[14] Gregorii Registrum, vii. 23; Mansi, xx. 306.

[15] William of Jumièges, Hist. vii. 34. 'Ingentem exercitum ex Normannis et Flandrensibus ac Francis ac Britonibus aggregavit.'

[16] Guilielmus Pictaviensis 197 assures us that help was promised from Germany in the name of Henry IV.

[17] William of Malmesbury, Gesta Regum, III. § 245. 'Magis temeritate et furore praecipitati quam scientia militari Wilhelmo congressi.'

[18] 'Contulit Eguardus quod rex donum sibi regni Monstrat et adfirmat vosque probasse refert.' So Guido (Carmen de bello Hastingensi, 737) makes Ansgard on his return speak to the citizens.

[19] Ordericus Vitalis 503. In Guido the ceremony is described with the greatest calmness, as though it passed undisturbed; but the conclusion of his work seems wanting.

[20] Dialogus de Scaccario, i. 10. 'Miror singularis excellentiae principem, in subactam et sibi suspectam Anglorum gentem hac usum misericordia, ut non solum colonos indempnes servaret, verum ipsis regni majoribus feudos suos et amplas possessiones relinqueret.' In Madox, History of the Exchequer, ii. 391. In Domesday Book the memory of Edward the Confessor is always treated with the greatest respect. Ellis, Introduction to Domesday Book, i. 303.

[21] 'Ut illius terrae populus te sicut dominum veneretur.' Breve of Hadrian IV.


CHAPTER III.