Albertus dei et apostolice sedis gratia . sancte Moguntinensis sedis . ac Magdeburgensis ecclesie Archiepiscopus . primas . et sacri Romani imperii in germania archicancellarius . princeps : elector ac administrator Halberstattensis . Marchio Brandenburgensis . Stettinensis . Pomeranie : Cassuborum Sclauorumque dux | Burggrauius . Nurenbergensis Rugieque princeps . Et guardianus fratrum ordinis minorum de obseruantia conuentus Moguntini . Per sanctissimum | dominum nostrum Leonem Papam decimum per prouincias Moguntinensem ac Magdeburgensem ac illarum et Halberstattenses ciuitates et dioceses necnon terras | et loca illustrissimi et illustrium Principum dominorum Marchionum Brandenburgensium temporali dominio mediate uel immediate subiecta nuncii et commissarii : ad infrascripta specialiter deputati . Vniuersis et singulis presentes literas inspecturis Salutem in domino . Notum facimus quod sanctissimus dominus | noster Leo diuina prouidentia Papa decimus modernus : omnibus et singulis utriusque sexus christifidelibus : ad reparacionem fabrice basilice principis apostolorum sancti Petri de vrbe : iuxta ordinationem nostram manus porrigentibus adiutrices : vltra plenissimas indulgentias ac alias gratias et facultates quas christifideles ipsi obtinere possunt : iuxta literarum apostolicarum desuper confectarum continentiam misericorditer etiam in domino indulsit atque concessit : vt idoneum possint | eligere confessorem presbyterum secularem . uel cuiusuis etiam mendicantium ordinis regularem . qui eorum confessione diligenter audita . pro commissis per eligentem | delictis et excessibus : ac peccatis quibuslibet : quantumcumque grauibus et enormibus : etiam in dicte sedi reseruatis casibus : ac censuris ecclesiasticis : etiam ab | homine ad alicuius instantiam latis . de consensu partium etiam ratione interdicti incursis . et quarum absolutio eidem sedi esset specialiter reseruata. Preterquam machinationis in personam summi pontificis : occisionis episcoporum aut aliorum superiorum prelatorum et iniectionis manuum violentarum in illos aut alios prelatos . falsificationis | literarum apostolicarum . delationis armorum et aliorum prohibitorum ad partes infidelium ac sententiarum et censurarum occasione aluminum tulfe[537] apostolice de partibus infidelium ad fideles contra prohibitionem apostolicam delatorum incursarum semel in vita et in mortis articulo quotiens ille imminebit . licet mors tunc non subsequatur | Et in non reseruatis casibus totiens quotiens id petierint plenarie absoluere et eis penitentiam salutarem iniungere . necnon semel in vita et in dicto mortis articulo : plenariam omnium peccatorum indulgentiam et remissionem impendere . Necnon per eos emissa pro tempore uota quecumque (vltramarino : visitationis | liminum apostolorum et sancti Jacobi in compostella : religionis et castitatis votis dumtaxat exceptis) in alia pietatis opera commutare auctoritate apostolica | possit et valeat . Indulsit quoque idem sanctissimus dominus noster prefatos benefactores eorumque parentes defunctos qui cum charitate decesserunt in precibus : | suffragiis : elemosynis : ieiuniis : orationibus : missis : horis canonicis : disciplinis : peregrinationibus : et ceteris omnibus spiritualibus bonis que fiunt : et fieri poterunt in tota vniuersali sacrosancta ecclesia militante : et in omnibus membris eiusdem in perpetuum participes fieri . Et quia deuotus | Philippus Kessel[538] presbyter ad ipsam fabricam et necessariam instaurationem | supradicte basilice principis apostolorum iuxta sanctissimi domini nostri Pape intentionem et nostram ordinationem de bonis suis contribuendo se gratum | exhibuit. In cuius rei signum presentes literas a nobis accepit Ideo eadem auctoritate apostolica nobis commissa : et qua fungimur in hac parte | ipsi quod dictis gratiis et indulgentiis vti et eisdem gaudere possit et valeat per presentes concedimus et largimur. Datum Auguste | sub sigillo per nos ad hec ordinato. Die xv Mensis Aprilis Anno domini M.D.xvij.

Forma absolutionis totiens quotiens in vita.

