Note.—For particular Houses, Streets, Churches, etc., see under general heading—Houses, Streets, Churches, etc.

[A], [B], [C], [D], [E], [F], [G], [H], [I], [J], [K], [L], [M], [N], [O], [P], [R], [S], [T], [U], [V], [W], [Z]

[A]
Altdorf, [78], [91], [92].
Altdorfer, Albert, [198], [288].
Altnürnberg, [5], [119].
Alte, Veste, [98] ff.
Angelic Greeting, The (Stoss), [207], [247].
Anschreibethüre, [234].
Arms, [291].
Art and Artists, [55-59], [171] ff.
Artisans, [31], [33], [37], [171].
Astrologers, [5].
[B]
Barbari, Jacopo dei, [185], [208], [238].
Bastions, [84], [115], [142], [147], [168].
Baths, Public, [153], [191].
Battle of Mühldorf, [25].
Bayreuth, [1], [95].
Behaim, Sebald, [50].
—— Martin, [59].
—— Hans, [116], [133], [155].
—— Hans, Wilhelm, [155].
Bellini, [185-6].
Berlichingen, see Götz von.
Berthold, [182].
Betläuten. [85].
Books, [73-75], [263], [264], [281-284].
Borkhardt, [218].
Brandenburg, Markgraf of, [48], [61-7], [71], [86] ff, [105].
Bratwurstglöcklein, [198].
Brautthüre, [154], [232], [245].
Brewery, [134], [153].
Bridges, (Brücke)—
—— Barfüsser, [167], [273], [274].
—— Fleisch, [163], [274].
—— Hallerthor, [115].
—— Schuld, [133].
—— Vestner Thor, [138].
Brunnen (Wells)—
—— Apollo, [156].
—— Gänsemännchen, [212], [273].
—— Grübel, [224].
—— Kuntsbrunnen, [273].
—— Labenwolf, [156].
—— Schöner, [37], [55], [270-3].
—— Tiefer, [121], [123], [168].
—— Tugend, [246], [273], [293].
—— Wasserspeier, [273].
Burg, [3], [5-7], [13], [24], [30], [43], [115-129], [138], [159], [168].
Burgamtmannswohnung, [120], [121].
Burggraf, [6], [14], [15], [20], [24], [25], [29], [40-2], [47-9], [61], [86], [105], [119-121], [138], [143].
Burgkmair, [128], [288].
Burgomeister, [24], [33], [47], [122].
Burgschmiet, [59], [200], [248].
[C]
Camerarius, Joachim, [91], [186].
Carlyle, Thomas, [14], [18], [25], [49], [55], [61].
Carnival, [38].
Castle, see Burg.
Celtes, Conrad, [36], [74], [143], [144], [188], [230], [283].
Charlemagne, [3], [13].
Charters, [11], [15], [19], [24], [26], [41], [47], [50], [122].
Chronicle, H. Schedel, [145], [184], [283].
Chroniclers, [2], [12], [21], [37], [42], [145], [228].
Churches and Chapels, 5[5] ff, [225-266].
—— Augustiner, [184], [276].
—— S. Ægidien, with Eucharius, Wolfgang, and Tetzel Chapels, [5], [78], [87], [259], [260].
—— S. Catherine, [85], [222].
—— S. Elizabeth, [261].
—— Frauen, with Michael Chapel, [23], [37], [42], [182], [199], [202], [206], [236], [250], [254-9].
—— Heiliggeistspital, [30], [51], [262]
—— Holzschuher Chapel, [202].
—— S. Jakobs, [51], [182], [183], [245], [261].
—— S. John’s Church, [183], [202].
—— S. John’s Churchyard, [123], [196], [200], [202], [224], [233], [265], [266].
—— Kaiserkapelle, [13], [124-129].
—— S. Katharinen, [85], [222].
—— Karthäuser, [275].
—— S. Klara, [262].
—— Landauer, [264].
—— S. Lorenz, [22], [30], [56], [181-183], [199], [200], [203], [206], [213], [233], [239-254], [255].
