und führt diese Gruppen dann durch auch bei den folgenden Reichen:

2. Europäische Arzneipflanzen. 3. Scythische Arzneipflanzen. 4. Orientalische Arzneipflanzen. 5. Chinesische und japanische Arzneipflanzen. 6. Ostindische Arzneipflanzen. 7. Arzneipflanzen des nördlichen Afrika. 8. Arzneipflanzen des tropischen Afrika. 9. Arzneipflanzen des südlichen Afrika.

(Vgl. auch DIERBACH, Die Endogenen, betrachtet nach ihren Bestandteilen und Eigenschaften, TROMMSDORFF, N. Journ. 1832.)

Anhang.

Lehr- und Handbücher der Materia medica unbekannter Zugehörigkeit (nicht gesehen): J. PRAEVOTII, de remed. simpl. et comp. 1656, 1666 und 1676. — FR. HOFFMANN, Clavis pharmaceutic. Halle 1675. — MARGGRAV, mat. med. contract. exhib. medicament. simpl. et comp. Ed. sec. Amst. 1682. — WEDEL, Amoenitates materiae medicae. Jen. 1684. — S. DALE, Pharmacologia. Lond. 1693. — RIVINUS, Censura medicamentorum officinalium. Lips. 1707. — TOURNEFORT, Traité de la matière médicale. Paris 1717. 2 B. — BOERHAVE, Libellus de materia medica. 1740. — D. DE GORTER, Mater. med. Amst. 1740. — LINNÉ, Censura medicamentorum simplicium vegetabilium. Ups. 1753. — H. J. N. CRANZ, Mat. med. et chirurg. Ed. alt. Vienn. 1765. — ALSTON, Materia medica. London 1770. — A. C. ERNSTINGIUS, Nucleus totius medicinae quinque partitus oder des vollkommenen und allezeit fertigen Apothekers. 2. B. Lemgo 1770. — NIC. WINCKLER, Chronica herbarum, s. quo tempore colligendae sint. Aug. Vind. 1771. — MELLIN, Pract. mat. med. 2. Aufl. 1778. — CULLEN, Materia medica oder Lehre v. d. Nahrungs- und Arzneymitteln. Deutsch von COUSBRUCH, Leipzig. 2. Aufl. 1790. — HACKEL, Vollständ. prakt. Abhandl. von d. Arzneim., nach deren Ursprunge, Unters., Güte, chem. Bestandt. 3 B. Wien 1793. — SAVI, Materia medica vegetabile toscana. Florenz 1805. 60 Taf. — A. VON HALLERS Arzneimittellehre von SAM. HAHNEMANN, Leipzig 1806, ist eine Übersetzung des Werkes von VICAT, Matière médicale, Bern 1776, das VICAT, ein Lausanner Arzt, aus HALLERS Historia Stirpium ausgezogen. — CHEVALIER et RICHARD, Dictionnaire des drogues simples. Paris 1827. — THEILE, Pharmaz. Warenkunde. 1831/32. — ROQUES, Phytographie médicale. 1835. — ROYLE, A manual of materia medica and therapeutics. London 1847. — SCHWARZKOPF, Lehrbuch der Droguenwarenkunde. Leipzig 1854. — BOUCHARDAT, Matière medicale. 1873. — FRISTED, Lärobok i organisk Pharmacologi. Upsala 1873. — VAN HEURCK, Notions succinctes sur l’origine et l’emploi des drogues simples. Bruxelles 1876. — DUNIN WASOWICZ, Farmakognozya. Podrcznik dla lekarzy powiatowych, aptekarzy i stuchaczy nauk farmaceutycznych napisat ze szczególném uwzglgdnieniem lekospisów niemieckiego, rakuskiego i rossyjskiego. We Lwowie 1883. — CAUVET, Nouveaux éléments de matière médicale comprenant l’histoire des drogues simples d’origine animale et végétale. 3 Ed. Paris 1886, avec 701 Fig. — GEORGE J. DAVIS, The pharmacology of the newer mater. med., embracing the botany, chemistry, pharmacy and therapeutics of new remedies. Detroit (Mich.) 1892. — JOHN B. SHOEMAKER, Materia medica and therapeutics. 2 Vol. Philadelphia 1893. — SAMUEL O. L. POTTER, Materia medica, Pharmacy and Therapeutics. 5 ed. Philadelph. 1894. — W. H. WHITE and REYNOLD W. WILCOX, Materia med. and therapeutics. 2 ed. Philadelph. 1894. — BRISSEMORET et JOANIN, Les drogues usuelles. Paris 1898. — CZIRIKOFF, Pharmakognosie. Charkow (russisch).

Auf chemischer Grundlage: C. A. GERHARD, Materia medica oder Lehre von den rohen Arzneimitteln. Berlin 1766 und 1772. — J. R. SPIELMANN, Institutiones materiae medicae. Argentor. 1766, 1774, 1784. — SPIELMANNS Anleit. z. Kenntn. d. Arzneimittel. Straßburg 1775, 1778, 1785. — JOH. G. GLEDITSCH, Wissensch. d. Arzneimittel. Berlin 1779–1781. — VON DEM SANDE und SAM. HAHNEMANN, Die Kennzeichen der Güte und Verfälsch. d. Arzneimittel. Dresden 1787. — DONNED MONRO, Treatise on medical and pharmaceutical chemistry and materia medica. London 1788. Deutsch von HAHNEMANN: D. MONROS chemisch-pharmazeutische Arzneimittellehre. Leipzig 1791–1794. — CONR. MOENCH, Systemat. Lehre von den einfach. u. gebräuchlichsten zusammengesetzt. Arzneimitteln. Marburg 1789, 1792 und 1795. — STORR, Sciagraphia methodi materiae medicae qualitatum aestimationi superstructae. Tübingen 1792–1799. — JOH. CLEM. TODE, Arzneimittellehre. Copenhagen 1797–1799. — C. H. TH. SCHREGER, Tabellarische Charakteristik der echten u. unechten Arzneikörper. Fürth 1804. — G. A. BERTELE, Handbuch der dynamischen Arzneimittellehre. Landshut 1805.

