Vocabulary.

English. Kakhyen. Shan. Hotha Shan.Leesaw.Poloung.
One Langai Loong Ta Ti Lay.
Two Lakong Song Seuk Hnuit Eh.
Three Masoam SamSoom Sa Ooay.
Four Malee SiMee Li Pone.
Five Mangah HaNgwa Ngaw Pohn.
Six Kroo HoakHo Chaw Taw.
Seven Sanet SaetHuit Tshe Ta.
Eight Matsat PyetHet Hay Poo.
Nine Tsikoo KowKaow Koo Teen.
Ten Shi SheepTakkhay Tsi Kew.
Eleven Shilangai SheepateKhayta Tsili Kewlay.
Twenty Koon SowSow Meetzee Ehkew.
Twenty-one Koonlangai SowateSowta Meetzeeti Ehkewlay.
One hundred Latsa PacklaingTabac Teengha Oobooyaw.
One thousand Hainglangai HainglaingTahaing Titoo Oohaing.
I Ngai KowNgaw Nga Ow.
We Antaing MowshoeNgawtookay Ngaeuh Nuibey.
You Nongtaing How Kewtakah .. .. Ee.
He Torawah MungMong .. .. Pĕh.
Of me Ngaihome Kowlai.. .. .. .. .. ..
Of us Antainglo Howhalai.. .. .. .. .. ..
Of you Nangtainglo Mowsoo.. .. .. .. .. ..
Of him Keyraiĕh Hongmyoon.. .. .. .. .. ..
Of them Kangtengraiĕh Myonhowlai.. .. .. .. .. ..
Above Lata KānehAttaw Khanashee Kiggo.
Below Lawoo KantowLoongbaw Meekhya Kirroi.
Far Nowtsanai KaiyowVaylai Oorăh Loong.
Near Aneesharengai CowalaíNeenăy Tialah Puloang.
Alone Nanaisha YonlaiNotah Nwaday Mowloutsay.
Inside .. .. .. ..Ahhow Nagwah Kaffan.
Behind .. .. .. ..Noongbah Kanashee Howlaybonow.
Before .. .. .. ..Numram Jugushee Howlaiow.
North .. .. KaneuOobah Meegoakhew Keyroi.
South .. .. KantowMeetope Wadashee Keygo.
East .. .. WanoakNeekcoam Godashee Makkayroi.
West .. .. WantoakSoobudaykhaybaw Loosoometsighaw Tsika.
Best Kajai LeesubinahMakhay Magee Putzee.
Bad Inkajah YungleeHighmakhay .. .. .. ..
Worst Toomsa inkajah Moataykhew Highmakhayaw Oumamagee Putzee.
High Tsawah Ansoong Mahanglai Moodah Ko.
Higher .. .. Aykhera soongsa Soobudaymahanglaí Akkeymo Kokakai.
Highest .. .. Lata Soobudayma-hanglaibaw .. .. Hoakmureemurra.
Low Nemai Tumalai Mahlawhoonlai Kula Quoikaroi.
False Nangmasonai Monlonlai Manhay Mungaw Owmow.
Fine Tsomai Sanay Tomelai Byeedah Tseah.
True Raiai Lonlai Pēybaw Ghooleeaw Hawhoi.
Thin Kasherai Yongmai Hyamlai Battah Mangah.
Fat Kubai Peaeh Powlai Tsuddah Kalana.
Thick Tatday Lalai Kanlai Guadah Nakakoi.
Oily Toesa Hackaylai Kokklai Khuddah Kaiaw.
Pretty Tsomai Hanglilai Tomelai Bheda Tsi.
Ugly .. .. .. .. .. .. Mabyee Putzee.
Beautiful Tsomai Hanglilai Tomebaw Bheda Tsikaw.
Clean Tsomai Senshitnai Peubaw Phaw Lweehaw.
Dirty Shoeshakai Hangwheylai Tseetbaw Neemughoondah Highai.
Dusty .. .. .. .. Soodah Shenggew Peevunay.
Cheap .. .. Mouwai Polai .. .. Noodah
Dear Matzanneh Paneh Kolai Kaddah Gnaw.
Rich Soneh Me-eh Chodo Tsobo .. ..
Poor Matzaneh Panyon Panlai Saddah Anpan.
Old Toonglasa Tonalai Mungsaw Tsomaw Takkaw.
Young Kacheeai Onyou Thoay Lanew Taheelay.
Tall Sawai Soongai Mangbah Moakkaw Onyou-haw.
Little Indehkacheeai Onzalai Asaw Wablaneu Konou.
Small Kacheecheeai Onzeesee Moonmoonsaw Runurraw Konlay-lay.
Big Kubai Yanalai Khuybaw Woodaw Langhaw.