—— Margaretenkapelle, [13], [124], [129].
—— S. Martha, [222], [261].
—— S. Martin, [13].
—— S. Moritz, [198], [262].
—— Otmarkapelle, [5].
—— S. Rochus, [212], [264], [265].
—— S. Sebald, with S. Peter’s or Löffelholz Chapel, [3], [23], [30], [42], [51], [154], [181], [183], [198], [200], [202], [209], [213], [218], [225-239], [250].
—— Synagogue, [23], [36], [132], [262].
—— Walpurgiskapelle, [5], [120], [121].
—— Zum Heiligen Kreuz, [261].
Clock, [132], [134], [208], [209], [256-8].
Convent, see Kloster.
Council, see Rat.
Councilhouse, see Rathaus.
Courtship, System of, [153].
Cranach, Lucas, [125], [157], [288].
Crenelles, [145-146].
Crusades, [35], [52], [73].
[D]
Diet of Worms, [75], [82], [83].
—— of Spires, [82], [83].
Ditch, Chap. v.
Double Chapel, [13], [124-129].
Durer, Albert, [56], [59], [72-77], [142], [155], [156], [175-198], [205], [237-239], [247], [254], [263], [266], [280], [283], [287], [290], [292].
Durer’s House, see Haus.
Dutzendteich, [168].
[E]
Ebner, [214], [263].
Education, [78].
Eger, Double Chapel, [13], [126].
Eggs (Watches), [214], [257].
Ekkelein von Gailingen, [43] ff, [119].
Emperors, see Kaiser.
Endterlein, K., [213], [246].
Epitaphs, [181], [182], [248-254], [266], [285].
Erasmus, [74], [188].
Erlangen, University, [92].
Essenwein, A. von, [156].
[F]
Fair (Easter), [26].
Fazuni, [115].
Fischbach, [138].
Five-Cornered Tower, [5], [6], [43], [116], [119], [120], [160] ff.
Fortifications, [115-149].
Fountains, see Brunnen.
Freiung, [120], [121].
Friedensmal, [102].
Fürth, [7], [53], [96], [98], [101], [105], [106].
[G]
Gailingen, Ekkelein von, [43] ff, [119].
Gänsemännchen, [212], [273].
Gates, see Thor.
German Museum, see Museum.
Glass, [181], [212], [213], [239], [258], [277].
Golden Bull, [31], [39], [69], [256].
Goldmeyer, A., [5].
Götz von Berlichingen, [43], [61] ff, [67-72], [81].
Gross, Conrad, [29], [30].
Grübel, J. K., [224], [266].
Guilds, [31], [33], [151], [171] ff, [217-222].
Guillotine, [157], [169].
Gustavus Adolphus, [94-101], [263].
Gutenberg, [73], [283].
[H]
Haller Altar piece, [236] ff, [250].
Hangman, [161] ff.
Haus, [269] ff.
—— Durer, [116], [173], [175], [176], [193], [198], [269]
—— Ketzel, or Pilatus, [201].
—— Krafft, [199].
—— Maut, [133].
Haus, Nassauer, [22].
—— Palm, [269].
—— Peller, [90], [102], [269].
—— Pirkheimer, [188].
—— Sachs, [215].
—— Unschlitt, [134].
—— Waizenbräu, [134].
—— Zum Goldenen Schild, [39].
—— Zwölfbrüder, [132], [193], [212].
Hauser, Kaspar, [107-113].
Heathen Tower (Heidenthurm), see under Thurm.
Henkersteg, [133-135], [165].
Henlein, P., [214].
Heraldry, [152], [248], [258], [260], [276], [290].
Hesse, Eobanus, [188], [229].
Heuss, Georg, [209], [256].
Hirschvogel, [125], [213], [239], [265], [278].
Hoards, [146].
Hohenstaufen, [12], [13], [18], [36], [125].
Hohenzollern, [14], [15], [61].
Holbein, [128], [239], [288].
Holzschuher, [137], [181], [238].
