Zieht man also von der an der Hülse a abgelesenen Größe die an dem Stift g abgelesene ab, so ergibt sich eine Größe, welche der Durchbiegung des Papiers entspricht.
Im Papierlager zur schnellen Vergleichung verschiedener Papiersorten kann dieser kleine Apparat vielleicht oft mit Vorteil verwendet werden. Zur Ermittelung von Reißlänge und Dehnung ist er nicht geeignet.
[17] A. Martens gibt im Ergänzungsheft III der „Mitteilungen aus den technischen Versuchsanstalten 1887“ eine ausführliche Beschreibung des Apparates unter Mitteilung von Versuchsergebnissen.
Tabelle zur Bestimmung der Feinheitsnummer.
Die starkgedruckten Zahlen beziehen sich auf das Gewicht eines Streifens von 0,18 m Länge, die darunter stehenden schwachgedruckten geben die zugehörigen Feinheitsnummern an.
| 0,100 | 0,120 | 0,140 | 0,160 | 0,180 | 0,200 | 0,220 | 0,240 | 0,260 | 0,280 | 0,300 | 0,320 | 0,340 | 0,360 | 0,380 | 0,400 |
| 1,800 | 1,500 | 1,286 | 1,125 | 1,000 | 0,900 | 0,818 | 0,750 | 0,692 | 0,643 | 0,600 | 0,563 | 0,529 | 0,500 | 0,474 | 0,450 |
| 0,101 | 0,121 | 0,141 | 0,161 | 0,181 | 0,201 | 0,221 | 0,241 | 0,261 | 0,281 | 0,301 | 0,321 | 0,341 | 0,361 | 0,381 | 0,401 |
| 1,782 | 1,488 | 1,277 | 1,118 | 0,994 | 0,896 | 0,814 | 0,747 | 0,690 | 0,641 | 0,598 | 0,561 | 0,528 | 0,499 | 0,472 | 0,449 |
| 0,102 | 0,122 | 0,142 | 0,162 | 0,182 | 0,202 | 0,222 | 0,242 | 0,262 | 0,282 | 0,302 | 0,322 | 0,342 | 0,362 | 0,382 | 0,402 |
| 1,765 | 1,475 | 1,268 | 1,111 | 0,989 | 0,891 | 0,811 | 0,744 | 0,687 | 0,638 | 0,596 | 0,559 | 0,526 | 0,497 | 0,471 | 0,448 |
| 0,103 | 0,123 | 0,143 | 0,163 | 0,183 | 0,203 | 0,223 | 0,243 | 0,263 | 0,283 | 0,303 | 0,323 | 0,343 | 0,363 | 0,383 | 0,403 |
| 1,748 | 1,463 | 1,259 | 1,104 | 0,984 | 0,887 | 0,807 | 0,741 | 0,684 | 0,636 | 0,594 | 0,557 | 0,525 | 0,496 | 0,470 | 0,447 |
| 0,104 | 0,124 | 0,144 | 0,164 | 0,184 | 0,204 | 0,224 | 0,244 | 0,264 | 0,284 | 0,304 | 0,324 | 0,344 | 0,364 | 0,384 | 0,404 |
| 1,731 | 1,452 | 1,250 | 1,098 | 0,978 | 0,882 | 0,804 | 0,738 | 0,682 | 0,634 | 0,592 | 0,556 | 0,523 | 0,495 | 0,469 | 0,446 |
| 0,105 | 0,125 | 0,145 | 0,165 | 0,185 | 0,205 | 0,225 | 0,245 | 0,265 | 0,285 | 0,305 | 0,325 | 0,345 | 0,365 | 0,385 | 0,405 |
| 1,714 | 1,440 | 1,241 | 1,091 | 0,973 | 0,878 | 0,800 | 0,735 | 0,679 | 0,632 | 0,590 | 0,554 | 0,522 | 0,493 | 0,468 | 0,444 |
| 0,106 | 0,126 | 0,146 | 0,166 | 0,186 | 0,206 | 0,226 | 0,246 | 0,266 | 0,286 | 0,306 | 0,326 | 0,346 | 0,366 | 0,386 | 0,406 |