Tight Teetai Kapai Shinglai Tsodah Pakkaw.
Wide Koocabai Quangai Quanglabaw Haydaw Loomhaw.
Close Meesa Kowai Naygawsabaw Thyeedaw Chamhaw.
Painful Matzeeai Sipai Atoohenlai Goodoonnuddah Toeowsayowlow.
Pleasant .. .. .. .. Kneelawkaybaw Teeanaw Khyenhaw.
Red Khrenai Aneng Omnah Yeenee Yow.
Yellow Somai Anaing Aloom Yeeshee Eela.
Green Chitai Anhew Akkew Yeneetshee Eevong.
Blue Chitai Anpyah Amyauh Lasay Lenay.
Orange .. .. .. .. Aloongasaw Attew Quonlaylay.
Black Changai Anam Annaw Yeenah Eewong.
White Prongai Angpuck Appew Yeepoo Eelooee.
Hand Lata Mew Taw Lapah Tai.
Foot Lagong kheytai Ting Hkay Khaypah Ronaw.
Nose Indee Hunglan Nayhong Nahbay Koorookmoo.
Eye Me Waydah Knoydzee Myetzoo Nigh.
Mouth Iucoop Soap Myoot Malay Moay.
Tooth Wa Shew Khoway Tsitshee Shang.
Ear Na Mayloho Neeshaw Nabaw Choak.
Hair Karah Hoonhoẃ Oo Oochay Heuckhyn.
Head Pong Ho Owgong Oodew Khyn.
Tongue Shinglet Lin Whaw Latchay Latah.
Belly Khan Tong Oondow Hickhay Vot.
Rock Shemah Lung Wholoong Kamah Yahow.
Iron Phee Lĕh Shan Hhew Tsigh.
Gold Tsa Hum Say Keypah Yoang.
Silver Comprong Goom Noway Poo Reun.
Copper Makree Tong Toangwah Gishshee .. ..
Lead Masoo Chun Keway Tsew Pachat.
Tin Pheyprong Laypuck Shanphew Hoepew Leckleway.
Brass Makree Tonglung Tungpur Yeguw .. ..
Earth Kah Lunglean Me Nayhew Katai.
Father Kowah Paw Apaw Baba Koon.
Mother Gnoo Ma Aggah Mama Ma.
Brother Apoo Tsailoong Among Aiyee Peeow.
Sister Mongsow Nongsow Ham Mala Peenangow.
Man Chingpaw Khoon Chow Latchoe Taee.
Woman Noom Pahying Inggnaw Lamurah Yeban.
Wife Mashanoom Meh Aymaw Lameuh Peeow.
Child Mang Laon Tsoee Lunay Yebanay.
Son Kashah Look Tsalooalisa Tsobahla Eemeilay.
Daughter Mawhonkashah Looksow Eengnawsa Lameungla Eebanay.
Slave Kashahpyeelai Loogyonow Khyun Chobah Myeh.
Cultivator Toangnaiai Toangla .. .. .. .. .. ..
Shepherd Peinamremai Sowpalingpeh .. .. .. .. .. ..
Hunter Mounwhomai Sowmonso Muso .. .. .. ..
God Shingrawah Sowpara Oorah Whŏo Chuprah.
Devil Nateabai Peahighloong Tam Gnay Canom.
Sun San Wan Poee Neemee Lata.
Moon Ladah Lhun Pulaw Habackhee Takkew.
Star Lagree Laow Khew Coosah Law.
Fire Wan Phai Poee Attaw Nigh.
Water Intzin Nam Tea Yeghaw Em.
House Indah Huhn Een Ghnee Krep.
Horse Comerang Māh Mang Amho Myong.
Cow Toomsoo Bow Nochoanatsaing Anyemah Muckamah.
Dog Quhay Mah Quhoee Annah Sŏw.
Cat Ningyoueh Myew Kollaw Urrah Yewh.
Cock Oorang Kiephoo Capaw Urupah Yehcrow.
Duck Oopyaet Pyet Pāy Ah Pyet.
Ass .. .. .. .. Mahlee Khyamyeh Myonglee.
Bird Nhoopyen Loak Ghnaw Nga Ngow.
Mule Latsayla Mālaw Mālaw Teemee Tolelaw.
Bamboo Kawah Myēh Chewgen Wahmah Khyang.
Stone Loong Heen Leekaw Takhee Maou.
Elephant Maguay Tsang Khyang Hamāh Chang.
Buffalo Ngā Why Noloway Annaga Kha.
Flea Wahkaree Mat Ghlu Catteuh Khang.
Louse (body) Sakhep Mien .. .. Chinutah Oo.
Louse (head) Chee How .. .. .. .. .. ..
