Jedes Ding hett en Enn’, un ’ne Wust[287] hett ehre twei. Ick kamm ’rut ut dat Bedd un satt denn Stunn’n[288] lang mit minen Unkel Matthies tausam[289] un vertellt mi[290] wat mit em. „Unkel,“ säd ick mal, denn mi lagg de Drom von de Dannenböm un de ollen Junggesellen noch in den Kopp, „Unkel, wi hadden eigentlich Beid’ frigen müßt.“ — „„Dummen Snack!““ säd min Unkel, „„meinst Du, ick hadd as östreichsche Wachtmeister von Anno drütteihn[291] in Kaiserlich-Königlichen Staaten ’ne lütte ungersche Husorentucht[292] anleggen süllt?““[293] — „Dat nich,“ säd ick, „ick red ok eigentlich man von mi. Süh[294] mal, ick denk so, wenn ick ’ne Fru hadd — dat heit[295] ’ne ordentliche Fru un ’ne gaude[296] Fru un ’ne — un ’ne lütte nette Fru, un Du treckst[297] denn tau uns.....“ — „„Un süll[298] denn Kinner wohren?[299] Dank vel[300] mal!““ säd min Unkel Matthies. — „So is dat nich meint,“ segg ick. „Äwer frigen dauh ick, denn Fru Bütow’n ehr Pleg’[301] in de letzte Krankheit....“ — „„Mi dücht,““[302] föll[303] hei mi in ’t Wurt,[304] „„Du büst gaud naug[305] plegt.[306] Ick sülwst[307]....““ — „Ih, red so nich,“ segg ick, „Du hest Din Mäglichst dahn;[308] äwer ’ne Fru....“ — „„Na, büst Du denn all eine Gewisse up de Spur?““ fröggt[309] min Unkel. — „Weiten dauh[310] ick ein’,“ segg ick. — „„Na, will sei Di denn ok?““ fröggt hei. — „Dat weit ick noch nich,“ segg ick. — „„Is woll so ’ne rechte staatsche?““[311] fröggt hei un plinkt[312] mit dat ein Og’. — „Dat nich,“ segg ick. — „„Denn is sei woll all lang’ ut de soldatenpflichtigen Johren?““ fröggt hei wider[313] un plinkt wedder.[314] — „Ok dat nich,“ segg ick. „Äwer Du kannst sei Di jo mal anseihn — ick kann leidergotts nich mit — sei geiht alle Nahmiddag buten den Dur[315] nah de Mähl[316] hentau[317] spazieren, so twischen dreien un vieren,[318] un verfehlen kannst Du sei nich, denn sei is de hübschste von Allen, de dor gahn.“ — „„Natürlich!““ seggt min Unkel. — „Un hett ’ne Troddel an den Mantel un en lütten Jungen an de Hand,“ sett’t ick hentau. — „„Frigst[319] Du dat Kind mit?““ fröggt min Unkel. — „Wat föllt Di in?“[320] fohr ick in Enn’.[321] „Dat is ehr Swesterkind.“ — „„Gott bewohr uns!““ seggt min Unkel. „„Iwer[322] Di doch nich! Wat weit ick dorvon? För minentwegen kann sei jo ’ne Wittfru[323] sin. Na, anseihn will ick sei mi denn doch!““ — Un dormit geiht hei.
