[110] Appendix 2 to the Third Report of the Deputy-Keeper of the Public Records, p. 241.

[111] Sadler Papers, vol. iii. p. 323.

[112] 28 Hen. VIII. c. 24.

[113] Four Years at the Court of Henry the Eighth, vol. ii. pp. 315-16.

[114] Sir Charles Brandon, created Duke of Suffolk, and married to Mary Tudor, widow of Louis XII.

[115] 28 Hen. VIII. c. 24.

[116] The treaty was in progress from Dec. 24, 1526, to March 2, 1527 [LORD HERBERT, pp. 80, 81], and during this time the difficulty was raised. The earliest intimation which I find of an intended divorce was in June, 1527, at which time Wolsey was privately consulting the bishops.—State Papers vol. i. p. 189.

[117] It was for some time delayed; and the papal agent was instructed to inform Ferdinand that a marriage which was at variance a jure et laudabilibus moribus could not be permitted nisi maturo consilio et necessitatis causâ.—Minute of a brief of Julius the Second, dated March 13, 1504, Rolls House MS.

[118] LORD HERBERT, p. 114.

[119] LORD HERBERT, p. 117, Kennett's edition. The act itself is printed in BURNET'S Collectanea, vol. iv. (Nares' edition) pp. 5, 6. It is dated June 27, 1505. Dr. Lingard endeavours to explain away the renunciation as a form. The language of Moryson, however, leaves no doubt either of its causes or its meaning. "Non multo post sponsalia contrahuntur," he says, "Henrico plus minus tredecim annos jam nato. Sed rerum non recte inceptarum successus infelicior homines non prorsus oscitantes plerumque docet quid recte gestum quid perperam, quid factum superi volunt quid infectum. Nimirum Henricus Septimus nullâ ægritudinis prospecta causâ repente in deteriorem valetudinem prolapsus est, nec unquam potuit affectum corpus pristinum statum recuperare. Uxor in aliud ex alio malum regina omnium laudatissimia non multo post morbo periit. Quid mirum si Rex tot irati numinis indiciis admonitus cœperit cogitare rem male illis succedere qui vellent hoc nomine cum Dei legibus litem instituere ut diutius cum homine amicitiam gerere possent. Quid deinceps egit? Quid aliud quam quod decuit Christianissimum regem? Filium ad se accersiri jubet, accersitur. Adest, adsunt et multi nobilissimi homines. Rex filium regno natum hortatur ut secum una cum doctissimis ac optimis viris cogitavit nefarium esse putare leges Dei leges Dei non esse cum papa volet. Non ita longâ oratione usus filium patri obsequentissimum a sententiâ nullo negotio abduxit. Sponsalia contracta infirmantur, pontificiæque auctoritatis beneficio palam renunciatum est. Adest publicus tabellio—fit instrumentum. Rerum gestarum testes rogati sigilla apponunt. Postremo filius patri fidem se illam uxorem nunquam ducturum."—Apomaxis RICARDI MORYSINI. Printed by Berthelet, 1537.