(H.)

REPORTS OF ARCHITECTS ON THE PLAN FOR THE COMPLETION OF THE CATHEDRAL AT GERONA—A.D. 1417.

Junta of Twelve Architects, upon the mode which ought to be followed in the construction of the Cathedral of Gerona, with the Reports of each of them, as they appear in the archives of the said Church.

I.

In nomine Sanctæ ac individuæ Trinitatis, Patris, et Filii, et Spiritus Sancti. Amen.

ETSI mansiunculas et domos profanas mundanorum usibus dicatas fideles Domini erigunt et fabricant opere polimento, quanto magis ipsi fideles verique zelatores fidei orthodoxæ circa templi Domini fabricam construendam devotius accelerare deberent? Numquid prisci patres pro archa Domini tabernaculum opere deaurato mirifice fabricaverunt? Hodie namque archa illa verissima, et sanctissimum illud Mamuá in templo Domini a catholicis præseservantur. Dignum quin imo et congruum potest et debet a quolibet reputari ut domus illa quam orationis veritas nominavit, in qua etiam illud sacrum Christi fidelibus pignus datum reconditur et tenetur, artificioso ex politis lapidibus opere construatur. Hæc enim domus rite noscitur pastori verissime dedicata, in illa nempe populus Domini et oves ejus Paschuæ cibum dulzoris assumunt. Sane in domo ista latices sacrosancti noxas perimunt, culpas diluunt et veternas cuilibet occurrenti. Heu igitur, quam dolendum sacrum Domini templum ecclesiam Sedis clarissimæ Gerundensis imperfectum opere minorari! Idcirco cunctis pateat, quod reverendus in Christo Pater et dominus dominus Dalmacius, Dei gratia episcopus Gerundensis, ipsius ecclesiæ tunc electus, et honorabile capitulum ecclesiæ Gerundensis prædictæ præmissa omnia pio sidere aspectantes, considerantesque a quantis citra temporibus fabrica dictæ Sedis cessavit ex diversorum controversia juxta opiniones varias artificum subsequentes, nonnulli enim asserebant opus dictæ fabricæ sub navi una debere congruentius consummari, affirmantes illud fore nobilius, quam si sub tribus navibus opus hujusmodi subsequatur. Alii autem a contrario asserebant dictum opus sub prosecutione trium navium continuari debere, dicentesque, quod firmius et proportionabilius esset capiti jamque cœpto, quam si cum navi una ipsa fabrica prosequatur, quoniam opus navis unius multum reddunt debile distantia parietum, ac etiam testudinis altitudo; et quod terræmotus, tonitrua, ventosque vagantes timebit apetentes etiam circa directionem operis dictæ fabricæ consummandæ solertius vacare, ac de opinione prædictorum veridica informari: et adeo ut controversia et opiniones hujusmodi clarius tollerentur, convocaverunt artifices peritissimos, lapiscidas de diversis partibus regni hujus, et etiam aliunde ad hanc civitatem Gerundæ, quorum nomina inferius annotantur, indeque habitis collationibus plurimis, tam coram dictis reverendo domino Episcopo, tunc electo, et honorabili capitulo dictæ ecclesiæ Gerundensis, quam alias inter ipsos artifices opere præmisso subjecto primitus oculis cujuslibet eorundem cernentium opus, quod cœptum fuerat, et qualiter hucusque fuerat; prosecutum in illo, et formatis super hujusmodi opere prosequendo articulis infrascriptis.

II.
Inquiry.[468]

In the name of God Our Lord, and the Virgin our Lady Saint Mary, the “Maestros” Superintendents and masons summoned for the direction of the works of the cathedral of Gerona, must be asked the following questions:—

1. If the work of one nave of the said cathedral church, commenced of old, could be continued, with the certainty of remaining secure and without risk.

2. Supposing that it is not possible to continue the said work of one nave with safety, or that it will not be lasting, whether the work of three naves, continued on, would be congruous, sufficient, and such as would deserve to be prosecuted; or, on the contrary, if it ought to be given up or changed; and in that case unto what height it would be right to continue what is begun, and to specify the whole, in such sort as to prevent mistake?