Des Nahmiddags so hentau fiwen[324] kümmt hei wedder, bött[325] sick ’ne Pip an, sett’t sick dal un seggt gor nicks. Dit argert mi jo denn natürlich, un ick segg ok nicks. Wi roken[326] denn nu Beid’ as de Backabens;[327] äwer ick was denn doch tau niglich,[328] stunn up[329] un stellt mi so, dat hei mi mit sin oll plinkeriges[330] Gesicht nich in de Ogen kiken[331] kunn, un frog: „Büst Du buten den Dur west?“ — „„Dat bün ick,““ seggt hei. — „Na?“ frag ick. — „„Ja,““ seggt hei. — „Hest Du sei seihn?“[332] frag ick. — „„Heww sei seihn,““ seggt hei, „„un heww ok mit ehr redt.““[333] — „Plagt Di de Kukuk?“ segg ick un dreih mi üm.[334] „Wat hest Du mit ehr tau reden? Ick sülwst heww jo noch nich mal mit ehr redt.“ — „„Dorüm[335] grad!““ seggt hei. „„Denn Einer von uns möt[336] jo doch anfangen, un ick ward doch woll mit minen Swestersähn sine Brut[337] reden känen?““ — „So wid[338] sünd wi noch lang’ nich,“ segg ick. — „„Wat nich is, kann jo doch noch warden,““ seggt hei, un sett’t sick in den ollen Lehnstaul bet taurügg[339] un streckt de Bein’ nah vörwarts, as „sühst mi woll.“ „„Ick will Di ’t vertellen,““ seggt hei: „„As ick so den Weg entlang gung, kamm sei achter[340] mi, un ick stellt mi hen un kek[341] sei an, denn sei hadd en lütten Jung an de Hand; de Troddel kunn ick nich seihn, wil[342] dat de ehr den Puckel dal hung.““[343] — „Ick kann ’t mi denken,“ säd ick, „Du hest sei woll snurrig anseihn?“ — „„Wenn ick wat anseihn will, denn rit[344] ick de Ogen up,““ seggt min Unkel, „„un dat ded[345] ick, un sei slog[346] ehr Ogen so dal — mit so en Tog,[347] as wenn sei des Abends ehr Gardinen an de Beddstäd’[348] tausamen trecken wull,[349] un as sei vörbi[350] was, sach[351] ick ok de Troddel.““ — „Du magst sei schön ankeken[352] hewwen,“ segg ick. — „„Dat heww ick, äwer dat dick Enn’[353] kümmt nah.““[354] — „Na, hett sei Di denn gefollen?“ frog ick. — „„Ih ja! Sei hett mihrere Dugenden[355] an sick, de mi woll passen: irstens hett sei sick nich vel üm den Kopp ’rümtüdert,[356] un tweitens fegt sei mit ehr Kleder[357] de Strat[358] nich af, un dat sünd en por[359] Dugenden, mihn Sähn, de führen mihr in den Munn’[360] as Einer gewöhnlich denkt, denn de so vel up den Kopp hewwen, hewwen meistendeils nich recht wat dorin, un de mit de langen Kleder hewwen All scheiw’[361] Bein’, oder, wat noch slimmer is, ehr Fauttüg[362] is nich up den Schick.[363] Min Sähn, bi Frugenslüd’[364] un bi Pird’[365] möst Du ümmer tauirst[366] nah de Beinen kiken; is dat Gangwark[367] adrett,[368] is de Beinsatz in Ordnung, un is dat Fautgeschirr[369] proper, denn kannst Du up Flit,[370] up Ordnung un Rendlichkeit[371] reken.““[372] — „Also Du meinst....?“ frog ick. — „„Ick mein gor nicks,““ föll hei mi in de Red’. „„Lat[373] mi irst vertellen, wat mi wider passirt is. As sei nu so vör mi up nah de Mähl hentau gung, un ick achter ehr, dunn müßt ick würklich tau mi seggen: „Wohrhaftig! Du spelst en schönen Zwickel![374] Du dreihst woll en beten[375] mit den Kopp; äwer dat schadt nich! Denn worüm sall sei nich mit den Kopp dreihn, dorför[376] is sei jo en Frugenstimmer;[377] äwer — denk ick so bi mi — de Red’! Dat is de Hauptsak! Du sallst mit ehr en unschüllig Gespräk[378] anspinnen!“ As sei also wedder taurügg[379] kümmt, stell ick mi mit den Rüggen gegen en Bom[380] und dauh[381] so, as wenn ick mi min Pipengeschirr[382] in ’n Gang bringen will, un as sei nu so ’n Schrittener fiw[383] von mi is, dunn treck’[384] ick Stahl un Stein ut de Tasch un rit[385] bi de Gelegenheit für en Daler[386] lütt[387] Geld mit ’rute — Jung’, markst[388] Du! Allens mit Willen! dat de Tweigröschenstücken so äwer den froren[389] Fautstig[390] ’räwer klapperten. Nu bückt ick mi dal[391] un pust’t[392] gefährlich dorbi, as würd mi dat Upsammeln hellschen sur,[393] un as sei dit sach,[394] säd sei richtig tau den lütten Jungen, hei süll mi sammeln helpen,[395] un sei sammelt ok mit — un dat wull ick man.