| 1,698 | 1,429 | 1,233 | 1,084 | 0,968 | 0,874 | 0,796 | 0,732 | 0,677 | 0,629 | 0,588 | 0,552 | 0,520 | 0,492 | 0,466 | 0,443 |
| 0,107 | 0,127 | 0,147 | 0,167 | 0,187 | 0,207 | 0,227 | 0,247 | 0,267 | 0,287 | 0,307 | 0,327 | 0,347 | 0,367 | 0,387 | 0,407 |
| 1,682 | 1,417 | 1,224 | 1,078 | 0,963 | 0,870 | 0,793 | 0,729 | 0,674 | 0,627 | 0,586 | 0,550 | 0,519 | 0,490 | 0,465 | 0,442 |
| 0,108 | 0,128 | 0,148 | 0,168 | 0,188 | 0,208 | 0,228 | 0,248 | 0,268 | 0,288 | 0,308 | 0,328 | 0,348 | 0,368 | 0,388 | 0,408 |
| 1,667 | 1,406 | 1,216 | 1,071 | 0,957 | 0,863 | 0,789 | 0,726 | 0,672 | 0,625 | 0,584 | 0,549 | 0,517 | 0,489 | 0,464 | 0,441 |
| 0,109 | 0,129 | 0,149 | 0,169 | 0,189 | 0,209 | 0,229 | 0,249 | 0,269 | 0,289 | 0,309 | 0,329 | 0,349 | 0,369 | 0,389 | 0,409 |
| 1,651 | 1,395 | 1,208 | 1,065 | 0,952 | 0,861 | 0,786 | 0,723 | 0,669 | 0,623 | 0,583 | 0,547 | 0,516 | 0,488 | 0,463 | 0,440 |
| 0,110 | 0,130 | 0,150 | 0,170 | 0,190 | 0,210 | 0,230 | 0,250 | 0,270 | 0,290 | 0,310 | 0,330 | 0,350 | 0,370 | 0,390 | 0,410 |
| 1,636 | 1,385 | 1,200 | 1,059 | 0,947 | 0,857 | 0,783 | 0,720 | 0,667 | 0,621 | 0,581 | 0,545 | 0,514 | 0,486 | 0,462 | 0,439 |
| 0,111 | 0,131 | 0,151 | 0,171 | 0,191 | 0,211 | 0,231 | 0,251 | 0,271 | 0,291 | 0,311 | 0,331 | 0,351 | 0,371 | 0,391 | 0,411 |
| 1,622 | 1,374 | 1,192 | 1,053 | 0,942 | 0,853 | 0,779 | 0,717 | 0,664 | 0,619 | 0,579 | 0,544 | 0,513 | 0,485 | 0,460 | 0,438 |
| 0,112 | 0,132 | 0,152 | 0,172 | 0,192 | 0,212 | 0,232 | 0,252 | 0,272 | 0,292 | 0,312 | 0,332 | 0,352 | 0,372 | 0,392 | 0,412 |
| 1,607 | 1,364 | 1,184 | 1,047 | 0,937 | 0,849 | 0,776 | 0,714 | 0,662 | 0,616 | 0,577 | 0,542 | 0,511 | 0,484 | 0,459 | 0,437 |
| 0,113 | 0,133 | 0,153 | 0,173 | 0,193 | 0,213 | 0,233 | 0,253 | 0,273 | 0,293 | 0,313 | 0,333 | 0,353 | 0,373 | 0,393 | 0,413 |
| 1,593 | 1,353 | 1,176 | 1,040 | 0,933 | 0,845 | 0,773 | 0,711 | 0,659 | 0,614 | 0,575 | 0,541 | 0,510 | 0,483 | 0,458 | 0,436 |
| 0,114 | 0,134 | 0,154 | 0,174 | 0,194 | 0,214 | 0,234 | 0,254 | 0,274 | 0,294 | 0,314 | 0,334 | 0,354 | 0,374 | 0,394 | 0,414 |
| 1,579 | 1,343 | 1,169 | 1,034 | 0,928 | 0,841 | 0,769 | 0,709 | 0,657 | 0,612 | 0,573 | 0,539 | 0,508 | 0,481 | 0,457 | 0,435 |
| 0,115 | 0,135 | 0,155 | 0,175 | 0,195 | 0,215 | 0,235 | 0,255 | 0,275 | 0,295 | 0,315 | 0,335 | 0,355 | 0,375 | 0,395 | 0,415 |
| 1,565 | 1,333 | 1,161 | 1,029 | 0,923 | 0,837 | 0,766 | 0,706 | 0,655 | 0,610 | 0,571 | 0,537 | 0,507 | 0,480 | 0,456 | 0,434 |
