Rozdział II. Jak się zakończyła wesoła zabawa

Lecą dziatki w wielkim pędzie,

każde z tęgą chleba kromą,

aż przycupły²¹ w polnej grzędzie

zasłonięte górką stromą.

— Ano było strachu trocha²² —

Poniedziałek, jedząc, rzecze;

— szczęściem tatko mamę kocha,

więc nam zwykle się upiecze.

— Muszę jednak przyznać sama —

(w Środzie budzi się sumienie)

— że ta nasza biedna mama

wielkie z nami ma strapienie²³.

— E, bo tatko nadto srogi! —

bąknie Wtorek z kwaśną miną,

— za żart każdy, Boże drogi,

zaraz straszy dyscypliną.

„Tatko taki! mama taka!”

Każde z dzieci rzuci słówko...

Wtem Sobótka spoza krzaka

rzeknie, kręcąc płową główką:

— Źebym takie dzieci miała,

cio nić nie chcią śłuchać taty,

to bym siama im wśypała

na walśtacie doble baty!

— Nikt nie pyta ciebie, Butko!

więc najlepiej milcz, maleństwo! —

Tak z dzieciną zwięźle, krótko

rozprawiło się rodzeństwo.

— Jednak słuszność ma Sobotka —

po namyśle Środa powie;

— mama taka dobra, słodka,

a nam wiecznie figle w głowie.

— Co tam wdawać się²⁴ z szkrabami²⁵! —

Poniedziałek huknie z śmiechem²⁶,

— toć rodzice mówią sami,

że zabawa nie jest grzechem.

Lecz dziewczęta przecie²⁷ tchórze,

stąd morały o poprawie.

Siedźcie zatem tu, na górze,

a my zjedziem w dół, po trawie...

— Wiwat²⁸! — krzykną chłopcy. — Brawo!

I szalona zjeżdża czwórka;

ten na lewo, ten na prawo,

echem śmiechów tętni górka.

W płacz dziewczynki: — I my z wami,

nie boimy się ni troszki!

— Nie wdajemy się z babami,

co udawać chcą świętoszki!

Gdy usłyszy to Sobótka,

szybko z łez ociera oczy

i jak piłka okrąglutka

już za braćmi w dół się toczy.

Środa waha się przez chwilę,

lecz gdy cała piątka hula,

czyż wypada zostać w tyle?

więc się także na dół stula.

— Jest Sobótka! Jest i Środa,

a to zuchy dziewczyniska!

I tu każdy z braci doda:

— No, siostrzyczki! dajcie pyska!

Wszyscy razem, wszyscy w zgodzie

pną się użyć cudnej sanny,

każdy pragnie być na przodzie:

pędzą chłopcy! pędzą panny!

Toż to radość! to zabawa!

ziemia kręci się dokoła,

jak aksamit miękka trawa,

a jak ślicznie pachną zioła!

Hejże z górki na pazurki!

Hulaj dusza bez kontusza²⁹!

W takim pędzie lecą z górki,

aż w urwisach rośnie dusza!

Trach! roztargał³⁰ się fartuszek,

tu tasiemka! tam guziki!

Ten potoczył się na brzuszek,

śmiechy, wrzaski, piski, krzyki!

Aż się słonko śmieje w górze

i spogląda w dół ciekawie;

aż skowronek ścichł w lazurze,

przypatrując się zabawie.

Dzieciom pot już z czoła kapie,

dyszy Środa, dyszy Wtorek;

ten jak miech kowalski sapie,

ten wywiesił swój ozorek.

— To mi jazda! to parada!

Tchu nie mogę złapać w płuca...

Poniedziałek ciężko siada

lecz natychmiast w bok się rzuca.

— Dzieci! — na rodzeństwo kiwnie —

niech popatrzy, proszę, które

czemu tak mi jakoś dziwnie,

jakbym wziął od tatka w skórę?

Gwałtu rety! spojrzą dziatki:

z hajdawerków³¹ pana brata

jeno strzępy, jeno szmatki,

na nic, zdarta cała szata.

Na ten widok każdy czuje,

(oto skutki są swawoli! ),

że go też coś piecze, kłuje,

że go też coś trochę boli.

Spójrzcie tylko na ich miny!

„Dziura! dziura!” — słychać krzyki,

w strzępach nawet koszuliny!

Wszystko do cna zdarły smyki.

Ach, bo cudna jazda owa,

co się zdała jedną chwilką,

a dla ubrań tak niezdrowa,

trzy godziny trwała tylko.

Jak pokazać się tak komu?

choć do mysiej skryj się dziury...

Jeśli ojciec będzie w domu

toż dobierze się do skóry!

Zaczem³² wszystkie w płacz dziateczki,

kiedy gruby Czwartek wrzaśnie:

— Góra zdarła nam majteczki!

Niech ją za to każdy trzaśnie!

Na to walka w mig zawrzała,

każdy ziemię bije, łupie,

gdy znów rzeknie Butka mała:

— Wy jeśteście baldzio głupie!

Prawda! spojrzą na się dziatki —

cóż im z bicia góry przyjdzie?

Czyż naprawi to ich szatki?

Co tu robić? hańbo! wstydzie!

Najpierw zatem dwie siostrzyczki

z buzią w pąsach, z łezką w oku

ciągną z trudem swe spódniczki

i spinają je na boku.

Z braćmi gorszy jest ambaras³³...

Czym zastąpić zdarte szmatki?

a wtem Środa: — Mam coś dla was!

z liści wam porobię łatki!

Ach ty mądra! ty poczciwa!

już przy malcach Środa siada,

liść za liściem rączką zrywa,

dziwne łaty z nich układa.

Gdy podniosły się grubaski,

śmiech każdego porwał pusty.

— Mój liść wklęsły! a mój płaski!

Mój z łopuchu! mój z kapusty!

Lecz czy Środy dobre chęci

zechce uznać srogi tata?

czy rad będzie z tych pieczęci

zieloniutkich jak sałata?

— Do dom³⁴ nie ma wracać po co,

bo tam zaraz bomba pęknie;

trzeba skryć się gdzie³⁵ przed nocą —

Poniedziałek dzieciom rzeknie.

Na południe właśnie dzwonią,

gdy spod górki w lęku, wstydzie,

przytrzymując liście dłonią,

na włóczęgę dziatwa idzie.