—— E. K., [155].
Hotels, [295].
Houses, [267-270], and see under Haus.
Huss, John, [49].
Hussites, [50], [137].
Hutten, Ulrich von, [188], [263].
[I]
Imhoff, [154], [181], [196], [203].
—— Altarpiece, [182], [249-251], [286].
Indulgences, [39], [52], [74].
[J]
Jamnitzer, W., [213], [266].
Jews, [12], [23], [35-37], [46], [52-54], [164].
Jewish Machsor, [263].
Jungfrau, see Maiden.
Juvenell, P., [158], [213].
[K]
Kaiser—
—— Otho L, [3].
—— Conrad II., [5].
—— Henry III., [5], [7].
—— Frederick Barbarossa, [6], [13-15], [125].
Kaiser, Henry IV., [7-11].
—— Henry V., [11], [12].
—— Lothar, [12].
—— Conrad (Hohenstaufen), [13].
—— Frederick II., [15].
—— Henry VI., [16].
—— Conradin, [18].
—— Rudolph von Hapsburg, [20], [21].
—— Adolph von Nassau, [22].
—— Albert, [23], [24].
—— Henry VII., [24].
—— Ludwig von Baiern, [25-30]
—— Karl IV., [31] ff, [256].
—— Wenzel, [42-8], [275].
—— Ruprecht, [47].
—— Sigismund, [48-50], [122].
—— Frederick III., [51], [150].
—— Maximilian I., [53], [60-73], [188], [193].
—— Charles V., [75-89], [195].
—— Maximilian II., [90].
—— Ferdinand II., [94].
—— Francis, [106].
Kaiserstallung, [6], [116].
Katzheimer, [2], [3], [239].
Kern, Leonhard, [156].
Ketzel, Georg, [30], [262].
—— Martin, [201].
Kirnberger, [213].
Kloster, [76], [77].
—— St. Ægidius, [13],

[78], [259], [263].
—— Augustinen, [74], [262].
—— Dominican, [263].
—— Franciscan (Barfüsser), [262], [264].
—— Karthäuser, [136], [258], [275].
—— Katherinen, [136], [231].
—— Klara, [77], [136].
—— Landauer, [132], [193], [212], [264].
Koberger, A., [59], [74], [177], [184], [283].
Krafft, Adam, [56], [116], [128], [172], [175], [199-205], [207], [208], [233], [237], [247], [258], [260], [262], [267].
Kuhn, [69], [152].
Kulmbach, Haus von, [128], [198], [213], [238], [239], [254], [288].
Kunigunde, Empress, [124].
[L]
Labenwolf, Pankraz, [156], [212], [273].
Landauer, Matthäus, [193].
Landgraben, [148].
Landwehr, [147].
Leagues, of Towns, etc., [19], [29], [39], [46], [71], [82], [84], [86-88], [93].
Legends, [3], [21], [22], [25], [30], [42], [43] ff, [102], [124], [127], [203], [226-228], [232], [243], [245], [264].
Leihaus, [53].
Lindenast, Sebastian, [199], [208], [256].
Loch, [158].
Löffelholz, Altarpiece, [182], [236].
—— Chapel, [230], [235], [236].
Longfellow, [1], [2], [171], [215], [217], [247].
Luginsland, [6], [41], [116].
Luther, [74-85], [188], [263].
[M]
Macchiavelli, [136].
Machicoulis Turrets, [145].
Machsor, [263].
Madonna, The Nuremberg, [206], [261], [278] ff.
Maiden, The Nuremberg, [116], [168-170].
—— Morton’s, [157], [169].
Mantengna, [185].
Market Places—
—— Hauptmarkt, [37], [55], [215], [254], [270].
—— Obstmarkt, [37], [273].
—— Sau- or Trödel-markt, [134].
—— Gänsemarkt, [212].
—— Weinmarkt, [130].
Markgrafs of Brandenburg, [48], [50], [53], [61-7], [71], [86] ff, [105].
Mart, [7], [26].
Meissen, Heinrich von, [217].
