Rok pański 1676

W Skrzypiowie i tego roku mieszkałem. Do Krakowa przywieziono króla ciało Michała; przywieziono też i Kazimierza ze Francyjej choć z nami nie chciał życia swego kończyć, a po staremu po śmierci do nas przyjechał. Miły królu, to widzisz, że to przecie dulcis locus patriae³³⁴⁶; wzgardziłeś dobrowolnie ojczyzną, która cię wychowała i dotrzymowała zawsze miłości i wiary, a kości twoje pragnęły, żeby się do niej powróciły i w niej spróchniały! Wielkiej tedy nowalijej doczekał się Kraków, trzech razem królów polskich inter moenia³³⁴⁷ przyjmować, dwóch simul et semel³³⁴⁸ na jednym katafalku, trzeciego widzieć na majestacie. Bo nasz elekt Ioannes Tertius³³⁴⁹, ognawszy in parte³³⁵⁰ ojczyzny ściany od nieprzyjaciół koronnych i widząc, że też już deklarowaną zasłużył od Rzpltej koronę, wjeżdża do Krakowa dnia 29 stycznia, z wielkim aplauzem i radością przyjęty. Nawet i ci, co przeciwko tej elekcyjej mówili, uznali taką serc swoich transfiguracyją³³⁵¹, że się wszyscy z jego cieszyli panowania, widząc, że pan rozumny, dobry, wojenny, pracowity i szczęśliwy; nie było tedy malkontentów tak, jako za Michała, co sam P. Bóg ordynował.

Był tedy pogrzeb obudwu razem królów na zamku krakowskim dnia 31 stycznia; obudwu trumny, pole siebie stojące, na jednym wozie wieziono, obudwu na jednym katafalku wedle siebie postawiono, ceremonie spólne odprawiano. Król Jan Trzeci wszystkim ceremoniom assystował devotissime³³⁵². Jednak nie w jednym ich grobie chowano, Kazimierza w kaplicy Zygmunta³³⁵³, ojca jego, Michała zaś w kącie, po prawej ręce w kościół wchodząc, w kaplicy nie wiem którego króla.

Po ceremonijach pogrzebowych dnia trzeciego, to jest 2-da Februarii³³⁵⁴, w dzień Najświętszej Panny Gromnicznej, była koronacyja króla JMości, Jana Trzeciego, który quam felicissime, diutissime regnet³³⁵⁵ na chwałę Majestatu boskiego i obronę Rzpltej chrześcijańskiej! Quarta Februarii³³⁵⁶ zaczął się sejm coronationis³³⁵⁷, przez który, ledwie nie przez wszystek, musiałem się bawić w Krakowie, mając sprawę z Niemcami o wiolencyje, poczynione w Smogorzowie. Otrzymałem poenam colli³³⁵⁸ na Chrzanowskim³³⁵⁹, kapitanie, i Demeku, poruczniku; w kajdankach chodzili.

Wakanse porozdawano: buławę wielką książęciu Dymitrowi Wiśniowieckiemu³³⁶⁰, małą zaś Jabłonowskiemu³³⁶¹, pieczęć małą biskupowi warmińskiemu³³⁶², laskę mniejszą Sieniawskiemu³³⁶³.

Pod Wojniłowem³³⁶⁴ była potrzeba z ordą; potem obóz pod Żurawnem³³⁶⁵ od Turków i ordy w oblężeniu³³⁶⁶, aż nasi radzi nieradzi musieli straktować³³⁶⁷ z nieprzyjacielem. Stanęły tedy traktaty z Turkami: pozwolono im Podole i Ukrainę. Aleć to traktaty niedługowieczne z nieprzyjacielem takim, który zawsze chciwy apetyt ma na pożarcie ubogiej ojczyzny naszej.