[396] Ick bedank mi denn, un wi kemen[397] in ’ne Unnerhollung[398] un gungen tausamen bet an ’t Dur.““ — „Wat redt Ji denn?“ frog ick. — „„Oh nicks von Bedüden.[399] Ick säd, ick wär Din Unkel, un ob sei Di nich kennen ded,[400] Du lepst[401] hir ok ümmer up un dal;[402] dunn säd sei, sei hadd nich dat ‚Vergnügen‘ — ‚Vergnügen‘ säd sei —; dunn frog ick, ob sei nich en jungen Minschen hir hadd gahn seihn mit en gel-grisen[403] Haut[404] un en gel-grisen Äwertrecker[405] un gel-grise Hosen un gel-grise Hor?[406] — — Ne, säd sei; en öllerhaften[407] Herrn in so ’ne Kledasch’[408] hadd sei woll seihn. Na, säd ick, de öllerhafte Herr wir de jung’ Minsch, von den ick redt hadd, dat wirst Du. — Dunn sprung[409] dat oll lütt Jüngschen so an ehr tau Höcht[410] un säd: „Tante, das ist der Herr, von dem Du immer sagst, er säh’ aus wie eine Reihensemmel, die in Milchkaffee getaucht ist.“ — Dunn würd sei füerroth[411] un ick müßt lud’hals’[412] lachen und säd: „„Ja, dat wirst Du.““
Ick würd nu ok füerroth, denn dei Snack[413] müßt mi jo doch sihr argern, un segg tau minen Unkel: „Wenn Du wider nicks haddst wullt, as Din Swesterkind lächerlich vör de Lüd’[414] maken, denn haddst ok leiwer[415] tau Hus bliwen[416] künnt.“ — „„Dat hadd ick,““ seggt hei, „„äwer ick wull noch wider wat; ick wull girn weiten,[417] ob sei Di woll nem’?““ — „Leiwer Gott!“ segg ick, „Du hest doch nich fragt?“ — „„Jung’,““ seggt min Unkel un rokt, as wenn en lütt Mann backt,[418] „„wenn ick ’ne Sak[419] in de Hand nem, denn gründlich! — aber fein! — Ick frog ehr also, ob sei woll wüßt, wat Du wirst?““ — „Ne,“ säd sei, „Du wirst villicht en Doctor?“ — „„Bewohr uns!““ segg ick, „„wo kem’ hei dortau?““[420] — „En Avkat?“[421] — „„Ok dat nich.““ — „Na, dit un dat?“ Un sei röd[422] nu ’rümmer bet nah en ‚Rat‘ ’rup un bet nah ’n ‚Barbirer‘ ’runne; ick schüddelt aewer ümmer mit den Kopp un säd tauletzt: dat raden[423] Sei doch nich! Hei is höchstens gor nicks. — Dat schint[424] ehr denn allerdings en beten wenig, un sei meint denn: Du würdst denn also woll von Din Geld lewen. — „„Ja,““ säd ick, „„in ein Ort[425] hadd sei Recht; tau dit Geschäft haddst Du von Jugend up de meiste Lust hatt, äwer dat Du dorbi[426] ’ne Anstellung kregen[427] haddst, künn ick grad nich seggen. Du wirst nu up en annern Stand verfollen.““ — „Up wat för einen?“ frog sei. — „„Up den Ehstand,““ säd ick un frog tauglik,[428] wat sei dortau meinen ded. Vörher hadd ick äwer all tau mi seggt: ward sei bi dese Frag’ blaß, denn[429] mag sei em nich liden;[430] ward sei rot, denn nimmt sei em. — Sei würd denn nu richtig äwer un äwer[431] rot un bückt sick dal[432] un bünzelt[433] an den lütten Jungen sinen Haut[434] herümmer, un as sei wedder tau Höchten[435] kamm, dunn kek[436] sei mi so von baben dal[437] an, makt mit ’ne halwe Wennung[438] ’ne Ort[439] von Knicks, un weg was sei! Un de Frag’, de ick, för min Person, ehr noch vörleggen wull,[440] kamm gor nich tau Brett.““[441] — „Dat ward ok ’ne schöne Frag’ west sin!“ segg ick un bit[442] vör Arger den Kopp[443] von de Pipenspitz. — „„Oh ne!““ seggt min Unkel, „„ick wull ehr blot[444] fragen, ob sei gaud Fisch kaken[445] künn, denn[446] wull ick tau Jug trecken,““[447] un dorbi sach de olle Burß[448] so ut, so wichtig un irnsthaft,[449] as güng min Frigeri[450] em mihr an, as mi sülwst. Doch dit süll noch en ganz Deil[451] narscher[452] kamen.
