[935] Ib. “Nec ea de causa Angliam redii, ut, si ipse Romano pontifici obedire nolit, in ea resideam. Undo quid velit precor edicat, ut sciam quo me vertam.”
[936] Ib. “Grave quippe sibi visum est investituras ecclesiarum et hominia prælatorum perdere; grave nihilominus Anselmum a regno, ipso nondum in regno plene confirmato, pati discedere.”
[937] Eadmer, Hist. Nov. 56. “In uno siquidem videbatur sibi quasi dimidium regni perderet, in alio verebatur ne fratrem suum Robertum … Anselmus adiret, et eum in apostolicæ sedis subjectionem deductum, quod facillimum factu sciebat, regem Angliæ faceret.” These words make us see how unknown the new doctrines had hitherto been in Normandy as well as in England. The dukes up to this time had not been in subjection to the Holy See, as subjection was understood by Paschal, and, at Paschal’s bidding, by Anselm.
[938] Ib. “Induciæ usque pascha petitæ sunt, quatenus utrinque Romam mitterentur qui decreta apostolica in pristinum regni usum mutarent.” Rome and Bari had not wholly eaten the Englishman out of our Eadmer.
[939] Eadmer, Hist. Nov. 56. “Interim ecclesiis Angliæ in quo erant statu manentibus, Anselmus redditis terris quas rex mortuus ecclesiæ Cantuariensi abstulerat, suis omnibus revestiretur, sicque fieret, ut si a sententia flecti papa nequiret, totius negotii summa in eum quo tunc erant statum rediret.”
[940] Ib. “Hæc Anselmus, quamvis frivola esse, et in nihil utile tendere sciret, atque prædiceret, tamen ne novo regi seu principibus ullam contra se suspicionem de regni translatione aut aliunde incuteret, precibus illorum passus est vinci.”
[941] Will. Malms. v. 393. “Suadentibus amicis, et maxime pontificibus, ut, remota voluptate pellicum, legitimum amplecteretur connubium.” Orderic (783 D) gives the same idea a more grotesque turn; “Princeps quarto mense ex quo cœpit regnare, nolens ut equus et mulus, quibus non est intellectus, turpiter lascivire, generosam virginem nomine Mathildem regali more sibi desponsavit.” So in the continuation of William of Jumièges, viii. 10; “Ut idem rex legaliter viveret, duxit venerabilem Matildem.” “Legaliter” must here be taken in the older, not in the chivalrous sense.
[942] Will. Malms. u. s. See [Appendix G].
[943] See N. C. vol. v. p. 852.
[944] Ib. p. 853.