SCENA SIEDEMNASTA
Kalkanio. Sakko. Cibo. Centurione. Związkowi. Lud. Wszyscy w pośpiechu i przerażeniu.
KALKANIO
krzycząc
Fiesko! Fiesko! Andrzej powrócił! Pół Genui do Andrzeja bieży124. Gdzie jest Fiesko?
WERRINA
mocnym głosem
Utopił się!
KALKANIO
Czy piekło, czy dom szalonych mi odpowiada?
WERRINA
A więc utopiony, jeśli to brzmi piękniej. — Ja idę do Andrzeja.
Wszyscy w niemych grupach stoją. Zasłona spada.
Przypisy:
1. cicisbeo (z wł.) — kawaler wyznający miłość kobiecie zamężnej. [przypis edytorski]
2. Apollo (mit. gr.) — przewodnik muz, bóg sztuki, wróżbiarstwa i gwałtownej śmierci. [przypis edytorski]
3. Antinous — gr. młodzieniec, oficjalny kochanek cesarza Hadriana. [przypis edytorski]
4. złote jabłko niezgody (mit. gr.) — złote jabłko z napisem „dla najpiękniejszej” rzucone przez boginię niezgody Eris podczas wesela Tetydy i Peleusa, wywołało spór pomiędzy Herą, Afrodytą i Ateną. [przypis edytorski]
5. jeno (daw.) — tylko. [przypis edytorski]
6. bilet bankowy — pierwowzór banknotu, zobowiązanie banku do wypłacenia określonej kwoty. [przypis edytorski]
7. obmierzić (daw.) — obrzydzić. [przypis edytorski]
8. laufer — goniec. [przypis edytorski]
9. bachancki — tu: ekstatyczny (od imienia Bachusa, rzymskiego boga wina). [przypis edytorski]
10. senioria — rada 10 senatorów wraz z dożą i prokuratorami. [przypis edytorski]
11. epikurejczyk — wyznawca filozofii, wedle której celem życia jest odczuwanie przyjemności. [przypis edytorski]
12. arlekin — postać zakochanego sługi z komedii dell’arte. [przypis edytorski]
13. faraon — daw. gra w karty. [przypis edytorski]
14. krepa — czarna tkanina, symbol żałoby. [przypis edytorski]
15. kędy (daw.) — gdzie. [przypis edytorski]
16. zadosyć — dziś popr. zadość. [przypis edytorski]
17. zyz — dziś popr.: zezem, zezując. [przypis edytorski]
18. rękojmia (daw.) — gwarancja. [przypis edytorski]
19. ekspedite (z łac.) — wyśmienicie. [przypis edytorski]
20. bizun — bat. [przypis edytorski]
21. fryc — czeladnik, początkujący. [przypis edytorski]
22. kupler (daw.) — stręczyciel. [przypis edytorski]
23. bieżeć (daw.) — biec. [przypis edytorski]
24. spuść się na mnie (daw.) — zostaw to mnie, polegaj na mnie. [przypis edytorski]
25. uszów — dziś popr. forma D.lm: uszu. [przypis edytorski]
26. senioria — rada 10 senatorów wraz z dożą i prokuratorami. [przypis edytorski]
27. przewłoka — zwłoka, opóźnienie. [przypis edytorski]
28. do tyla (daw.) — tak bardzo. [przypis edytorski]
29. żywot — dawniej także: brzuch, łono. [przypis edytorski]
30. Appiusz Klaudiusz (ok. IV w. p.n.e. – ok. III w. p.n.e.) — polityk i prozaik rzymski, pod koniec życia ślepy. [przypis edytorski]
31. siniora (wł.) — pani. [przypis edytorski]
32. oczów — dziś popr. forma D.lm: oczu. [przypis edytorski]
33. niepodobieństwo (daw.) — coś nieprawdopodobnego, niemożliwego. [przypis edytorski]
34. ugryzek (daw.) — docinek. [przypis edytorski]
35. strój gotowalniany — strój domowy, nieoficjalny. [przypis edytorski]
36. tonsura — wygolony krąg na głowie. [przypis edytorski]
37. arlekin — postać zakochanego sługi z komedii dell’arte. [przypis edytorski]
