[77] ‘Chrysippus aestuans laboransque quonam pacto explicet et fato omnia fieri et esse aliquid in nobis, intricatur hoc modo’ Gellius N. A. vii 2, 15.

[78] ἐκεῖνο γὰρ δὴ τὸ καταγελαστότατον ἁπάντων, τὸ μίγμα καὶ ἡ σύνοδος τοῦ καὶ ἐπὶ τοῖς ἀνθρώποις τι εἶναι, καὶ εἱρμὸν (seriem causarum) οὐδὲν ἧττον εἶναι Oenom. apud Euseb. pr. ev. vi p. 258 (Arnim ii 978); ‘manente fato aliquid est in hominis arbitrio’ Sen. N. Q. ii 38, 3.

[78a] ‘ubi igitur virtus, si nihil situm est in nobis ipsis?’ Cic. Ac. ii 12, 39.

[79] ‘mihi quidem videtur, cum duae sententiae fuissent veterum philosophorum, una eorum qui censerent omnia ita fato fieri ut id fatum vim necessitatis adferret ... altera eorum quibus viderentur sine ullo fato esse animorum motus voluntarii, Chrysippus tanquam arbiter honorarius medium ferire voluisse, sed adplicat se ad eos potius, qui necessitate motus animorum liberatos volunt’ Cic. de Fato 17, 39.

[80] See above, § [221].

[81] It seems clear that so far as human thought goes ‘possibility’ is only an abstraction from that which ‘a man can do,’ reached by widening the subject ‘man’ so as to include both superhuman powers and half-personified unseen forces. In other words δυνατόν is derived from δύναται, possibilitas from potest. Such a combination as fortuna potest, though quite common, is really a contradiction in terms.

[82] ‘qui protrusit cylindrum, dedit ei principium motionis, volubilitatem autem non dedit’ Cic. de Fato 19, 43.

[83] ‘quamquam adsensio non possit fieri nisi commota viso, tamen id visum proximam causam [habet], non principalem’ ib. 18, 42.

[84] ‘non externa cogunt deos, sed sua illis in legem aeterna voluntas est. statuerunt quae non mutarent, ... nec unquam primi consilii deos paenitet. vis sua illos in proposito tenet’ Sen. Ben. vi 23, 1 and 2; ‘[deus] scripsit quidem fata, sed sequitur. semper paret, semel iussit’ Dial. i 5, 8. So Lucan: ‘qua cuncta coercet se quoque lege tenens’ Phars. ii 9, 10.

[85] ‘disco ... liceat illi [sc. deo] hodieque decernere et ex lege fatorum aliquid derogare, an maiestatis diminutio sit et confessio erroris mutanda fecisse?’ Sen. N. Q. i Prol. 3.