Misereatur tui &c. Dominus noster Jesus christus per meritum sue passionis te absoluat : auctoritate cuius et apostolica mihi in hac parte commissa: et | tibi concessa ego te absoluo ab omnibus peccatis tuis. In nomine patris et filii et spiritus sancti Amen.

Forma absolutionis et plenissime remissionis : semel in vita et in mortis articulo.

Misereatur tui &c. Dominus noster Jesus christus per meritum sue passionis te absoluat : et ego auctoritate ipsius et apostolica mihi in hac parte commissa : et tibi | concessa te absoluo . primo ab omni sententia excommunicationis maioris vel minoris si quam incurristi . deinde ab omnibus peccatis tuis : conferendo tibi plenissimam omnium | peccatorum tuorum remissionem remittendo tibi etiam penas purgatorii in quantum se claues sancte matris ecclesie extendunt . In nomine patris et filii et spiritus sancti Amen.

Note.—If one effect produced by the perusal of this often-talked-of document be surprise at the extent of the remissions offered to those who should 'stretch out a helping hand towards the repair of the fabric of the Church of the prince of the apostles, St. Peter of Rome,' another surely is amazement at the seeming incongruity of the exceptions. 'Indulgence' is extended to crimes and excesses and any kind of sin, however 'grave and enormous,' but is withheld not only from 'conspiracy against the person of the Pope, murder of Bishops or other superior prelates, laying violent hands on them or on other prelates, forgery of apostolic letters, exportation of arms and other forbidden goods to heathen parts,' but also from the importation of alum from heathen to Christian parts, contrary to the apostolic prohibition, by which the faithful who wanted alum were required to use only that obtained from Tolfa belonging to the Pope.

Superficially regarded, this last exception is suggestive of a commercial monopoly enforced by the threat of spiritual penalties; and so clearly has it been seen that a damaging significance might readily be attached to it, that the accuracy of the passage has frequently been doubted. M. Audin, who in his Histoire de Martin Luther, vol. i. pp. 429-432, gives a copy of the 'Indulgence,' renders the passage thus: 'occasione aluminum (sic) sanctæ ecclesiæ,' &c. By using the word sic, and by appending the note 'Tiré d'une source protestante par un protestant,' M. Audin would seem to have intended to suggest not merely that he doubted the correctness of the copy to which he had had access, but also that the apparently objectionable features of the document might be attributable to inaccuracy.

But transactions of which the causes are imperfectly understood may give rise to very erroneous opinions; and in this case even the most cursory glance at the state of Europe during the pontificate of Pius II., when the alum-works of Tolfa came into existence, will show that there were grave reasons for treating the importation of alum as a most heinous offence—reasons which might well affect the decrees of the Pope, and which had not lost their importance in the time of Leo X.

Until the discovery that alum could be obtained from the hills near Tolfa, the Italians had been dependent for their supplies of this commodity, which they used in very considerable quantities, upon the Turks, who, it is to be borne in mind, had but a few years previously taken Constantinople, and who were now the scourge and dread of Christendom. The Papal view as to the use to which the discovery should be turned is shown in the following extract from a brief of Pius II.:—

'Item quoniam diebus nostris faciens nobiscum Dominus misericordiam suam de absconditis terræ, uberrimas pretiosi aluminis venas antea nunquam inventas miraculo quodam in montibus nostris, qui in patrimonio B. Petri in Tuscia prope arcem Tolpham sunt patefecit, volens videlicet, ne ultra ex fidelium pecunia Turchorum in eos persecutio cresceret, sed ilia ad defensionem nostram uti possemus, justum et pietati suæ placitum reputantes, fructum omnem, qui antehac ex comportato in Christianitatem transmarino alumine penes impios Turchos in Christianorum exitium erat, modo ad nos in suffragium ecclesiæ catholicæ transeat, præsertim cum alumen nostrum, magistra experientia, virtute perfectius, pretio vilius, numero autem sit adeo abundans, ut usui Christianorum in omnem partem satisfacere possit, ex parte omnipotentis Dei Patris, et Filii, et Spiritus sancti, ac nostra ex hoc sancto tribunali apostolica voce hortamur atque requirimus omnes, et singulos profitentes nomen Christianum, ne posthac alumen a Turchis aliisque infidelibus emant, &c. Dat. Romæ apud S. Petrum anno MCDLXIII. vii. id. Aprilis, pontificatus nostri anno v.' (Raynaldus, 'Annales Ecclesiastici,' tom. 29, p. 376).