mala que in se continent venatoriæ voluptates; quibus duratis, solem ac pulverem in bellis Persicis tulit. Non aliter etiam conjuge assueta, quæ multorum sententia fortior marito fuisse perhibetur; mulierum omnium nobilissima, Orientalium fæminarum et (ut Cornelius Capitolinus asserit) speciocissima."---Ib. p. 771
Also what Aurelian himself says in a letter to the Roman Senate, preserved by Pollio.
"Audio, P. C. mihi objici quod non virile munus impleverim, Zenobiam triumphando. Næ illi qui me reprehendunt satis laudarant, si scirent qualis ilia est mulier, quam prudens in consiliis, quam constans in dispositionibus, quam erga milites gravis, quam larga quum necessitas postulet, quam tristis quum severitas poscat. Possum dicere illius esse quod Odenatus Persos vicit, ac Sapore fugato Ctesiphontem usque pervenit. Possum asserere, tanto apud Orientalis et Egyptiorum populos timori mulierem fuisse, ut se non Arabes, non Sarraceni, non Armeni commoverent. Nec ego illi vitam conservassem nisi eam scissem multum Rom. Repub. profuisse, quurn sibi, vel liberis suis Orientis servaret imperium," etc.