Epilog
Dał pan Kotwica wieczór wspaniały,
Powrót obchodzić chciał Marcinowy,
Pięćset kop groszy — to grosz niemały,
Więc go do spółki ciągnął handlowej.
Marcin zezwolił, bo z jego chatą
Spółkę serdeczną miał z dawnych czasów;
Więc uradzono na przyszłe lato,
Wspólnie nakupić pereł, hatłasów,
Po drogie wina posłać do Gdańska,
Kupić złotogłów’, futra sobole,
«A co do reszty... w tém łaska Pańska,
Spuśćmy się całkiem na Jego wolę!»
Odwiódł na stronę pana pisarza,
«Stary kolego! — rzekł mu do ucha —
Czy widzisz waszmość, co mi Bóg zdarza,
Miłoż mieć zięciem takiego zucha».
Pan pisarz miejski pojął te słowa,
Że się z nierównym spotkał szermierzem,
Ale co wyrzekł — milczenie chowa
Kronika stara, z któréj to bierzem,
Musiał pomyśleć: «niech kat naruszy,
Trzeba odkosza zgryźć po kryjomu!»
Potem wziął czapkę przytulił uszy,
I powędrował cicho do domu.
A tam nauczcie, czy pito wiele?
Wiele zjedzono soli i chleba?
I czy na końcu było wesele?
O tém i mówić, zda się, nie trzeba.
Przypisy:
1. snadź (daw.) — widocznie. [przypis edytorski]
2. zdawa — dziś popr. forma: zdaje. [przypis edytorski]
3. coż — dziś: cóż. [przypis edytorski]
4. wwodzić — wprowadzać. [przypis edytorski]
5. łokieć — daw. jednostka miary, równa 2 stopom i wynosząca ok. 60 cm; służyła do odmierzania np. sukna i innych materiałów; symbol kupców. [przypis edytorski]
6. krama — dziś: kram; sklep, stoisko. [przypis edytorski]
7. nie stać czegoś — nie starczyć, zabraknąć. [przypis edytorski]
8. sensat (daw., z łac. sensatus: rozumny) — osoba mądra, poważna i ciesząca się poważaniem. [przypis edytorski]
9. rozhowor (z rus.) — rozmowa. [przypis edytorski]
10. wara (daw.) — strzeż się. [przypis edytorski]
11. k’pięknéj Marii (daw.) — ku pięknej Marii; do pięknej Marii. [przypis edytorski]
12. pargamin — pergamin; tu przen.: dokument znacznej wagi. [przypis edytorski]
13. wyplemić — wyniszczyć całe plemię. [przypis edytorski]
14. prawy nowemi — dziś: prawami nowymi. [przypis edytorski]
15. cóś — dziś: coś. [przypis edytorski]
16. knowa — dziś: knuje. [przypis edytorski]
17. pany, mieszczany — dziś: panowie, mieszczanie. [przypis edytorski]
18. k’czynom (daw.) — ku czynom, do czynów. [przypis edytorski]
19. krew’ — apostrofem po spółgłoskach w, b w wygłosie (np. gołąb’) długo znaczono „miejsce po zaniku” prasłowiańskiej półsamogłoski, jeru miękkiego; spółgłoski te wymawiano jako miękkie, co ujawnia się do dziś w odmianie, w której występuje -wi-, -bi- (np. krwią, gołębiem). [przypis edytorski]
20. między mieszczany — dziś: między mieszczanami. [przypis edytorski]
21. radziecki — należący do rady; tu: rady miasta. [przypis edytorski]
22. dzień Wojciechowy, przy końcu kwietnia — 23 kwietnia kościół katolicki obchodzi wspomnienie Jerzego i Wojciecha. [przypis edytorski]
23. drzący — dziś: drżący. [przypis edytorski]
24. Lach — Polak. [przypis edytorski]
25. z laską swéj cześci — chodzi o laskę będącą oznaką czci marszałkowskiej. [przypis edytorski]
26. rozwity — rozwinięty. [przypis edytorski]
27. niepłonny — niebezowocny, niebezskuteczny; przynoszący plon. [przypis edytorski]
28. sianożęć — sianokosy; czas, kiedy kosi się trawę i robi zapas siana na zimę. [przypis edytorski]
29. inszy (daw.) — inny. [przypis edytorski]
30. skory — szybki. [przypis edytorski]
31. zemknąć — umknąć, uciec. [przypis edytorski]
32. noclega — dziś popr. forma D.lp: noclegu. [przypis edytorski]
33. czwałować — dziś: cwałować; jechać cwałem na koniu; cwał: najszybszy chód konia. [przypis edytorski]
34. ze swemi syny — dziś N.lm: ze swymi synami. [przypis edytorski]
35. moj — dziś: mój. [przypis edytorski]
36. cóś — dziś: coś. [przypis edytorski]
37. sowito — obficie; bardzo. [przypis edytorski]
38. sromać się — wstydzić się. [przypis edytorski]
39. brzozki — dziś: brzózki. [przypis edytorski]
40. dziadowski — tu: odziedziczony po przodku, dziadku (tj. dziadzie, ponieważ daw. słowo to używane było najczęściej bez zdrobnienia). [przypis edytorski]
41. pawęż — rodzaj tarczy. [przypis edytorski]
42. bojar — dziś popr. forma D.lm: bojarów; bojar: wojownik (por. bój, bojować), szlachcic na Litwie i Rusi. [przypis edytorski]
43. trofeja — dziś popr.: trofea; zdobycze. [przypis edytorski]
44. działy — dziś popr. forma N.lm: z działami. [przypis edytorski]
45. szatra — namiot. [przypis edytorski]
46. hordyńcy — ordyńcy; członkowie ordy, tj. tatarskich sił zbrojnych, armii (także: obozu). [przypis edytorski]
47. dwadzieści — dziś: dwadzieścia. [przypis edytorski]
48. mierzyn — nieduży, silny koń. [przypis edytorski]
49. szpichlerz — dziś: spichlerz; magazyn żywności, szczególnie zboża. [przypis edytorski]
50. snadź — widocznie, prawdopodobnie. [przypis edytorski]
51. laty — dziś forma N.lm: latami. [przypis edytorski]
52. zwać — tu: przyzywać; zowie, zwie: oboczne formy 3 os.lp cz. ter. [przypis edytorski]
53. następny — tu: następujący. [przypis edytorski]
54. do dnia (daw.) — przed świtem. [przypis edytorski]
55. kędy (daw.) — gdzie. [przypis edytorski]
56. zdawa — dziś popr. forma: zdaje. [przypis edytorski]
57. obiec (daw.) — otoczyć. [przypis edytorski]
58. snadź (daw.) — widocznie, prawdopodobnie. [przypis edytorski]
59. potrzeba (daw.) — bitwa a. wyprawa zbrojna. [przypis edytorski]
60. chryja (daw.) — rozprawa, mowa, ćwiczenie retoryczne; zbiór humorystycznych anegdot i powiedzeń postaci starożytnych; opowiastka; dziś: awantura. [przypis edytorski]