[136] Ibid., p. 425.
[137] “Werke,” Weim. ed., 3, p. 42, where he explains Psalm iv. 1 (Cum invocarem exaudivit me Deus iustitiæ meæ) as follows and underlines same (his grandson Johann Ernst Luther has added in the margin: “Locus illustris de iustificatione”): “Vide quam vera et pia est ista confessio, quæ nihil sibi de meritis arrogat. Non enim ait ‘cum multa fecissem, vel opere, ore aut aliquo meo membro meruissem,’ ut intelligas, eum nullam iustitiam allegare, nullum meritum iactare, nullam dignitatem ostentare, sed nudam et solam misericordiam Dei et benignitatem gratuitam extollere, quæ nihil in eo invenit.”
[138] Cp. ibid., 3, pp. 172, 288, 355, 439, 514; and 4, p. 19, etc. Hunzinger, who quotes these and other passages, says: “He warns much against our own works and desire to gain merit” (“Luther und die deutsche Mystik,” in “Neue kirchl. Zeitschrift,” 19, 1908, Hft. 11, pp. 972-88, p. 978).
[139] Weim. ed., 3, p. 537 ff. on Psalm lxxvi.
[140] Ibid., p. 549: “Inde et mihi [psalmus lxxvi.] difficilis, quia extra compunctionem sum et loquor de compunctione”; in such matters one must be able “intus sentire”; “igitur quia meæ compunctionis practica non possum, declarabo eum [psalmum] ad exemplum et ex practica B. Augustini (‘Confess.,’ 1, 8).”
[141] “Werke,” Weim. ed., 3, p. 331 f.
[142] Ibid., 4, p. 78.
[143] Ibid., 4, p. 306 f.
[144] Ibid., p. 312.
[145] Ibid., 3, p. 541. “Non in viribus nostris et iustitiis operemur, sed opera Dei discamus operari ... Eruditus [psalmi auctor] concludit, opera Dei non esse, nisi quæ Deus in nobis operetur. Quare iustitiæ et opera nostra coram eo nihil sunt, ideoque opera exterioris iustitiæ non sunt opera Dei,” p. 542: “Omnia ista (Ps. lvi. 13) dicuntur contra superbos et iustos apud se, qui meditantur, quomodo sua opera statuant et suas adinventiones exerceant.” He therefore blames them: “Foris ambulant in carne et carnali iustitia,” etc. Cp. ibid., 4, p. 281 against “proprietarii iustitiæ” who, in exchange for good works, have taken out righteousness on lease.