[143] Correspondance de Philippe II., ii. 185.
[144] Inspirato più d' un anno fa di esporre la vita al martirio col procurare la liberatione della religione, et delle patria per mezzo della morte del tiranno, et assicurato da Theologi che il fatto saria stato meritorio, non ne haveva con tutto ciò mai potuto ottenere da superiori suoi la licenza o dispensa.... Io quantunque mi sia parso di trovarlo pieno di tale humiltà, prudenza, spirito et core che arguiscono che questa sia inspiratione veramente piuttosto che temerità o legerezza, non cognoscendo tuttavia di potergliela concedere l' ho persuaso a tornarsene nel suo covento raccommandarsi a Dio et attendere all' obbedienza delli suoi superiori finchè io attendessi dallo assenso o ripulsa del Papa che haverei interpellato per la sua santa beneditione, se questo spirito sia veramente da Dio donde si potrà conjetturare che sia venendo approvato da Sua Stà, e perciò sarà più sicuro da essere eseguito.... Resta hora che V.S. Illma mi favorisca di communicare a S.B. il caso, et scrivermene come la supplico quanto prima per duplicate et triplicate lettere la sua santa determinatione assicurandosi che per quanto sarà in me il negotio sarà trattato con la debita circumspetione (Sega, Desp. Paris, Jan. 23, 1591; deciphered in Rome, March 26).
[145] Ferralz to Charles IX., Nov. 18, Dec. 23, 1572.
[146] De Castro, De Justa Haeret. Punitione, 1547, p. 119. Iure Divino obligantur eos extirpare, si absque maiori incommodo possint (Lancelottus, Haereticum quare per Catholicum quia, 1615, p. 579). Ubi quid indulgendum sit, ratio semper exacta habeatur, an Religioni Ecclesiae, et Reipublicae quid vice mutua accedat quod majoris sit momenti, et plus prodesse possit (Pamelius, De Relig. diversis non admittendis, 1589, p. 159). Contagium istud sic grassatum est, ut corrupta massa non ferat antiquissimas leges, severitasque tantisper remittenda sit (Possevinus, Animadv. in Thuanum; Zachariae, Iter Litterarium, p. 321).
[147] Principi saeculari nulla ratione permissum est, haereticis licentiam tribuere haereses suas docendi, atque adeo contractus ille iniustus.... Si quid Princeps saecularis attentet in praeiudicium Ecclesiasticae potestatis, aut contra eam aliquid statuat et paciscatur, pactum illud nullum futurum (R. Sweertii, De Fide Haereticis servanda, 1611, p. 36).
[148] Ad poenam quoque pertinet et odium haereticorum quod fides illis data servanda non sit (Simancha, Inst. Cath. pp. 46, 52).
[149] Si nolint converti, expedit eos citius tollere e medio, ne gravius postea damnentur, unde non militat contra mansuetudinem christianam, occidere Haereticos, quin potius est opus maximae misericordiae (Lancelottus, p. 579).
[150] De Rozoy, Annales de Toulouse, iii. 65.
[151] Alva to Philip, June 5, 1565; Pap. de Granvelle, ix. 288; Comment. de Monluc, iii. 425.
[152] Charles IX. to Mondoucet, Aug. 31, 1572; Compte Rendu, iv, 349.