[632] 'Divae recordationis.'
[633] Is there any authority for the reading of Nivellius, 'Theobaldum?'
[634] 'Veniamus ad illam privatae Ecclesiae (?) largissimam frugalitatem.' 'Ecclesiae,' if it means here 'the Church,' seems to spoil the sense. Can Cassiodorus mean to compare the household of Theodahad to a 'private Ecclesia?'
[635] 'Talem universitas debuit optare, qualem nos probamur elegisse, qui rationabiliter disponens propria, non appetat aliena.' And this of Theodahad!
[636] 'Dominam rerum.'
[637] 'Cujus prius ideo justitiam pertuli ut prius [posterius?] ad ejus provectionis gratiam pervenirem. Causas enim, ut scitis, jure communi nos fecit dicere cum privatis.' We have here, no doubt, an allusion to the punishment which, as we learn from Procopius, Amalasuentha inflicted on her cousin for his various acts of injustice towards his Tuscan neighbours.
[638] 'Et summâ felicitate componitur quod ab aliis sub longâ deliberatione componitur.' 'Ab aliis' probably refers to Cassiodorus himself. The contrast between his elaborate and diffuse rhetoric, and the few, terse, soon-moulded sentences of his mistress is very fairly drawn.
[639] 'Minus fuit ut generalitas sub libertate serviret.'
[640] 'Theodosio homini suo Theodahadus rex.' Does 'homo suus' mean a member of his Comitatus? We seem to have here an anticipation of the 'homagium' of later times.
[641] 'Mutavimus cum dignitate propositum, et si ante justa districte defendimus, nunc clementer omnia mitigamus.' A pretty plain confession of Theodahad's past wrong-doing, and one which was probably insisted upon by Amalasuentha in admitting him to a share in the kingship.