[642] See Appendix Z: "Bishop Nigel at Rome."
[643] "Hugone quoque, cognomente Bigot, viro illustri et in illis partibus potenti, sibi confœderato" (Gesta, p. 106).
[644] Mon. Ang., iv. 142.
[645] "Homines regis erga locum fratrum Ely insidias unanimiter paraverunt, adversum quos cum custodes insulæ non sufficerent rebellare, Galfridum comitem, tunc adversarium [Stephani regis,] incendiis patriam et seditione perturbantem, suscipiunt; cui etiam castrum de Ely, atque Alrehede, ob firmamentum tuitionis, submiserunt" (Historia Eliensis, p. 623).
[646] Here again we are indebted for the date to the London Chronicle (Liber de Ant. Leg., fol. 35), which states that Geoffrey "in adventu Domini fecit castellum Ecclesiam de Rameseya." Geoffrey's doings may well have been of special interest to the Londoners.
[647] "Ira humanum excedente modum, ita efferatus est, ut procurantibus Willelmo de Saye et Daniele quodam falsi nominis ac tonsuræ monacho, navigio cum suis subvectus Rameseiam peteret, ecclesiam Deo ac beato patri Benedicto dicatam summo mane ausu temerario primitus invadendo subintraret, monachosque omnes post divinum nocturnale officium sopori deditos comprehenderet, et vix habitu simplici indutos expellendo statim perturbaret, nullaque interveniente mora, ecclesiam illam satis pulcherrimam, non ut Dei castrum sed sicut castellum, superius ac inferius, intus ac extra, fortiter munivit" (Mon. Ang., iv. 142). "Hic totus in rabiem invectus Ramesiam, nobile monasterium invadens, fugata monachorum caterva, custodiam posuit" (Leland's Collectanea, i. 600).
[648] Chronicon Abbatiæ Ramesiensis, pp. 327-329.
[649] "Monachis expulsis, raptores immisit, et ecclesiam Dei speluncam fecit latronum" (Hen. Hunt., p. 277).
[650] "Vasa autem altaris aurea et argentea Deo sacrata, capas etiam cantorum lapidibus preciosis ac opere mirifico contextas, casulis cum albis, et cæteris ecclesiastici decoris ornamentis rapuit, et quibuslibet eruere volentibus vili satis precio distraxit unde militibus et satellitibus suis debita largitus est stipendia" (Mon. Ang., iv. 142). "Cœnobiumque sancti Benedicti de Rameseiâ non solum, captis monachorum spoliis, altaribus quoque et sanctorum reliquiis nudatis, expilavit, sed etiam expulsis incompassive monachis de monasterio, militibusque impositis castellum sibi adaptavit" (Gesta, p. 105). "Cum manu forti monasterium ipsum occupavit, monachos dispersit, thesaurum et omnia ecclesiæ ornamenta sacrilega manu surripuit et ex ipso monasterio stabulum fecit equorum, villas adjacentes commilitonibus pro stipendiis distribuit" (Chron. Ram., p. 329).
[651] "Galfridus igitur, ubique in regno fide sibi et hominio conjuratis in unum secum cuneum convocatis, gregariæ quoque militiæ sed et prædonum, qui undecumque devote concurrerant, robustissima manu in suum protinus conspirata collegium, ignibus et gladio ubique locorum desævire" (Gesta, p. 105). "Crebris eruptionibus atque excursionibus vicinas infestavit provincias" (W. Newburgh, i. 45).