Meistersingers, [216], [222].
Melanchthon, [59], [73], [78], [91], [188], [263].
Mendel, [275].
Minnesingers, [216-220].
Moat, Chap. v.
Monastery, see Kloster.
Monuments—
—— Behaim, [59].
—— Durer, [175].
—— Grübel, [224].
—— Kunstbrunnen, [273].
—— Melanchthon, [59].
—— Sachs, [215].
—— Wasserspeier, [273].
—— Motto, [157], [274].
Mount of Olives, [116].
Mühldorf, Battle of, [25].
Muller, Johannes (Regiomontanus), [59], [74], [257], [263], [283].
Museums—
—— Bavarian Industrial, [263], [289]
—— Five-Cornered Tower, see F
—— German, [38], [45], [73], [136], [183], [184], [188], [194], [198], [200], [214], [218], [231], [234], [249], [275-288].
Musical Instruments, [218], [288].
[N]
Nassauerhaus, [22].
Neumarkt, K: von, [231].
Nuremberg, charm of, [1];
origin of, [2] ff;
name, [3]; Altnürnberg, [5];
mixture of races at, [7];
mart established at, [7];
siege of, [11];
charter, [11];
burning of, [12];
second siege, [12];
Hohenstaufen, [13];
Hohenzollern, [14];
Reichstag and charter, [15];
catastrophe at a royal wedding, [16];
lawlessness, [17];
third siege, [19];
joins league, [19];
Rudolf von Hapsburg at, [21];
massacre of Jews, [23];
charter, [24];
supports Ludwig, [25];
revolution, [31];
council, [33], [150] ff;
persecution of Jews, [35];
joins Swabian League, [39];
Golden Bull issued from, [39];
quarrels with the Burggraff, [40];
Heidelberg union, [46];
supports Ruprecht, [47];
loans exacted by Sigismund, [48];
Hussites, [49];
Frederick III. at, [51];
religious feeling and expulsion of Jews, [52-54];
“Capital of German art” under Maximilian, [55] ff;
quarrels with the Burggraff, [61];
Götz von Berlichingen, [62], [67-72];
War of Bavarian Succession, [66];
Renaissance, [73];
Luther and the Reformation at, [74] ff;
peasants’ war, [78];
school founded at, [78];
war with Elector Albert, [86];
founds University of Altdorf, [91];
Catholic reaction, [85], [93] ff;
Wallenstein and Gustavus Adolphus, [94] ff;
celebrates treaty of Westphalia, [102];
decline of, [103-106];
Kaspar Hauser, [106-113];
general view and topography of, [114];
castle, walls and fortification, [115-130];
tortures, [159-170];
art and artists, [171-214];
Meistersingers of, [215-224];
churches of, [225-266];
arms, [290] ff.
Nuremberg Chronicle, [184].
—— Carnival, [38].
—— Eggs, [214], [257].
—— Grosse Uhr, [257].
—— Konkordienbuch, [91].
—— Lebkuchen, [214].
—— Madonna, [206], [261], [278] ff.
—— Maiden, [116], [168-170].
Nuremberg, School of Painting, [181-185], [248-254], [258].
—— Spruchsprecher, [223].
—— Trichter, or Funnel, [218], [270].
[O]
Olives, Mount of, [116].
Osiander, [77], [83], [86], [207].
[P]
Painters and Painting, [55-57], [125], [128], [156-158], [181-185], [195], [248-254], [258], [278], [285-289].
Palm, [269], [284].
Paniersberg, [209].
Parsonage Window, [42].
Passages, [123], [167-169].
Patricians, [151-153].
Paumgärtner, H., [78], [263].
Pegnitz, [2], [75], [115], [131-134], [143], [188], [191], [273], [274].
Peller Altarpiece, [198].
Pellerhof, [90], [102].
Pencz (Georg), [155], [157], [195], [198], [288].
Pergenstorfer Relief, [242], [258].
Peringsdörffer Altarpiece, [184], [210], [254], [286], [287].