Die Abbildungswerke siehe [Pharmakosystematik], die anatomischen Werke siehe [Pharmakoanatomie], die morphologischen siehe [Pharmakomorphologie]. Die Werke, welche für die Geschichte der Pharmakognosie wichtig sind, werden im Abschnitt [Pharmakohistoria] aufgeführt.

Grundrisse, Repetitorien, Tabellen usw. der Pharmakognosie.

WEDEL, Syllabus materiae medicae select. Jenae 1735. — J. L. L. LÖSEKE, Materia medica. 4. Aufl. von ZÜCKERT. Berlin 1773. — HERMBSTÄDT, Katechismus der Apothekerkunst. Berlin 1792. — C. H. CALMEYER, Lehrbuch der Roharzneywaarenkunde. Hamburg 1808. — SEYDLER, Analecta pharmacognostica. Halae 1815. — J. CHR. EBERMAIER, Tabellar. Übers. d. Kennzeichen d. Echtheit u. Güte, sowie d. fehlerhaft. Beschaffenh. d. Verwechsl. u. Verfälsch. sämtl. bis jetzt gebräuchl. einfachen, zubereitet. u. zusammenges. Arzneimittel. Leipzig 1820. — Ders.: Pharmakognost. Tabellen 1827 (vgl. S. 3). — WALTHER, Pharmakogn.-pharmakolog. Tabellen. Mainz 1838. — DIETRICH, Taschenb. d. pharmaz.-vegetab. Rohwarenk. 1842–1846. — W. ARTUS, Repetitorium u. Examinatorium über pharmazeutische Waarenkunde. Weimar 1843. — SCHMIDT, Taschenb. d. pharmaz.-vegetab. Rohwarenk. Jena 1847. — WINKLER, Pharmakogn. Tabellen 1849. — CAUVET, Elements d’histoire nat. méd. 1868 u. 1887. — FREYBERGER, D. organ. Drog. d. neuen deutsch. Reichspharmakop. 1874 (Tabell.). — G. PLANCHON, Traité pratique 1875. — SAYRE, Conspectus of organic mater. med. 1880. — FLÜCKIGER, Grundriß der Pharmakognosie 1883, 2. Aufl. 1894. — HUGO SCHULZ, Die offizinellen Pflanzen u. Pflanzenpräparate 1885. — P. GIACOSA, Elementi di farmacognosia con aggiunte. Torino 1886. — C. KREUZ, Pharmk. für den Erstunterricht. Wien 1886. — A. F. W. SCHIMPER, Taschenb. der medizin.-pharmazeut. Botan. und pflanzlichen Drogenkunde. Straßburg 1886 und derselbe: Syllabus der Vorlesungen über pflanzliche Pharmakognosie. Straßburg 1887. 3. Aufl. (1901) als Repetitorium der pflanzlichen Pharmakognosie und offizinellen Botanik. — WILLS, Manual of vegetable materia medica. 9 edit. 1886. — LOJANDER, Repetitor. i botanisk farmacognosie 1888. — L. CHABRUN, Manual de drogas. Barcelona 1897. — HANSEN, Drogenkunde 1897. — STEPHAN, Pharmakognost. Tabellen, 3. Aufl. 1897. — GREENISH, Introduction to the study of materia medica. London 1899. — C. JEHN, Repetitor. d. Chem. u. Pharmakogn., 9. Aufl. 1899. — WALTER LAURÉN, Suomen Farmakopean Kasvirohdokset (finnisch) und Finska Farmakopéns Växtdroger (schwedisch). Helsingfors 1900. — PIETSCH u. FUCHS, Katechismus d. Drogenkunde. 2. Aufl. Leipzig 1900. — Anonym: The students columns, Mat. med. of the pharmac. Mat med. of the B. P. addendum. Extra official materia medica. Fortlaufende Beschreibung von Drogen in Pharm. Journ. 1900 u. flgd. — BIECHELE, Pharmakognosie in Verbind. m. spez. Botan. in tabellarischer Form. 2. Aufl. 1901. — Ders.: Mikroskop. Prüf. d. offizinellen Drogen 1904. — LÜCKER, Pharmakognost. Tabellen. 1901. — MOOR, Suggested standards of purity for foods and drugs. London 1902. — SCHLICKUM, Ausbild. d. jungen Pharmazeuten. 10. Aufl. 1902. — BERENDES, der angehende Apotheker, II. Band Pharmakogn. Stuttgart 1904. — M. BIECHELE, Mikrosk. Prüf. d. offizin. Drog. Regensb. 1904. — F. SCHMITTHENNER, Pharmakognos. d. Pflanzen- und Tierreiches (Samml. Göschen, Leipzig 1905). — THOMS und GILG, Warenkunde (in Schule der Pharmazie). 3. Aufl. Berlin 1905. Mit 216 Abbild. — O. LINDE, Repetitor. d. Pharmakognosie in Tabellenform mit 46 Abbild. Göttingen 1906. — H. ZÖRNIG, Tabellen für das pharmakognostische Praktikum. München 1906. — In BREITENSTEINS Repetitorien: Kurzes Repetitor. d. Pharmakogn. — COLLIN, Précis de matière medicale. Paris. — HOROWITZ, Repetit. d. Pharmak. — KREUZ, Materia medica. Berlin. — SOUTHALL, Materia medica. — HUMPHREY, Pharmacopedia.

Monographien.