Epistola LVI.
Ad quemdam amicum[132]
Hortatur ut Johannis de Magduno librum, quem quam
plures damnabant doctores, defendat.
Scis me, consideratissime magister atque frater, jugi
hortatu tuo et impulsu nobile illud opus magistri Johannis de
Magduno, Romantium de Rosa vulgo dictum vidisse: qui
quia de admirabili artificio, ingenio ac doctrina rerum sisto,
5et irrevocabiliter me fateor permansurum, a plurimis scholasticis
non parvae auctoritatis viris supra quam credibile tibi
foret, male tractor et arguor amarissime, ut si ulterius defendere
coner, plane me probare velint, ut dicunt, haereticum.
Nec praetendere prodest te totque viros alios valentes scientificos
10et perdoctos illum tanti fecisse pene et colerent, utque,
quam eo, carere mallent camisia, et nihilominus nostris correctoribus
anteponere suos aemulos, qui, si quid reprehensionis
inesset, adeo magni erant, ut librum suum vivere nequaquam
permisissent una hora. Nec eos juvat insuper obsecrare, quod
15jus omne poscit, ut prius videant notentque quamobrem, qua
dependentia et occasione dicat res, quas vel personas introducat,
quam damnetur tantus auctor. Sed confestim verba
intercipiunt mea, interrumpuntque, ut labra movere vix
audeam, quin mihi anathematis opprobrium comminentur,
20ac ferme judicent reum mortis. Quid vis dicam? tantis
quod me magis urit, magistrum nostrum prosequuntur maledictis,
ut ignem potius quam lecturam meruisse attestentur,
seque inexpiabili scelere contaminari existimant, si quidquam
audierint. Cumque rursus jure humanitatis submissius expostulo,
25ut non prius damnent, quam universa cognoverint,
ostendendo quod etiam sacrilegis, et proditoribus, veneficisque
potestas defendendi sui datur, quodque nec praedamnari
quemquam, incognita causa, licet; nihil agimus tamen, frater
honoratissime, sed tempus terendo incassum aera verberamus,
30nec est quod speremus posse aliquid impetrare, tanta est
hominum pertinacia. Hi sunt mores, ea dementia; timent
enim ne a nobis revicti manus dare aliquando clamante ipsa
veritate cogantur. Obstrepunt igitur, ut ait Lactantius, et
intercidunt ne audiant, oculos suos opprimunt, ne lumen
35videant quod offerimus, morem Judaeorum adversus Salvatorem
nostrum observantes, penes quem inimici facti sunt
judices. Sic doctor noster emeritissimus condemnatur,
quod vetant leges omnes, innocentissimus non auditus, ab
his qui perfecto coram vivente mutire non tentassent,
40eumdem tamen, et quod molestius ferendum est, male
visum perscrutatumque et notatum ignominiose despiciunt
nostri correctores, execrantur et impugnant. O arrogantiam,
temeritatem, audaciam, opus tantum, tot diebus
ac noctibus, tanto cum sudore et attentione digesta
45elaboratum et editum, hi qui superficie tenus nec eodem contextu,
aut ex integro se legisse profitentur, subito instar eorum
qui mensae inter crapulas omnia ut libet et fert impetus accusant,
reprehendunt atque damnant. Paulo magis ponderis in
stateram ponentes tantum opus, quam lucis unius Cantilenam
50histrionis. Quorum praetextu in alterum istorum patronorum
scripto tenus invexi, sicut videbis per eam quam tibi fert epistolam
is bajulus. Tuum ergo erit, dux, princeps, rectorque
hujus præcepti laudatissimum et amantissimum imitatorem
tuum defensare et hos malesanos et deliros conculcare, ac
55ratiunculas meas indigestas disertiae tuæ acumine validare,
comere et linire, quatenus ego qui auxilii tui confidentia et
ingenii ope fretus campum hunc duelli introii, alias non facturus.
Scio enim quod ubi obdormientes sui sensus expergiscentur,
et calamus jacens exeret se, non praevalebunt adversus
60nos isti veritatis inimici; sed eos cum voles non dubito
efficies oves mites et mutos, reddes per omnia tamquam truncos.
Vale, nec amicos sinas, quoad potes, sic injuste, vafre,
pernitiose et inique pessum dari.
..............................................................................................
NOTE
[132] Gontier Col probably.