But of the princypalle yles and of his estate and of his lawe, I schalle telle zou som partye. This Emperour Prestre John is Cristene; and a gret partie of his contree also; but zit thei have not alle the articles of oure feythe, as wee have. Thei beleven wel in the Fadre, in the Sone and in the Holy Gost: and thei ben fulle devoute, and righte trewe on to another. And thei sette not be no barettes, ne by cawteles, ne of no disceytes. And he hathe undre him 72 provynces; and in every provynce is a kyng. And theise kynges han kynges undre hem; and alle ben tributaries to Prestre John.
CAPVT. 43.
De quibusdam miris per regiones Indiæ.
Licèt plurima mira habeantur in terra Imperij Presbyteri Ioannis, ne materia operis nimiùm proteletur, multa tego silentio: et solùm de quibusdam in principalibus Insulis narro. [Sidenote: Magnum mare arenosum] Ergò in primis dico vidisse me magnum mare arenosum, quod de solùm minuta arena sine vlla aqua cum lapillorum granellis currit, et fluit per altas eleuationes, et depressiones ad similitudinem maris aquæ, nec vnquam quiescit: et quòd ipse non cesso stupere, inueniuntur pisces ad littus proiecti, qui cum sint alterius formæ et speciei, quàm de nostro mari, videntur tamen gustui in edendo delicatiores. [Sidenote: In orientali India vsque hodie venti anniuersarij arenis ostia fluminum suffocant.] Nullo tamen humano ingenio videtur hoc mare transuadari, aut nauigari, aut illo piscari, sed nec propter sui longitudinem, et plura impedimenta de propè circuiri.
Item ab hoc latere maris per tres dietas habentur magnæ montium alpes, inter quas venit quasi oriens de Paradiso fluuius decurrentibus petris, nihil penitùs habens aquæ, in quibus æstimandæ sunt plurimum magnarum esse virtutum, quamuis de singulis humanæ scientiæ constare non potest.
Hîc petrarum fluuius currit ad intercisum tempus, quasi in tribus septimanæ diebus, per spatium deserti Indiæ plurium dietarum, velut fluuius, quousque tandem se perdat in mare arenosum praedictum, atque ex tunc ipsi lapides penitùs non comparent. Tempore autem sui cursus nullus appropinquare praesumit, præ strepitu eius et motu: sed tempore quietis aditur sine periculo vitæ.
In Orientem versus fluuij originem ad ingressum deserti magni inter quosdam de montibus, cernitur grandis terræ planicies tanquam spatiosi campi totalitèr arenosi, in quo videntur ad Solis ortum exurgere de arena, et secundùm eleuationem Solis excrescere quaedam virgulta, atque in feruore meridiei producere fructum. Ac de illo in Solis decliuo fructus cum arbustulis paulatim minui, et in occasu penitùs deperire, vnde et nullus hominum audet illorum vti fructibus, ne sit quid fantasticum et nociuum.
In huius deserti interioribus, vidi homines in toto syluestres, qui etsi in superioribus formam praetendere videantur humanam, descendunt in subterioribus ad formam bestiæ alicuius.
Horum quidam frontes gerunt cornibus asperatas, grinientes vt feræ vel apri: alij nonnulla vti videntur loquela, quam nemo rationalium nonit, et quibusdam signis concepta depromunt. Et est illic pluralitas syluestrium canum, qui dicuntur papiones, quibus postquam edomiti, et ad venandum instructi fuerint, valent capi multæ bestiæ per desertum. [Sidenote: Papagalli.] Est et copiositas papingonum auium viridium in colore quas appellant phicake, et quarum diuersa sunt genera, nobiliores habent latas in rostro linguas, et in vtroque pede digitos duos. Et quaedam ex istis naturaliter loquuntur verba aut prouerbia, seu salutationes, in patriæ idiomate, vt euidenter salutes, concedant, et reddant viatoribus, et nonnunquam debitum iter errantibus per desertum ostendant. Minus autem nobiles non loquuntur ex natura, sed si latas habent linguas, et non sunt vltrà duorum annorum ætatis, possunt per assiduitatem instrui ad loquelam.
Aliæ nec loquuntur, nec eradiuntur, sed solùm clamitant pro voce milui, et nisi tres digitos habent in pede.