B
I
74 Hoti men oun anankaion estin ouk Erasistratô monon alla kai tois allois hapasin, hosoi mellousi peri diakriseôs ourôn erein ti chrêston, homologêsai dynamin tin' hyparchein tois nephrois helkousan eis heautous poiotêta toiautên, hoia en tois ourois esti, dia tou prosthen epidedeiktai grammatos, anamimnêskontôn ham' autô kai touth' hêmôn, hôs ouk allôs men eis tên kystin pheretai ta oura dia tôn nephrôn, allôs d' eis hapanta tou zôou ta moria to haima, kat' allon de tina tropon hê xanthê cholê diakrinetai. deichtheisês gar enargôs eph' henos || 75 houtinosoun organou tês helktikês te kai epispastikês onomazomenês dynameôs ouden eti chalepon epi ta loipa metapherein autên; ou gar dê tois men nephrois hê physis edôke tina toiautên dynamin, ouchi de ge kai tois to cholôdes hygron helkousin angeiois oude toutois men, ouketi de kai tôn allôn moriôn hekastô. kai mên ei tout' alêthes esti, thaumazein chrê tou Erasistratou pseudeis houtô logous hyper anadoseôs trophês eipontos, hôs mêd' Asklêpiadên lathein. kaitoi g' oietai pantos mallon alêthes hyparchein, hôs, eiper ek tôn phlebôn aporrheoi ti, dyoin thateron ê kenos estai topos athroôs ê to syneches epirrhyêsetai tên basin anaplêroun tou kenoumenou. all' ho g' Asklêpiadês ou dyoin thateron phêsin, alla triôn hen ti chrênai legein epi tois kenoumenois angeiois hepesthai ê kenon athroôs topon ê to syneches akolouthêsein ê systalêsesthai to angeion. epi men gar tôn kalamôn kai tôn auliskôn tôn eis to hydôr kathiemenôn alêthes eipein, hoti kenoumenou tou periechomenou kata tên || 76 eurychôrian autôn aeros ê kenos athroôs estai topos ê akolouthêsei to syneches; epi de tôn phlebôn ouket' enchôrei, dynamenou dê tou chitônos autôn eis heauton synizanein kai dia touto katapiptein eis tên entos eurychôrian. houtô men dê pseudês hê peri tês pros to kenoumenon akolouthias ouk apodeixis ma Di' eipoim' an all' hypothesis Erasistrateios.
Kath' heteron d' au tropon, ei kai alêthês eiê, perittê, tês men koilias enthlibein tais phlepsi dynamenês, hôs autos hypetheto, tôn phlebôn d' au peristellesthai tô enyparchonti kai proôthein auto. ta te gar alla kai plêthos ouk an en tô sômati genoito, tê pros to kenoumenon akolouthia monê tês anadoseôs epiteloumenês. ei men oun hê tês gastros enthlipsis eklyetai proïousa kai mechri pantos adynatos estin exikneisthai kai dia tout' allês tinos dei mêchanês eis tên pantê phoran tou haimatos, anankaia men hê pros to kenoumenon akolouthia prosexeurêtai; plêthos d' en oudeni tôn meth' hêpar estai || 77 moriôn, ê, eiper ara, peri tên kardian te kai ton pneumona. monê gar hautê tôn meth' hêpar eis tên dexian hautês koilian helkei tên trophên, eita dia tês phlebos tês artêriôdous ekpempei tô pneumoni; tôn gar allôn ouden oud' autos ho Erasistratos ek kardias bouletai trephesthai dia tên tôn hymenôn epiphysin. ei de g', hina plêthos genêtai, phylaxomen achri pantos tên rhômên tês kata tên koilian enthlipseôs, ouden eti deometha tês pros to kenoumenon akolouthias, malist' ei kai tên tôn phlebôn synypothoimetha peristolên, hôs au kai tout' autô palin areskei tô Erasistratô.
II
Anamnêsteon oun authis auton, kan mê boulêtai, tôn nephrôn kai lekteon, hôs elenchos houtoi phanerôtatos hapantôn tôn apochôrountôn tês holkês; oudeis gar ouden out' eipe pithanon, all' oud' exeurein eiche kat' oudena tropon, hôs emprosthen edeiknymen, heteron aition ourôn diakriseôs, all' anankaion ê mainesthai dokein, ei phêsaimen atmoei||78dôs eis tên kystin ienai to ouron ê aschêmonein tês pros to kenoumenon akolouthias mnêmoneuontas, lêrôdous men ousês kapi tou haimatos, adynatou de kai êlithiou pantapasin epi tôn ourôn.
Hen men dê touto sphalma tôn apostantôn tês holkês; heteron de to peri tês kata tên xanthên cholên diakriseôs. oude gar oud' ekei pararrheontos tou haimatos ta stomata tôn cholêdochôn angeiôn akribôs diakrithêsetai to cholôdes perittôma. kai mê diakrinesthô, phasin, alla synanapheresthô tô haimati pantê tou sômatos. all', ô sophôtatoi, pronoêtikên tou zôou kai technikên autos ho Erasistratos hypetheto tên physin. alla kai to cholôdes hygron achrêston einai pantapasi tois zôois ephasken. ou symbainei d' allêlois amphô tauta. pôs gar an eti pronoeisthai tou zôou doxeien epitrepousa synanapheresthai tô haimati mochthêron houtô chymon?
Alla tauta men smikra; to de megiston kai saphestaton palin entauth' hamartêma kai dê phrasô. eiper gar di' ouden all' ê hoti pachyteron men esti to haima, leptotera d' hê || 79 xanthê cholê kai ta men tôn phlebôn eurytera stomata, ta de tôn cholêdochôn angeiôn stenotera, dia touth' hê men cholê tois stenoterois angeiois te kai stomasin enarmottei, to d' haima tois euryterois, dêlon, hôs kai to hydatôdes touto kai orrhôdes perittôma tosoutô proteron eisryêsetai tois cholêdochois angeiois, hosô leptoteron esti tês cholês. pôs oun ouk eisrei? hoti pachyteron esti nê Dia to ouron tês cholês; touto gar etolmêse tis eipein tôn kath' hêmas Erasistrateiôn apostas dêlonoti tôn aisthêseôn, hais episteusen epi te tês cholês kai tou haimatos. eite gar hoti mallon hê cholê tou haimatos rhei, dia touto leptoteran autên hêmin esti nomisteon, eith' hoti di' othonês ê rhakous ê tinos êthmou rhaon diexerchetai kai tautês to orrhôdes perittôma, kata tauta ta gnôrismata pachytera tês hydatôdous hygrotêtos kai hautê genêsetai. palin gar oud' entautha logos oudeis estin, hos apodeixei leptoteran tên cholên tôn orrhôdôn perittômatôn.
All' hotan tis anaischyntê periplekôn te kai mêpô katapeptôkenai synchôrôn, || 80 homoios estai tois idiôtais tôn palaistôn, hoi katablêthentes hypo tôn palaistrikôn kai kata tês gês hyptioi keimenoi tosoutou deousi to ptôma gnôrizein, hôste kai kratousi tôn auchenôn autous tous katabalontas ouk eôntes apallattesthai, kan toutô nikan hypolambanousi.