| 0,116 | 0,136 | 0,156 | 0,176 | 0,196 | 0,216 | 0,236 | 0,256 | 0,276 | 0,296 | 0,316 | 0,336 | 0,356 | 0,376 | 0,396 | 0,416 |
| 1,552 | 1,324 | 1,154 | 1,023 | 0,918 | 0,833 | 0,763 | 0,703 | 0,652 | 0,608 | 0,570 | 0,536 | 0,506 | 0,479 | 0,455 | 0,433 |
| 0,117 | 0,137 | 0,157 | 0,177 | 0,197 | 0,217 | 0,237 | 0,257 | 0,277 | 0,297 | 0,317 | 0,337 | 0,357 | 0,377 | 0,397 | 0,417 |
| 1,538 | 1,314 | 1,146 | 1,017 | 0,914 | 0,829 | 0,759 | 0,700 | 0,650 | 0,606 | 0,568 | 0,534 | 0,504 | 0,477 | 0,453 | 0,432 |
| 0,118 | 0,138 | 0,158 | 0,178 | 0,198 | 0,218 | 0,238 | 0,258 | 0,278 | 0,298 | 0,318 | 0,338 | 0,358 | 0,378 | 0,398 | 0,418 |
| 1,525 | 1,304 | 1,139 | 1,011 | 0,909 | 0,826 | 0,756 | 0,698 | 0,647 | 0,604 | 0,566 | 0,533 | 0,503 | 0,476 | 0,452 | 0,431 |
| 0,119 | 0,139 | 0,159 | 0,179 | 0,199 | 0,219 | 0,239 | 0,259 | 0,279 | 0,299 | 0,319 | 0,339 | 0,359 | 0,379 | 0,399 | 0,419 |
| 1,513 | 1,295 | 1,132 | 1,006 | 0,905 | 0,822 | 0,753 | 0,695 | 0,645 | 0,602 | 0,564 | 0,531 | 0,501 | 0,475 | 0,451 | 0,430 |
| 0,100 | 0,101 | 0,102 | 0,103 | 0,104 | 0,105 | 0,106 | 0,107 | 0,108 | 0,109 |
| 1,800 | 1,782 | 1,765 | 1,748 | 1,731 | 1,714 | 1,698 | 1,682 | 1,667 | 1,651 |
| 0,110 | 0,111 | 0,112 | 0,113 | 0,114 | 0,115 | 0,116 | 0,117 | 0,118 | 0,119 |
| 1,636 | 1,622 | 1,607 | 1,593 | 1,579 | 1,565 | 1,552 | 1,538 | 1,525 | 1,513 |
| 0,120 | 0,121 | 0,122 | 0,123 | 0,124 | 0,125 | 0,126 | 0,127 | 0,128 | 0,129 |
| 1,500 | 1,488 | 1,475 | 1,463 | 1,452 | 1,440 | 1,429 | 1,417 | 1,406 | 1,395 |
| 0,130 | 0,131 | 0,132 | 0,133 | 0,134 | 0,135 | 0,136 | 0,137 | 0,138 | 0,139 |
| 1,385 | 1,374 | 1,364 | 1,353 | 1,343 | 1,333 | 1,324 | 1,314 | 1,304 | 1,295 |
| 0,140 | 0,141 | 0,142 | 0,143 | 0,144 | 0,145 | 0,146 | 0,147 | 0,148 | 0,149 |
| 1,286 | 1,277 | 1,268 | 1,259 | 1,250 | 1,241 | 1,233 | 1,224 | 1,216 | 1,208 |
| 0,150 | 0,151 | 0,152 | 0,153 | 0,154 | 0,155 | 0,156 | 0,157 | 0,158 | 0,159 |
| 1,200 | 1,192 | 1,184 | 1,176 | 1,169 | 1,161 | 1,154 | 1,146 | 1,139 | 1,132 |
| 0,160 | 0,161 | 0,162 | 0,163 | 0,164 | 0,165 | 0,166 | 0,167 | 0,168 | 0,169 |
| 1,125 | 1,118 | 1,111 | 1,104 | 1,098 | 1,091 | 1,084 | 1,078 | 1,071 | 1,065 |
| 0,170 | 0,171 | 0,172 | 0,173 | 0,174 | 0,175 | 0,176 | 0,177 | 0,178 | 0,179 |
| 1,059 | 1,053 | 1,047 | 1,040 | 1,034 | 1,029 | 1,023 | 1,017 | 1,011 | 1,006 |
| 0,180 | 0,181 | 0,182 | 0,183 | 0,184 | 0,185 | 0,186 | 0,187 | 0,188 | 0,189 |
