Do siostry
Spałaś w trumnie snem własnym, tak cicho, po bosku,
Nie wiem, czy wszystkich naraz pozbawiona trosk?
W śmierci taka zdrobniała, niby lalka z wosku...
Kocham ten ubożuchny, ten zbolały wosk!
Trup jest zawsze samotny! Sam na sam z otchłanią!...
A właśnie ja — twój brat —
Suknię Tobie sprawiłem za dużą i tanią,
Suknię — na tamten świat!
W każdym zgonie tkwi zbrodnia, co snem się powleka,
Chociaż zbrodniarza brak...
Wszyscy winni są śmierci każdego człowieka!
O, tak! Na pewno — tak!
Winnych wskazać potrafię!... I nikt się nie broni!...
I ten — i ta — i ów!...
I ja sam! Ja — najbardziej, choć wiem, że i oni!
I ja — i oni znów...
Wina wszystkich naokół — milcząca, zbiorowa,
A my mówimy: los!
Niech od złego Bóg żywych i zmarłych zachowa!
Módlmy się o to w głos!
Tak się lękam, że jesteś wciąż głodna i chora,
Że złą otrzymam wieść, —
I że przyjdziesz zza grobu któregoś wieczora
I szepniesz: «Daj mi jeść!».
I cóż wtedy odpowiem? Nic mówić nie trzeba!...
Niech mówi za mnie — Bóg!
Siostro! Już w całym świecie nie ma tego chleba,
Co by Cię karmić mógł!
Trumna twoja spoczęła w ciężarowym wozie,
Pamiętam nudny wóz.
A była niedorzeczność i drwina w tej zgrozie!
I był nieludzki mus!
Bałem się, że Cię żywcem oddamy mogile
W złym, letargicznym śnie.
I ktoś wtargnął do wozu i rzekł, że się mylę,
I uspokoił mnie.
Czekałem, aż wóz ruszy, by wlec Cię do miasta...
W skwar słońca skrzypnął wóz.
Drgnęła trumna, a była godzina dwunasta.
Żelazny zagrzmiał kłus!...
I sam nagle w tym słońcu musiałem pozostać.
Patrzyłem szynom w ślad...
Świat się zmniejszył na zawsze o twą drobną postać,
I zmalał cały świat!
I myśl wątła do mojej wsnuła się żałoby,
Niby pajęcza nić,
Myśl, że nie ma na świecie tak drogiej osoby,
Bez której nie można żyć!
Noc, przy zmarłych spędzona, nazywa się — pusta!
Brak tego, o kim łkasz...
Zgniją oczy — i wyraz tych oczu — i usta.
Śmierć patrzy w kość, nie w twarz!...
Wiem, że gnijesz nabożnie i że wśród ciemnoty
Pośmiertny dźwigasz krzyż,
Lecz nie śmiem do podziemnej zaglądać Golgoty,
By sprawdzić, jak tam śpisz?
Trup trzeźwieje — wyzuty z krwi i upojenia!
Już złudzeń — ani krzty!
A może Bóg omija twój zgręz bez imienia
I nie wie, że to — Ty?
Boże, odlatujący w obce dla nas strony,
Powstrzymaj odlot swój, —
I tul z płaczem do piersi ten wiecznie krzywdzony,
Wierzący w Ciebie gnój!
Przypisy:
1. rozełkany — zanoszący się szlochem, płaczliwy; śpiewny. [przypis redakcyjny]
2. roić — fantazjować, marzyć. [przypis redakcyjny]
3. drgawy (neol.) — drgający a. skłonny do drgania. [przypis edytorski]
4. całuszka (reg.) — kromka z końca chleba, przylepka. [przypis edytorski]
5. zbyć się (daw.) — pozbyć się. [przypis redakcyjny]
6. z dobrowoli (daw.) — z własnej woli, dobrowolnie. [przypis redakcyjny]
7. flamingo — flaming. [przypis redakcyjny]
8. smuklić się (neol.) — stać, będąc wysokim i wysmukłym. [przypis edytorski]
9. daleczeć — wydawać się dalekim. [przypis edytorski]
10. płowieć — tracić intensywność barwy pod wpływem działanie światła. [przypis redakcyjny]
11. pled — koc. [przypis redakcyjny]
12. rozwrzaskany — tu: krzyczący kolorami, plamami. [przypis edytorski]
13. pilśń — gęsty, zbity materiał z sierści lub wiórów. [przypis redakcyjny]
14. uścierwienie — neol. od rzecz. ścierwo, oznaczającego rozkładające się szczątki zwierzęcia. [przypis redakcyjny]
15. modrzyć się (neol.) — niebieszczeć, stawać się a. być modrym, tj. niebieskim. [przypis redakcyjny]
16. buńczucznie — hardo, zuchwale. [przypis redakcyjny]
17. napurpurzać się (neol.) — stawać się purpurowym, czerwienić się intensywnie. [przypis redakcyjny]
18. przekreska — poprzeczna kreska, przekreślenie. [przypis redakcyjny]
19. grobla — wał ziemny usypany, aby spiętrzać wodę w rzece lub rozdzielać stawy. [przypis redakcyjny]
20. darń — gęsto splecione rośliny na powierzchni ziemi. [przypis redakcyjny]
21. źdźblić się (neol. od rzecz. źdźbło) — pojawiać się w drobnych fragmentach, w smużkach, źdźbłach. [przypis edytorski]
22. deszczarnia — studnia z wodą deszczową. [przypis redakcyjny]
23. widnokres — widnokrąg, horyzont. [przypis edytorski]
24. wyzierać — wyglądać; spoglądać, wychylając się skądś. [przypis redakcyjny]
25. spowicie — okrycie, otulenie. [przypis redakcyjny]
26. surma — instrument pochodzenia azjatyckiego, w Europie od średniowiecza, gł. jako instrument wojsk. (o przenikliwym brzmieniu). [przypis redakcyjny]
27. kąkol — chwast zbożowy o purpurowych kwiatach i trujących nasionach. [przypis redakcyjny]
28. proso — roślina zbożowa. [przypis redakcyjny]
29. łyko — tkanka drzew i krzewów tworząca pod korą włóknistą, lekko wilgotną warstwę. [przypis redakcyjny]
30. mitręga — mozolna, męcząca, zwykle nieefektywna praca. [przypis redakcyjny]
31. zapomoga — bezzwrotna pomoc. [przypis redakcyjny]
32. toć — przecież. [przypis redakcyjny]
33. jar — wydłużone zgłębienie terenu o wąskim dnie i stromych zboczach. [przypis redakcyjny]
34. mrzeć — umierać. [przypis redakcyjny]