Pfinzing, M., [42], [72], [283].
Piccolomini, Octavio, [102].
Pirkheimer, Charitas, [77].
—— Willibald, [60], [72], [74], [75], [77], [81], [186], [188], [193], [196], [198], [238], [266], [269].
Pix (Krafft’s), [200], [203-205], [247].
Platz, Ægidien, [59], [87], [90], [259], [264], [269].
—— Albrecht Dürer, [168], [175].
—— Dötschmanns, [23], [36].
—— Lorenzer, [133].
—— Max, [37], [273].
Platz, Spital, [130], [132], [215], [262].
—— Theresien, [59], [130].
—— Thiergärtnerthor, [201].
—— Unschlitt, [134], [135].
—— Webers, [132].
Pleydenwurf, Hans, [183], [286].
Poets, [224].
Pope, Gregory, II.
—— Leo X., [74], [82].
Printing, [73-75], [263], [264], [281-284].
Protestants, [83] ff.
[R]
Rat (Council), [8], [20], [23], [31-33], [46], [75-87], [95], [104], [150] ff, [171], [172], [193], [195], [197], [212], [222], [263], [291].
Rathaus, [60], [69], [84], [91], [102], [123], [152], [154], [182], [195], [222], [293].
Reformation, [73] ff, [184], [191].
Regiomontanus, see Muller.
Reichstag, [15], [20], [60], [75], [83-85].
Rembrandt, [288].
Renaissance, [73].
Restaurants, [22], [148], [198].
Robber Knights, [19], [28], [43], [47], [49], [68-72].
Rosenau, [149].
Rosenkranztafel, [234], [280].
Rotermundt, [207], [237], [238], [248].
Rothenburg, [1], [23], [29], [31], [48], [76], [81], [96].
[S]
Sachs, Hans, [76], [89], [114], [116], [150], [198], [215-225], [263], [266], [270], [290].
Sakramentshäuslein, [203-205], [247].
Sandrart, J. Von, [158].
Schatzbehalter, [184], [283].
Schäuffelein, Hans, [125], [198], [288].
Schautthüre, [200], [233], [239].
Schedel, Hartmann, Chronicle, [145], [184], [234], [283].
Schembartläufer, [38].
Scheurl, Dr., [60], [74], [153].
Schiller, [97].
Schongauer, M., [182], [185], [187], [285], [287].
Schonhofer, [254], [270].
School, [78], [132], [134].
Schreyer Tomb, [202], [233].
Schütt Island, [132], [223].
Schweigger, Georg, [102], [266].
Schweppermann, [25].
Seals, [291].
Sebald, S., [8], [51], [225-230].
Sebaldusgrab, [208-212], [229], [233].
Secret Passages, [123], [167-169].
—— Tribunal, [167-168].
Sensenschmidt, Johann, [73], [283].
Spengler, Lazarus, [74], [75], [78], [263], [266].
Spires, Diet of, [82], [83].
Springlen, [213], [247].
Stations (Krafft’s), [200-202].
Stoss, Veit, [72], [128], [175], [206-208], [237], [238], [247], [248], [258], [260-262], [265], [266], [280].
Stoves, [125], [158], [277].
Streets (Strasse)—

—— Albrecht Dürer, [130], [135], [269].
—— Am Oelberg, [116].
—— Berg, [129].
—— Breitegasse, [134].
—— Burg, [84], [116], [129], [168], [177], [193].
—— Burgschmiets, [200], [265].
—— Carolinen, [22].
—— Dielingasse, [69].
—— Färbergasse, [133].
—— Frauengässlein, [133].
—— Fürther, [149].
—— Hans Sachs, [130], [215].
—— Heugässchen, [132].
—— Hirschel, [267].
—— Irrergasse, [135].
—— Karl, [135].
—— Königs, [133], [261], [289].
—— Lammsgasse, [135].
—— Ludwig, [134].
—— Neue, [130], [132].
—— Nonnen, [133].
—— Obere Schmiedgasse, [116].
—— Panier, [168].