In de negsten Dagen,[453] as ick all so ’n beten utstümpern[454] kunn, gah ick nu absichtlich nich nah de Mähl hentau, denn mi was dat schanirlich,[455] ehr vör de Ogen tau kamen. „Sallst en beten up den See tau Is’[456] gahn,“ denk ick, „un dat Schritschauhlopen[457] un Slädenführen[458] anseihn.“ — Dat dauh ick denn nu ok, un as ick an de Baud’[459] heran kamm, wo Bir un Bramwin[460] un Punsch un Grogg verköfft[461] ward, gah ick dor en beten ’ran un seih denn grad, wo[462] min Unkel Matthies en Achtgröschenstück up den Disch leggt un för vir Gröschen Kauken[463] un för vir Gröschen Punsch föddert.[464] Na, dit föllt[465] mi denn nu sihr up, denn hei drünk leiwer[466] en Glas Grogg, as Punsch, un Kauken namm hei gor nich in de Mund. „Na, wat dit woll heit?“[467] denk ick, „hei will woll Kinner[468] tractiren.“ — Äwer ne! Ahn[469] dat hei mi gewohr würd, güng hei mit sinen Barg[470] Kauken un sin Glas vull Punsch up en Släden los, wo ’ne Dam’ mit en gräunen Sleuer[471] insatt,[472] und bögt[473] sick mit dat Liw[474] vörn un achter äwer,[475] as wull hei sick dat Krüz[476] verrenken, un kratzt mit de Bein’ so snaksch[477] up dat Is[478] herümmer, dat ick denk, de oll Mann verlirt de Blansirung,[479] un dat ick all up em losspringen un em unner de Arm gripen[480] will; dunn sleiht[481] de Dam’ den Sleuer taurügg,[482] un wat seih ick? — Minen leiwen Schatz un minen säuten Ogentrost![483] Un tau Maud’[484] würd mi, as hadd mi Einer rechts un links en por Mulschellen[485] gewen.[486] — „Dat weit[487] de Kukuk,“ segg ick, „de Oll[488] verdarwt[489] mi de ganze Frigeratschon[490] bet in de grawe Grund!“[491] un gah so arg,[492] as Einer warden kann, nah Hus.
Dor satt ick nu in ’n Düstern un gruns’ mi inwendig,[493] dunn geiht de Dör[494] up, un min Unkel kümmt ’rin. „Gu’n Abend!“ seggt hei. „Wat sittst Du hir in ’n Düstern? Mak[495] Licht an!“ — Dit is dat einzigste Mal in minen Lewen west, dat ick minen Mutter-Brauder[496] nich de Dagstid baden heww;[497] ick stunn äwerst[498] up un makt Licht an, un sach so sur ut,[499] as en solten Hiring,[500] de virteihn Dag’ in Essig leggt[501] is. — „Wat fehlt Di?“ fröggt hei. — „„Nicks!““ segg ick kortweg,[502] dacht äwer: ’t is din Mutter-Brauder! un sett’t hentau:[503] „„Ick bün nich up den Schick!““[504] — „Ick sihr,“ säd hei, un dorbi sach hei so lüftig[505] ut as en ollen Esel, de virteihn Dag’ bi schiren[506] Hawer[507] in ’n Stall stahn[508] hett. „Heww wedder mit ehr redt,“ seggt hei. — „„Minentwegen,““ segg ick. — „Wo[509] sall ick dat verstahn?“ fröggt hei un sett’t en irnsthaft Gesicht up. — „„Ick bün mit den Drom[510] dörch,““ segg ick. — „Du willst nich?“ fröggt hei un leggt sin beiden Arm up de Lehn von den Lehnstaul un kickt[511] mit de Näs’ d’räwer weg, scharp[512] mi in ’t Gesicht, „ick heww de Sak infädelt so fin[513], so fin! dat dat en Hund jammern künn, wenn dor nicks ut würd, un nu willst Du nich?“ — „„Ne““, segg ick, „„Unkel, ick will nich. Meinst Du, ick sall Di den Rohm[514] affüllen laten un mi mit de sure Melk[515] begnäugen?[516] Denn doräwer sünd sei sick All einig — kik hir! Amalie Schoppe, geborene Weise, un Elise von Hohenhausen, geborene von Ochs, un all de Annern, de äwer dit Verhältniß schrewen[517] hewwen — dat Schönste bi de Frigeri is de Verkihr[518] von Brutlüd’ vör de Hochtid, un den Verkihr rittst[519] Du an Di, un ick sall tauseihn, wo Du min Brut mit Punsch un Kauken traktirst?““ — Min Unkel nimmt de geborene Weise un de geborene von Ochs un smitt[520] sei in de Sophaeck, un stellt sick vör mi hen un seggt: „Ick frag Di tau ’m Letzten, willst Du dat Mäten[521] frigen oder nich?“ — „„Ne,““ segg ick. — „Na,“ seggt hei un kek mi lang’ an mit so ’n fierlich[522] Gesicht, as hadd hei eben sin Testament makt un wull nu noch sinen Namen unnerschriwen,[523] „na, dat Mäten sall dörch mi nich in Schaden kamen, denn frig ick sei,“ un dormit gung hei stolz ut de Dör.