Deer Po Pangdai Twing Myloo Ahjaw.
Goat Painam Pay-yah Pa Utchee Mēh.
Sulphur Khan Khan Khanteuk Khang Khan.
Salt Tsoom Khu Khaw Tsabow Sĕh.
Sugar Tsantang Khuwan Saow Shantah Mahmoilooay.
Milk Tsoo Loam Nonow Atchee Emboo.
Sheep .. .. Toe .. .. Atchumew Atchaw.
Turban Poonkaw Khynhoe Wootoop Wootew Kameh.
Jacket Polong Seu Tsay Bucheu Kayeup.
Trousers Teboo Pa Ghlaw Meekee .. ..
Woman’s Jacket Polong Sou Eenawtsay Samen buchee Kayeup yebaw.
Woman’s Turban .. .. Klynhoe Eenaw ootoop Samen wootew Kameh yebaw.
Petticoat Soomboo Shin Eenaw tungaw Meekyee Kalang yebaw.
Shoes .. .. Whyepteen Khyapteen Khynee Khypteen.
Earring Lakan Pehwho Kneechaw Knockaw Paywhoo.
Rice Shat How Tsen Dthapoo Lakow.
Opium Yeepyen Phey Yappingyen Yappay Yapping.
Serpent Laboo Moo Mowee Who Hhan.
Frog Shoo Koap Pāw Oopah .. ..
Grass Nam Yāh Sieaw Shi Mat.
Tree Poonsaw Tonemai Tsidsaing Shidzee Hoi.
Leaf Poonlap Mowmai Skihow Tsibeeyah Phooan.
Wood Poon Mytsing Shake Tsidzee Hoi.
Fish Nga Pa Mushaw Ngwa Kā.
Cold Kachee Kat Kamlai Gyaddah Kaw.
Warm Katetai Oonai Poolai Tsaddah Myahcaeeai.
Ice Tsin Ghonlam .. .. .. .. .. ..
Snow Khen Lie .. .. .. .. .. ..
Rain Marangto Phoontoak Mowrowbaw Mahă Qnoi.
Wind Umboong Loom Ghli Mayhee Koo.
Thunder Mahmoomooai Phasowai Mowrow Mooggoo Polong.
Lightning Meeprap Phamypai Shapmyng Bhyyeh .. ..
Sky Moo Bhă Annyow Kneerueetchee La.
Day Sheenee Khangwan Knee Myeemalaw Tsungai.
Night Shenah Khanghŭm Tmoot Yeetah Keisin.
Light Shenee Phalaing Mowbowbaw Kneeowmah Qneh.
Darkness Insin Lapsing Mowchootbaw Nayaw Tsaymawchoak.
Cloud Soomoay Moay Hangeen Mookoo Mok.
River Mereeha Lamkew Kaw Yeegyah Emhongfie.
Hill Boom Loiloo Boom Kneekee Panang.
Insect .. .. Pieta .. .. Biddee.. ..
Heart Mashin Hosow .. .. See Hogiow.
Go Samo .. .. Kawda.. .. .. ..
Eat Shamo .. .. Kneeah.. .. .. ..
Sit Domo Laugda Kneesh .. .. .. ..
Come Wamo Mada .. .. La .. ..
Beat Tookmo Tainda Tayda .. .. .. ..
Stand Rotmo Lookda Yapda Hatesa.. ..
Lie Karengmo Einlengda Ayda Yeeta Ee.
Die Seesa .. .. .. .. .. .. .. ..
Call Shegah Ma Lawah Kooyay Tayau.
Throw Shedeng Tim Koondah Law Vuneh.
Drop Hatsa Toak Tahyoudab Tsayloho yeuk Oonsayau.
Place Sherah Teayou Anhedah Takyah.. ..
Lift Ta Yōng Koobawdah Qnaw Tayan.
Pull Rung Teat Shãybawdah Gho Tutanlaybeneen.
Smoke Loo Lŭt Gnawsheubawdah Yehbeckshe Owkynowkuloak.
Love Nheyrai Hachlai Nawnoilawdah Nguanah Owingau.
Hate Neimcome Hhanhau Cachencachaw Kneemahandau Owchungkakai.
What is your name? Nung meing ganging sagaieh Nong day pay cainay .. .. .. .. .. ..
How old is this horse? Daiee comerang kadeh tinglaeh goon .. .. Myang honehyay mang laybounay .. .. .. ..
I do not know Ngai inchengai Cow mhahow shay Ngaw masa .. .. .. ..
How far is it to Sanda? Sanda mying kadeh sanai Muang Sanda kai halow Chanda quhonhay wenenay .. .. .. ..
It is a journey of one day Intwey langai toosa Lam wan qua tenglai Tanyen samhet tah .. .. .. .