[1407] App. B.C. i. 23. Dionysius (viii. 72) speaks of the Latins and Hernicans exercising voting privileges (ψηφοφορία) in Rome in the year 486 B.C. But it is impossible that they could have been enrolled in the centuries, which was a Roman army list, and no assembly of the tribes had yet received state recognition.

[1408] Dionys. viii. 69, 72, 74.

[1409] Livy, by attributing civitas to Tusculum (vi. 26) and calling the Tusculans cives (vi. 36), seems to imply that they were full citizens. In this case the city could not have been from the first a municipium, the name it bears later (“municipium antiquissimum” Cic. pro Planc. 8, 19). Festus, however (p. 127), includes Tusculum amongst the states with civitas sine suffragio, i.e. amongst the true municipia, and we know that Livy (x. 1) uses civitas for civitas sine suffragio. The Satricani are cives Romani in 319 B.C. (Liv. ix. 16). Satricum had formerly belonged to the thirty Latin cities (Dionys. v. 61).

[1410] Liv. viii. 14 “Ceteris Latinis populis (i.e. other than those with whom special arrangements were made) conubia commerciaque et concilia inter se ademerunt.”

[1411] Liv. ix. 43 “Hernicorum tribus populis, Aletrinati, Verulano, Ferentinati, quia maluerunt quam civitatem, suae leges redditae; conubiumque inter ipsos, quod aliquamdiu soli Hernicorum habuerunt, permissum. Anagninis, quique arma Romanis intulerant, civitas sine suffragii latione data: concilia conubiaque adempta, et magistratibus, praeterquam sacrorum curatione, interdictum.”

[1412] p. 299.

[1413] Dionys. vii. 13; Plut. Cor. 13.

[1414] Hyginus p. 176 “cum signis et aquila et primis ordinibus ac tribunis deducebantur”; Tac. Ann. xiv. 27 “non enim, ut olim, universae legiones deducebantur cum tribunis et centurionibus et sui cujusque ordinis militibus.”

[1415] Varro L.L. v. 143; Serv. ad Aen. v. 755.

[1416] Liv. xxvii. 38 (207 B.C.) “colonos etiam maritimos, qui sacrosanctam vacationem dicebantur habere, dare milites cogebant”; xxxvi. 3 (191 B.C.) “contentio orta cum colonis maritimis ... nam, cum cogerentur in classem, tribunos plebei appellarunt.”