SCENA DZIESIĄTA
ENRYK, ORONT, CHRYZALD, HORACY, ANUSIA.
ORONT
Cóż on tak bez słowa?...
HORACY
Ach, ojcze kochany,
Dowiesz się, w jaki sposób własne twoje plany
Wyprzedził los, i sam już dopełnił najprościej
Zamiarów, urodzonych z twojej roztropności.
Wiedz, że tkliwej miłości wzajemne zapały
Z tą powabną pięknością dawno mnie związały;
I że ona to właśnie jest dziewicą ową,
Dla której Enrykowi dałeś moje słowo.
ENRYK
Skorom ją ujrzał tylko, byłem tego pewny,
Tak duszę mą napełnił jakiś płomień rzewny.
Pójdź, dziecię, w me objęcia, pójdź, niech spojrzę na cię!...
CHRYZALD
I ja bym to z ochotą uczynił, mój bracie,
Lecz nie tutaj po temu jest miejsce, doprawdy:
Chodźmy w domu dochodzić całej słodkiej prawdy,
Spłacić imć Arnolfowi koszta jego trudów,
I sławić dobre niebo za tak wiele cudów.
Przypisy:
1. patrzeliśmy — dziś popr. forma: patrzyliśmy. [przypis edytorski]
2. z jednej sztuki — tu: monolityczny, jednowymiarowy, niezmienny. [przypis edytorski]
3. na wskróś — dziś popr.: na wskroś. [przypis edytorski]
4. narów — tu daw.: przyzwyczajenie, nawyk. [przypis edytorski]
5. Do Jejmości — Madame, urzędowy tytuł żony królewskiego brata. Żona księcia orleańskiego, brata Ludwika XIV a protektora trupy Moliera, Henryka angielska, liczyła wówczas lat 19. [przypis tłumacza]
6. zbawić — tu: pozbawić. [przypis edytorski]
7. Pomysł do tego dialogu, lub, jeśli kto woli, komedyjki, przyszedł mi do głowy po drugim czy trzecim przedstawieniu sztuki. — X. Dubuisson: sztuka, o której mowa, to zapewne Panegiryk Szkoły żon, ogłoszony drukiem w kilka lat później. [przypis tłumacza]
8. Krytyka — Molier ma na myśli Krytykę szkoły żon, wystawioną w kilka miesięcy później. [przypis tłumacza]
9. Arnolf — rolę Arnolfa grał Molier; Anusię (w oryg. Agnès, Agnieszka) grała panna de Brie. [przypis tłumacza]
10. podwika (daw.) — młoda kobieta, dziewczyna. [przypis edytorski]
11. obrońce — dziś popr. forma B. lm: obrońców. [przypis edytorski]
12. wzięcie — tu: dobre stosunki ze znajomymi, pozycja towarzyska. [przypis edytorski]
13. azaż (daw.) — czyż. [przypis edytorski]
14. dowcip — tu daw.: inteligencja, bystry umysł. [przypis edytorski]
15. Pantagruel, Panurg — postacie z satyrycznej powieści Rabelego p. t. Gargantua i Pantagruel. [przypis tłumacza]
16. wolę to imię, niż Arnolfa — w dawnej tradycji francuskiej, św. Arnolf uchodził za patrona zdradzonych mężów. [przypis tłumacza]
17. pan Wyspiański — jest to, zdaje się, satyra na Tomasza Corneille, miernego pisarza a brata wielkiego tragika, który przybrał do nazwiska przydomek l’Isle (z Wyspy). [przypis tłumacza]
18. radem (daw.) — cieszę się. [przypis edytorski]
19. za słowom pana chwycić gotów — jestem gotów złapać pana za słowo, tj.: chcę skorzystać z pańskiej propozycji. [przypis edytorski]
20. Wasze — tu skrót od zwrotu grzecznościowego: waszmość pan. [przypis edytorski]
21. zdolen — dziś: zdolny. [przypis edytorski]
22. rozprószyć — dziś: rozproszyć. [przypis edytorski]
23. ócz — dziś popr. forma D. lm: oczu. [przypis edytorski]
24. ugodzon do żywa — dziś: ugodzony do żywego; tj. boleśnie zraniony. [przypis edytorski]
25. dla — tu: z powodu. [przypis edytorski]
26. zmięszanie — dziś popr. forma: zmieszanie. [przypis edytorski]
27. Coś... — w Krytyce Szkoły żon znajdziemy oddźwięk zgorszenia, które wywołało owo „coś” u światowych świętoszek i wykwintniś. [przypis tłumacza]
28. Dał nam parę talarów oberżniętych mocno — dawniej fałszowano monety, odcinając trochę złota lub srebra po brzegach. [przypis edytorski]
29. Maksymy małżeńskie... — jest to parafraza nauk św. Grzegorza z Nazjansu. [przypis tłumacza]
30. nauki — dziś popr. forma N. lm: naukami. [przypis edytorski]
31. wyróść (daw.) — wyrosnąć. [przypis edytorski]
32. rozprószyć — dziś: rozproszyć. [przypis edytorski]
33. zapis wdowi – „wiano wdowie” wynosiło zazwyczaj trzecią część posagu. [przypis tłumacza]
34. praeciput — suma, którą żona ma prawo odłożyć dla siebie z majątku, przed jego rozdziałem. [przypis tłumacza]
35. prefix — zapis wdowi oznaczony za wspólnem porozumieniem. [przypis tłumacza]
36. dwadzieście — dziś popr. forma: dwadzieścia. [przypis edytorski]
37. skwitować — tu: zrezygnować. [przypis edytorski]
38. wnijść (daw.) — wejść. [przypis edytorski]
39. pewnym — tu: jestem pewien. [przypis edytorski]
40. spojrz — dziś popr.: spójrz. [przypis edytorski]
41. wnijść (daw.) — wejść. [przypis edytorski]