28 ([return])
[ Omnia quæ erant in ære ad ornatum civitatis deposuit, sed e ecclesiam B. Mariæ ad martyres quæ de tegulis æreis cooperta discooperuit, (Anast. in Vitalian. p. 141.) The base and sacrilegious Greek had not even the poor pretence of plundering a heathen temple, the Pantheon was already a Catholic church.]
29 ([return])
[ For the spoils of Ravenna (musiva atque marmora) see the original grant of Pope Adrian I. to Charlemagne, (Codex Carolin. epist. lxvii. in Muratori, Script. Ital. tom. iii. P. ii. p. 223.)]
30 ([return])
[ I shall quote the authentic testimony of the Saxon poet, (A.D. 887—899,) de Rebus gestis Caroli magni, l. v. 437—440, in the Historians of France, (tom. v. p. 180:)
Ad quæ marmoreas præstabat Roma columnas,
Quasdam præcipuas pulchra Ravenna dedit.
De tam longinquâ poterit regione vetustas
Illius ornatum, Francia, ferre tibi.
And I shall add from the Chronicle of Sigebert, (Historians of France, tom. v. p. 378,) extruxit etiam Aquisgrani basilicam plurimæ pulchritudinis, ad cujus structuram a Roma et Ravenna columnas et marmora devehi fecit.]
31 ([return])
[ I cannot refuse to transcribe a long passage of Petrarch (Opp. p. 536, 537) in Epistolâ hortatoriâ ad Nicolaum Laurentium; it is so strong and full to the point: Nec pudor aut pietas continuit quominus impii spoliata Dei templa, occupatas arces, opes publicas, regiones urbis, atque honores magistratûum inter se divisos; (habeant?) quam unâ in re, turbulenti ac seditiosi homines et totius reliquæ vitæ consiliis et rationibus discordes, inhumani fderis stupendà societate convenirent, in pontes et mnia atque immeritos lapides desævirent. Denique post vi vel senio collapsa palatia, quæ quondam ingentes tenuerunt viri, post diruptos arcus triumphales, (unde majores horum forsitan corruerunt,) de ipsius vetustatis ac propriæ impietatis fragminibus vilem quæstum turpi mercimonio captare non puduit. Itaque nunc, heu dolor! heu scelus indignum! de vestris marmoreis columnis, de liminibus templorum, (ad quæ nuper ex orbe toto concursus devotissimus fiebat,) de imaginibus sepulchrorum sub quibus patrum vestrorum venerabilis civis (cinis?) erat, ut reliquas sileam, desidiosa Neapolis adornatur. Sic paullatim ruinæ ipsæ deficiunt. Yet King Robert was the friend of Petrarch.]