38. oskoma (daw.) — apetyt, ochota. [przypis edytorski]
39. kariolka — lekki powóz dwukołowy. [przypis edytorski]
40. od (daw.) — przez. [przypis edytorski]
41. senioria — rada 10 senatorów wraz z dożą i prokuratorami. [przypis edytorski]
42. wotować (daw.) — głosować. [przypis edytorski]
43. lewantyński — pochodzący z krajów na wsch. wybrzeżu Morza Śródziemnego. [przypis edytorski]
44. palant — kijek do podbijania gumowej piłeczki bądź gra z wykorzystaniem tego rekwizytu. [przypis edytorski]
45. wietrznik (daw.) — człowiek lekkomyślny i niestały. [przypis edytorski]
46. odnieść — tu: otrzymać wynagrodzenie. [przypis edytorski]
47. znieść się (daw.) — spotkać się celem uzgodnienia rozbieżności. [przypis edytorski]
48. kundys — kundel. [przypis edytorski]
49. osieł — dziś popr.: osioł. [przypis edytorski]
50. przekreskować — przegłosować. [przypis edytorski]
51. kołowany — tu: łamany kołem. [przypis edytorski]
52. zadosyćuczynienie — dziś popr.: zadośćuczynienie. [przypis edytorski]
53. zaprzeć (daw.) — zamknąć, zablokować. [przypis edytorski]
54. nazad (daw.) — z powrotem. [przypis edytorski]
55. Nero — właśc. Lucjusz Domicjusz (37–68 r. n.e.) — cesarz rzym. od 54 r. n.e. Był synem konsula Gnejusza Domicjusza Ahenobarbusa i Agrypiny Młodszej, siostry Kaliguli. Kiedy jego matka została żoną cesarza Klaudiusza, ten adoptował Lucjusza, który wówczas przyjął imię Nero Claudius Caesar Augustus Germanicus. Wkrótce Agrypina otruła męża i przejęła władzę, a siedemnastoletni Neron został cesarzem. Stopniowo ograniczał wpływy matki, by w 59 r. n.e. kazać ją skrytobójczo zamordować. Wbrew świadectwu Tacyta, za którym zwykło się podążać, Neron był utalentowanym poetą i aktorem, miłośnikiem kultury i sztuki gr., jego wczesnym wychowawcą był filozof stoicki, Seneka. [przypis edytorski]
56. niekontent (daw.) — niezadowolony. [przypis edytorski]
57. lichwiarz — osoba pożyczająca pieniądze na procent, z reguły zawyżony. [przypis edytorski]
58. do tyla (daw.) — tak bardzo. [przypis edytorski]
59. skud — moneta włoska. [przypis edytorski]
60. senioria — rada 10 senatorów wraz z dożą i prokuratorami. [przypis edytorski]
61. incognito (z łac.) — ukrywając swoją tożsamość. [przypis edytorski]
62. przebiega — tu: przegląda. [przypis edytorski]
63. niedźwiadek (daw.) — skorpion. [przypis edytorski]
64. Sawojard — mieszkaniec Sabaudii. [przypis edytorski]
65. gach (daw.) — kochanek. [przypis edytorski]
66. Diana (mit. rzym.) — bogini łowów i księżyca, odpowiednik gr. Artemidy. [przypis edytorski]
67. Endymion (mit. gr.) — ukochany bogini księżyca Semele, ukarany przez Zeusa wiecznym snem. [przypis edytorski]
68. harbuz — tu: odmowa dana zalotnikowi. [przypis edytorski]
69. dośpiały (daw.) — dojrzały. [przypis edytorski]
70. Ajaks — wojownik grecki, jeden z bohaterów Iliady Homera. [przypis edytorski]
71. zapuścić — tu: zasłonić. [przypis edytorski]
72. bezbrody — tu: młody. [przypis edytorski]
73. więdniejący — dziś popr.: więdnący. [przypis edytorski]
74. pożegnawczy — dziś popr.: pożegnalny. [przypis edytorski]
75. jak — dziś popr.: niż. [przypis edytorski]
76. popiętny (daw.) — złożony z pięciu części. [przypis edytorski]
