[141] D. B. ii. 278 b: ‘si vellent recedere daret quisque 2 solidos.’ Ibid. 207: ‘et possent recedere si darent 2 solidos.’
[142] D. B. ii. 435: ‘Et super Vlnoht habuit commendationem antecessor R. Malet, teste hundredo, et non potuit vendere nec dare de eo terram suam.’ Ibid. 397: ‘viderunt eum iurare quod non poterat dare [vel] vendere terram suam ab antecessore Ricardi.’
[143] D. B. i. 145: ‘Hoc manerium tenuit Aluuinus homo Estan, non potuit dare nec vendere extra Brichelle manerium Estani.’
[144] D. B. i. 133: ‘Hanc terram tenuit Aluric Blac 2 hidas de Abbate Westmonasterii T. R. E.: non poterat separare ab aecclesia.’
[145] D. B. ii. 216 b: ‘Ita est in monasterio quod nec vendere nec forisfacere potest extra ecclesia.’
[146] For example, D. B. i. 201: ‘terram suam vendere potuerunt, soca vero remansit Abbati.’ D. B. ii. 78: ‘et poterant vendere terram set soca et saca remanebat antecessori Alberici.’ Ibid. ii. 92 b: ‘unus sochemannus fuit in hac terra de 15 acris quas poterat vendere, set soca iacebat in Warleia terra S. Pauli.’
[147] But the consuetudo, rent or the like, may ‘remain’: D. B. ii. 181 b: ‘et possent vendere terram suam set consuetudo remanebat in manerio.’ And so the commendatio may ‘remain’; ii. 357 b: ‘Hi poterant dare et vendere terram, set saca et soca et commendatio remanebant Sancto [Eadmundo.’]
[148] For example, D. B. i. 201: ‘Homines Abbatis de Ely fuerunt et 4 terram suam vendere potuerunt, soca vero remansit Abbati, et quartus 1 virgam et dimidiam habuit et recedere non potuit.’ See the important evidence produced by Round, Feudal England, 24, as to the equivalence of these phrases.
[149] One of the commonest terms is recedere—‘potuit recedere’—‘non potuit recedere’; i. 41, ‘non potuit cum terra recedere ad alium dominum’; i. 56 b, ‘10 liberi homines T. R. E. tenebant 12 hidas et dimidiam de terra eiusdem manerii sed inde recedere non poterant’; ii. 19 b, ‘non poterant recedere a terra sine licentia Abbatis’; ii. 57 b, ‘non poterant recedere ab illo manerio’; ii. 66, ‘non poterant removere ab illo manerio’; ii. 41, ‘non poterant recedere a soca Wisgari’; ii. 41 b, ‘nec poterant abire sine iussu domini’; i. 66 b, ‘qui tenuit T. R. E. non poterat ab aecclesia diverti [separari’; ii. 116, ‘unus [burgensis] erat ita dominicus ut non posset recedere nec homagium facere sine licentia [Stigandi]’; ii. 119, ‘de istis hominibus erant 36 ita dominice Regis Edwardi ut non possent esse homines cuiuslibet sed semper tamen consuetudo regis remanebat preter herigete.’ A remarkable form is, ii. 57 b, ‘non potuit istam terram mittere in aliquo loco nisi in abbatia.’ Then ‘potuit ire quo voluit,’ ‘non potuit ire quolibet’ are common enough.
[150] Ine, c. 39: He who leaves his lord without permission pays sixty shillings to his lord.