[555] "Uterque pro se de laudibus Voluptatis suavissime quidem quasi cantare visus est; sed Antonius hirundini, Nicolaus philomelæ (quam lusciniam nominant) magis comparandus" (ib. lib. iii. p. 697).
[556] "Meâ quidem sententiâ odiosus est si quis in mœchos, si rerum naturam intueri volumus, invehat" (ib. lib. i. cap. 38). "Quisquis virgines sanctimoniales primus invenit, abominandum atque in ultimas terras exterminandum morem in civitatem induxisse.... Melius merentur scorta et postribula quam sanctimoniales virgines ac continentes" (ib. lib. i. cap. 43).
[557] "Quod natura finxit atque formavit id nisi sanctum laudabileque esse non posse" (ib. lib. i. cap. 9).
[558] For the following sketch of Pomponazzi's life, and for help in the study of his philosophy, I am indebted to Francesco Fiorentino's Pietro Pomponazzi, Firenze, Lemonnier, 1868, 1 vol. I may here take occasion to mention a work by the same author, Bernardino Telesio, ibid. 1872, 2 vols. Together, these two books form an important contribution to the history of Italian philosophy.
[559] It will be remembered that in the controversy between Galileo and the Inquisition, the latter condemned Copernicus on the score that he contradicted Aristotle and S. Thomas of Aquino.
[560] These are the words: "Hoc sacro approbante Concilio damnamus et reprobamus omnes asserentes animam intellectivam mortalem esse, aut unicam in cunctis hominibus, et hæc in dubium vertentes, cum illa non solum vere per se et essentialiter humani corporis forma existat ... verum et immortalis, et pro corporum quibus infunditur multitudine, singulariter multiplicabilis et multiplicata et multiplicanda sit."
[561] Cap. viii. "Cum et Aristoteles dicat, necesse esse intelligentem phantasma aliquod speculari." Again, ibid.: "Ergo in omni suo intelligere indiget phantasia, sed si sic est, ipsa est materialis; ergo anima intellectiva est materialis." Again, ibid.: "Humanus intellectus corpus habet caducum, quare vel corrupto corpore ipse non esset, quod positioni repugnat, vel si esset, sine opere esset, cum sine phantasmate per positionem intelligere non posset et sic otiaretur."
[562] Cap. ix. "Et sic medio modo humanus intellectus inter materialia et immaterialia est actus corporis organici." Again, ibid.: "Ipse igitur intellectus sic medius existens inter materialia et immaterialia." Again, ibid.: "Homo est medius inter Deos et bestias, quare sicut pallidum comparatum nigro dicitur album, sic homo, comparatus bestiis, dici potest Deus et immortalis, sed non vere et simpliciter."
[563] Cap. viii. "Vixque sit umbra intellectûs." Again, cap. ix.: "Cum ipsa sit materialium nobilissima, in confinioque immaterialium, aliquid immaterialitatis odorat, sed non simpliciter."
[564] See (cap. viii.) the passage which begins "Secundò quia cum in ista essentia."