77. o południu — dziś: w południe. [przypis edytorski]
78. rzeszoto — sito o dużych otworach. [przypis edytorski]
79. dowcip (daw.) — rozum. [przypis edytorski]
80. seraf a. serafin — anioł postawiony wysoko w hierarchii chórów anielskich. [przypis edytorski]
81. zyz — dziś popr.: zez. [przypis edytorski]
82. Madonna (wł.) — moja pani. [przypis edytorski]
83. tarok — tu: wysoka karta. [przypis edytorski]
84. obrok — tu: wyżywienie. [przypis edytorski]
85. cekin — moneta włoska, później przemianowana na dukata. [przypis edytorski]
86. żywot (daw.) — brzuch, łono. [przypis edytorski]
87. skud — moneta włoska. [przypis edytorski]
88. ośm — dziś popr.: osiem. [przypis edytorski]
89. Patrokles — bohater Iliady Homera, wojownik grecki, najlepszy przyjaciel Achillesa, zginął z ręki Hektora podczas ataku na Troję. [przypis edytorski]
90. fraszka (z wł.) — drobiazg. [przypis edytorski]
91. allegro — utwór muzyczny w szybkim tempie. [przypis edytorski]
92. przyrządzić — tu: przygotować. [przypis edytorski]
93. suknia (daw.) — strój. [przypis edytorski]
94. Meduza (mit. gr.) — jedna z trzech Gorgon, zmieniająca spojrzeniem w kamień. [przypis edytorski]
95. nazad (daw.) — z powrotem. [przypis edytorski]
96. niedobrze patrzy — tu: źle wygląda. [przypis edytorski]
97. wywieść (daw.) — wyprowadzić. [przypis edytorski]
98. niepodobna (daw.) — nieprawdopodobne, niemożliwe. [przypis edytorski]
99. bawić (daw.) — przebywać, tu: zwlekać. [przypis edytorski]
100. koniec (daw.) — cel. [przypis edytorski]
101. rudel (daw.) — ster; tu: wiosło. [przypis edytorski]
102. maż — ma z partykułą pytajną -ż. [przypis edytorski]
103. drabant (daw.) — żołnierz straży przybocznej. [przypis edytorski]
104. ordynans — żołnierz pełniący stałą służbę przy wyższym oficerze. [przypis edytorski]
105. arkan — sznur zakończony pętlą, przypominający lasso. [przypis edytorski]
106. cypryjczyk — tu: wino cypryjskie. [przypis edytorski]
107. szeleszcze — dziś popr.: szeleści. [przypis edytorski]
108. wolniej — swobodniej. [przypis edytorski]
109. żółć — tu: gniew. [przypis edytorski]
110. deranżować — krępować, przeszkadzać, nachodzić. [przypis edytorski]
111. banko — prawdop. odpowiednik pokerowego „sprawdzam”. [przypis edytorski]
112. przywrzeć (daw.) — przymknąć. [przypis edytorski]
113. ront (daw.) — patrol. [przypis edytorski]
114. cherubin — anioł z jednego z wyższych chórów anielskich. [przypis edytorski]
115. bieżeć (daw.) — biec. [przypis edytorski]
116. Marcus Iunius Brutus (85 p.n.e. – 42 p.n.e.) — rzymski polityk, posiadający staranne wykształcenie. Popierał Pompejusza przeciw Cezarowi, przeszedł na stronę tego ostatniego, a w końcu uczestniczył w spisku na życie Cezara. [przypis edytorski]
117. Porcja — żona Brutusa. [przypis edytorski]
118. pukiel (daw.) — lok. [przypis edytorski]
119. wszystko — tu: całe. [przypis edytorski]
120. ta cena byłaby żydowską — to wygórowana cena. [przypis edytorski]
121. dowcip (daw.) — rozum. [przypis edytorski]
122. jak — tu: niż. [przypis edytorski]
123. rudel (daw.) — ster; tu: wiosło. [przypis edytorski]
124. bieżeć (daw.) — biec. [przypis edytorski]