Na, dit was denn nu mal en Stück! — In de Irst[524] stunn ick ganz verdutzt, dunn smet[525] ick mi in de Sophaeck up de geborene Weise un lacht lud up.[526] — Min Unkel, de gaud twintig Johr[527] öller[528] was as ick, trugte[529] sick en Stück tau, wotau mi in minen Johren de Kurasch’[530] all utgung![531] Ick wull nu lustig wider[532] lachen, kreg ’t[533] äwer nich mihr taurecht, denn ick hadd kein unbekümmert Hart,[534] un wenn ick dat Gesicht ok breid naug[535] vertrecken ded,[536] de Lach[537] blew unnerwegs hacken,[538] un as ick mi nu so mit dat dämlichste Gesicht von de Welt in den Speigel[539] tau seihn kreg, sprung ick in ’n Enn’[540] un gung mit groten Schritten in de Stuw’ up un dal[541] un bos’te mi nich slicht[542] un slog[543] up den Disch un säd: „Hei deiht ’t,[544] hei is dortau kumpabel.“[545]
As Fru Bütow’n kamm, kreg sei natürlich ut männigerlei Ursak[546] Schell,[547] un as ick de taurecht sett’t hadd, gung ick in den Klubb un spelt Lomber[548] un säd ümmer tau mi: „Dat kannst du doch nich liden!“[549] un spelte[550] Solo’s, de gor nich up de Welt existirten, un verlur[551] sei un säd denn wedder:[552] „du wardst Di doch dat Hart nich afköpen laten!“[553] un namm den Muhren[554] un würd kodilg’.[555]
Verdreitlich[556] gung ick nah Hus[557] un läd mi dal,[558] un wull slapen[559] un kunn[560] nich. Ick argert mi de ganze Nacht mit mi ’rümmer, denn laten kunn ick von dat säute[561] Kind nich mihr — sei hadd mi ’t andahn[562] — un de heilig Christabend föll[563] mi in, dat ick in minen Lewen[564] keinen Dannenbom upputzen süll. Wenn ick denn tau mi säd: „Man tau!“[565] denn flogen mi all min Bedenken as en Hummelswarm dörch den Kopp, un vör min Ogen stunn ümmer en grot Frag’teiken,[566] un wenn ick mi dat utdüden ded,[567] denn heit[568] dat ümmer: „Je, will sei di ok?“
Na, dit kunn jo doch nu Keiner beter[569] beantwurten, as sei sülwst[570] — dat sach ick in[571] — un as nu de grage[572] Wintermorgen in min koll[573] Stuw’ ’rinne schinen ded,[574] un mi dat so dörch de Knaken[575] grusselt,[576] as ick den Koffe makt, säd ick: „Nu bün ick dormit dörch! Wat sin möt,[577] möt sin!“ un segg tau Fru Bütow’n: „Fru Bütow’n“, segg ick, „gahn S’ nah Kopmann Bohnsacken un köpen[578] S’ mi en Por[579] von de finen, gelen Hanschen,[580] de de jungen Herrn Avkaten[581] ümmer dragen,[582] wenn sei recht wat bedüden willen.[583] — Äwer rechte gele!“
Hen tau Elben[584] stek[585] ick denn nu in minen swarten[586] Liwrock[587] un swarte Hosen un blanke Stäweln un in de nigen[588] gelen Hanschen, un ihre[589] ick den Haut upsetten ded,[590] stellt ick mi vör den Speigel und säd mit Recht: „Wo ’s ’t mäglich! Dat hadd ick sülwst nich mihr glöwt!“[591] Smet[592] noch en Blick in min Stuw’ ’rüm un säd: „So ward’t denn nu woll hir nich bliwen!“[593] Kek in min ollen Tüffeln[594] ’rinne, de vör dat Bedd stunn’n,[595] un säd: „Ji wardt jug[596] ok wunnern,[597] wenn ’t glückt, un wenn binnen Korten[598] en Por lütte[599] nüdliche Tüffelken bi jug tau ’m Besäuk kamen.“[600]