| 1,000 | 0,994 | 0,989 | 0,984 | 0,978 | 0,973 | 0,968 | 0,963 | 0,957 | 0,952 |
| 0,190 | 0,191 | 0,192 | 0,193 | 0,194 | 0,195 | 0,196 | 0,197 | 0,198 | 0,199 |
| 0,947 | 0,942 | 0,937 | 0,933 | 0,928 | 0,923 | 0,918 | 0,914 | 0,909 | 0,905 |
| 0,200 | 0,201 | 0,202 | 0,203 | 0,204 | 0,205 | 0,206 | 0,207 | 0,208 | 0,209 |
| 0,900 | 0,896 | 0,891 | 0,887 | 0,882 | 0,878 | 0,874 | 0,870 | 0,865 | 0,861 |
| 0,210 | 0,211 | 0,212 | 0,213 | 0,214 | 0,215 | 0,216 | 0,217 | 0,218 | 0,219 |
| 0,857 | 0,853 | 0,849 | 0,845 | 0,841 | 0,837 | 0,833 | 0,829 | 0,826 | 0,822 |
| 0,220 | 0,221 | 0,222 | 0,223 | 0,224 | 0,225 | 0,226 | 0,227 | 0,228 | 0,229 |
| 0,818 | 0,814 | 0,811 | 0,807 | 0,804 | 0,800 | 0,796 | 0,793 | 0,789 | 0,786 |
| 0,230 | 0,231 | 0,232 | 0,233 | 0,234 | 0,235 | 0,236 | 0,237 | 0,238 | 0,239 |
| 0,783 | 0,779 | 0,776 | 0,773 | 0,769 | 0,766 | 0,763 | 0,759 | 0,756 | 0,753 |
| 0,240 | 0,241 | 0,242 | 0,243 | 0,244 | 0,245 | 0,246 | 0,247 | 0,248 | 0,249 |
| 0,750 | 0,747 | 0,744 | 0,741 | 0,738 | 0,735 | 0,732 | 0,729 | 0,726 | 0,723 |
| 0,250 | 0,251 | 0,252 | 0,253 | 0,254 | 0,255 | 0,256 | 0,257 | 0,258 | 0,259 |
| 0,720 | 0,717 | 0,714 | 0,711 | 0,709 | 0,706 | 0,703 | 0,700 | 0,698 | 0,695 |
| 0,260 | 0,261 | 0,262 | 0,263 | 0,264 | 0,265 | 0,266 | 0,267 | 0,268 | 0,269 |
| 0,692 | 0,690 | 0,687 | 0,684 | 0,682 | 0,679 | 0,677 | 0,674 | 0,672 | 0,669 |
| 0,270 | 0,271 | 0,272 | 0,273 | 0,274 | 0,275 | 0,276 | 0,277 | 0,278 | 0,279 |
| 0,667 | 0,664 | 0,662 | 0,659 | 0,657 | 0,655 | 0,652 | 0,650 | 0,647 | 0,645 |
| 0,280 | 0,281 | 0,282 | 0,283 | 0,284 | 0,285 | 0,286 | 0,287 | 0,288 | 0,289 |
| 0,643 | 0,641 | 0,638 | 0,636 | 0,634 | 0,632 | 0,629 | 0,627 | 0,625 | 0,623 |
| 0,290 | 0,291 | 0,292 | 0,293 | 0,294 | 0,295 | 0,296 | 0,297 | 0,298 | 0,299 |
| 0,621 | 0,619 | 0,616 | 0,614 | 0,612 | 0,610 | 0,608 | 0,606 | 0,604 | 0,602 |
| 0,300 | 0,301 | 0,302 | 0,303 | 0,304 | 0,305 | 0,306 | 0,307 | 0,308 | 0,309 |
| 0,600 | 0,598 | 0,596 | 0,594 | 0,592 | 0,590 | 0,588 | 0,586 | 0,584 | 0,583 |
| 0,310 | 0,311 | 0,312 | 0,313 | 0,314 | 0,315 | 0,316 | 0,317 | 0,318 | 0,319 |
| 0,581 | 0,579 | 0,577 | 0,575 | 0,573 | 0,571 | 0,570 | 0,568 | 0,566 | 0,564 |
| 0,320 | 0,321 | 0,322 | 0,323 | 0,324 | 0,325 | 0,326 | 0,327 | 0,328 | 0,329 |
| 0,563 | 0,561 | 0,559 | 0,557 | 0,556 | 0,554 | 0,552 | 0,550 | 0,549 | 0,547 |
| 0,330 | 0,331 | 0,332 | 0,333 | 0,334 | 0,335 | 0,336 | 0,337 | 0,338 | 0,339 |