—— Peter Vischer, [137].
—— Rathaus, [155].
—— Rothenburger, [265].
—— Schildgasse, [39], [267].
—— Schmied, [7].
—— Söldner, [7].
—— Tetzel, [130], [267].
—— Theater, [133].
—— Theresien, [199].
—— Tucher, [130].
—— Waisen, [134].
—— Weintraubengässlein, [135].
—— Winkler, [199], [202], [269].
—— Wolfs, [131].
—— Wunderburg, [202].
—— Zeilen, [132].
Strigel, [128].
Stromer, P., [182], [248].
—— Ulman, [37], [62].
Swedish Camp, [97].
Sylvius, Æneas, [29].
Synagogue, [23], [36], [132], [262].
[T]
Theuerdank, [42], [72]. [283].
Thor, Frauen, [62], [65], [114], [115], [133], [138], [143], [146], [167].
—— Haller, [115], [147].
—— Hallerthürlein, [141].
—— Himmels, [116], [121].
—— Laufer, [138], [142], [143].
—— Maler, [130], [132].
—— Marien, [137].
—— Max, [131], [132], [137].
—— Morhen, [115], [137].
—— Neu, [107], [115], [138], [147].
—— Spittler, [51], [62], [96], [115], [134], [138], [144].
—— Stadt, [47].
—— Stern, [137], [138].
—— Thiergärtner, [116], [143], [175].
—— Vestner, [119], [138].
—— Walch, [146].
—— Wühderthürlein, [141].
Thurm (Tower), Frauen, [141].
—— Frosch, [131], [132].
—— Fünfeckiger (Five-Cornered), [5], [6], [43], [116], [119], [120], [160] ff.
—— Heiden (Heathen), [3], [4], [124].
—— Laufer, [141].
—— Lauferschlag, [81], [132].
—— Luginsland, [6], [41], [116].
—— Romer, [130].
—— Schlayer, [143].
—— Schuld, [133].
—— Spittel, [141].
—— Thiergärtner, [135], [168], [292].
—— Vestner, [121], [122].
—— Wasser, [135].
—— Weiss (White), [13], [81], [131], [133], [134].
Tilly, [95], [96].
Torture, [69], [71], [116], [153], [158-170].
Tourneys, [60], [69], [152].
Tower, see Thurm.
—— Hangman’s, see Henkersteg.
Towers, [145-147].
Tucher, [134], [137], [153], [154], [181], [209], [248].
Tucher Altarpiece, [182], [258].
—— Lamp, etc., [237], [238].
—— Window, [213], [239], [247].
[U]
Unger, Georg, [141], [157].
[V]
Vandyck, [259].
Vehmegericht, [167], [168].
Venice, [1], [20], [103], [159], [185], [193].
Vischer, Peter, etc., [56], [72], [156], [175], [199], [208-212], [233], [248], [259], [265], [281].
Vogelweide, W. von der, [217].
Volkamer, [69], [137], [237].
—— Altar, [250].
—— Window, [213], [247].
[W]
Waage, [53], [133], [199].
Wagner, [171], [215], [219-221].
Walch, see Barbari.
Wallenstein, [92], [94], [97-101].
Wallenstein’s Camp, [98].
Walls, [130] ff.
Watches, [214], [257].
Wells, see Brunnen.
Weyer, Gabriel, [157].
Windows, [42], [212], [213], [239], [246], [247].
Wittelsbach, Family of, [13], [25], [32], [33]
Wolff, Jakob, [90].
—— the younger, [91], [147].
Wolgemut, M., [56], [128], [181-5], [210], [238], [254], [278], [280], [285-7].
Worms, Diet Of, [75], [82], [83].
Wurzelbauer, [273].
[Z]
Zwinger, [84], [115], [142], [147], [149], [168].
Zwingle, [81].

PRINTED BY
TURNBULL AND SPEARS,
EDINBURGH

FOOTNOTES

[1] Kustos an der Stadtbibliothek und am städtischen Archiv in Nürnberg