[756] England under the Angevin Kings, i. 500.
[757] Perhaps she did not recognize his name (see below).
[758] "Ex adverso steterunt a rege missi Rogerus Cestrensis episcopus Lupellus clericus Guillelmi bone memorie Cantuarensis archiepiscopi, et qui eis in causa patrocinabatur Ernulfus archidiaconus Sagiensis" (Hist. Pontif., 41).
[759] "Audisti dominum papam Innocentium convocasse ecclesiam et Romæ conventum celebrem habuisse. Magno illi conventui cum domino et patre nostro domino abbato Cluniacensi interfui et ego Cluniacensium minimus. Ibi causa hæc in medium deducta est, et aliquandiu ventilata" (Foliot's letter, lxxix., ed. Giles, i. 100).
[760] Charters and Records of the Ancient Abbey of Cluni (1888).
[761] "Felicis memoriæ rex Anglorum et Dux Normannorum, Henricus, Willelmi primo ducis dein regis filius, speciali eam [Cluniacensem ecclesiam] amore coluit et veneratus est. Donis autem multiplicibus et magnis omnes jam dictos exsuperans, etiam majorem ecclesiam ... miro et singulari opere inter universas pene tocius orbis ecclesias consummavit. Ea de causa, specialis apud universos Cluniacensis ordinis fratres ejus memoria habetur et in perpetuum per Dei gratiam habebitur. Cui in paterna hereditate succedens Matildis, ejus filia, Henrici magni Romanorum imperatoris conjux ... paternæ imaginis et prudentiæ formam velut sigillo impressam representavit, et præter alia digna relatu, Cluniacensem ecclesiam more patris sincere dilexit" (ibid., ii. 104).
[762] "Stabat ab Imperatrice dominus Andegavensis episcopus, qui ... duo inducebat precipue, jus scilicet hereditarium et factum imperatrici juramentum" (Foliot's letter, ut supra). "Querimoniam imperatricis ad papam Innocentium Ulgerius Andegavorum venerandus antistes detulit, arguens regem periurii et illicité presumptionis regni" (Hist. Pontif., 41).
[763] "Hic [Ernulfus] adversus episcopum allegavit publice, quod imperatrix patris erat indigna successione, eo quod de incestis nupciis procreata et filia fuerat monialis, quam Rex Henricus de monasterio Romeseiensi extraxerat eique velum abstulerat" (Hist. Pontif.). "Imperatricem, de qua loquitur, non de legitimo matrimonio ortam denuntiamus. Deviavit a legitimo tramite Henricus rex, et quam non licebat sibi junxit matrimonio, unde istius sunt natalitia propagata: quare illam patri in heredem non debere succedere et sacra denuntiant" (Foliot's letter).
[764] "Sublato enim jure principali, necessario tollitur et secundarium. In hac igitur causâ principale est, quod dominus Andegavensis de hereditate inducit et ab hoc totum illud dependet, quod de juramento subjungitur. Imperatrici namque sicut heredi juramentum factum fuisse pronunciat. Totum igitur quod de juramento inducitur, exinaniri necesse est, si de ipso hereditario jure non constiterit" (ibid.).
[765] "Juramentum confessus est [Ernulfus], sed adjecit violentur extortum, et sub conditione scilicet imperatrici successionem patris se pro viribus servaturum, nisi patrem voluntatem mutare contingeret et heredem alium instituere; poterat enim esse ut ei de uxore filius nasceretur. Postremo subjecit quod rex Henricus mutaverat voluntatem et in extremis agens filium sororis suæ Stephanum designavit heredem" (Hist. Pontif.).