| 0,545 | 0,544 | 0,542 | 0,541 | 0,539 | 0,537 | 0,536 | 0,534 | 0,533 | 0,531 |
| 0,340 | 0,341 | 0,342 | 0,343 | 0,344 | 0,345 | 0,346 | 0,347 | 0,348 | 0,349 |
| 0,529 | 0,528 | 0,526 | 0,525 | 0,523 | 0,522 | 0,520 | 0,519 | 0,517 | 0,516 |
| 0,350 | 0,351 | 0,352 | 0,353 | 0,354 | 0,355 | 0,356 | 0,357 | 0,358 | 0,359 |
| 0,514 | 0,513 | 0,511 | 0,510 | 0,508 | 0,507 | 0,506 | 0,504 | 0,506 | 0,501 |
| 0,360 | 0,361 | 0,362 | 0,363 | 0,364 | 0,365 | 0,366 | 0,367 | 0,368 | 0,369 |
| 0,500 | 0,499 | 0,497 | 0,496 | 0,495 | 0,493 | 0,492 | 0,490 | 0,489 | 0,488 |
| 0,370 | 0,371 | 0,372 | 0,373 | 0,374 | 0,375 | 0,376 | 0,377 | 0,378 | 0,379 |
| 0,486 | 0,485 | 0,484 | 0,483 | 0,481 | 0,480 | 0,479 | 0,477 | 0,476 | 0,475 |
| 0,380 | 0,381 | 0,382 | 0,383 | 0,384 | 0,385 | 0,386 | 0,387 | 0,388 | 0,389 |
| 0,474 | 0,472 | 0,471 | 0,470 | 0,469 | 0,468 | 0,466 | 0,465 | 0,464 | 0,463 |
| 0,390 | 0,391 | 0,392 | 0,393 | 0,394 | 0,395 | 0,396 | 0,397 | 0,398 | 0,399 |
| 0,462 | 0,460 | 0,459 | 0,458 | 0,457 | 0,456 | 0,455 | 0,453 | 0,452 | 0,451 |
| 0,400 | 0,401 | 0,402 | 0,403 | 0,404 | 0,405 | 0,406 | 0,407 | 0,408 | 0,409 |
| 0,450 | 0,449 | 0,448 | 0,447 | 0,446 | 0,444 | 0,443 | 0,442 | 0,441 | 0,440 |
| 0,410 | 0,411 | 0,412 | 0,413 | 0,414 | 0,415 | 0,416 | 0,417 | 0,418 | 0,419 |
| 0,439 | 0,438 | 0,437 | 0,436 | 0,435 | 0,434 | 0,433 | 0,432 | 0,431 | 0,430 |
Widerstand gegen Zerknittern.
Reißlänge und Dehnung geben uns bis zu einem gewissen Grade einen Anhalt zur Beurteilung der Festigkeitseigenschaften eines Papiers; sie reichen aber nicht aus zur Gewinnung eines abschließenden Bildes über das voraussichtliche Verhalten des Papiers gegenüber mechanischen Einwirkungen, denen es während seiner Verwendung ausgesetzt ist. Hierbei werden noch andere Eigenschaften des Papierblattes in Anspruch genommen, für welche Reißlänge und Dehnung nicht immer einen Maßstab abgeben, nämlich der Widerstand, den das Blatt dem Biegen, Falzen, Zusammendrücken, Knittern, Abnützen und ähnlichen Einwirkungen entgegensetzt; dieser Widerstand spielt bei der praktischen Verwendung des Papiers vielfach eine große Rolle.
Nun verläuft der Knitterwiderstand im großen und ganzen parallel mit den durch Reißlänge und Dehnung zum Ausdruck gebrachten Eigenschaften, d. h. bei hohen Werten für Reißlänge und Dehnung zeigt das Papier meist auch einen hohen Widerstandsgrad gegen Reiben und Knittern.