A Mhic Dhughail a d’ùr achdmhuinn, do luath laoch a chlannmhacan, Tha mo dhearbhachdainn fior mu ’n dhealbh mhacan mhoir bhrigh, Is fearr thig do cheannsa chaomh, bhi ris na dhomhsa a mhacaimh, Dunchadh carrach ’g a ghairm da, is ainm dha a b’fhearr buaidh. A Dhunchaidh nan corr gaisge, cuimhnich ainm do cheud bhaisde, A Mhic Allain na toill féin, toibheum noch char fhuair an linn, O ta se nis an aithne na h-uile aobhar ard bhlagh, Gu bhi an ceud fhuair tùs an arois, o ’s tu eudail gu thathas. Deimhin gur a tu rìs, fear ghabhail nan garbh chìs, Mar tharbh trod agus tàchair, is dearbh do thogar an cathach. Is tu tasdaileach Chruachain, a sealg sleidh fo’ bruachan, Do chliù onchoin ’g a innseadh, is tu Dunchadh Diurinnse. Is tu choisgeas do namh, is tu dheargas do dha lamh, Is tu dh’ fhoireas o’r sgios sinn, is tu rìs d’aoibhneas againn. Is se fear do ’m b’ usa, a rinn do luaidh cho musa, Do nitheam eadar laoich mar sin, do ’n dreagon chaomh o’n Chonuil, A taid aige de bhuaidh air, ceaird eile na chuilbhr. Gaisge agus eincach Eirinn, ga ’n nasgadh ’n a luath bheuman, Gach innleachd ghleidheas mac Rìgh, a ta iad aig gun aineimh. A ghloir gheal ghlan ris ’g a reic, le ’r do éirich an deagh mhac. O chitheam gu bheil a toirt cìs, leat as gach aon bhaile, Rìgh aireach aig gniomh ghrinn, a teachd um chraoibh chosgair. A mhic.

ANCIENT.

Auctor hujus Ane m’eoin m’caychirn.

Daarych schayn er seil gwnn ne haarych in nochin In dye oyne deive a zol seith no zoye noch cha dantir In sayn fa rowidir reyv finnich chwnn ner chleacht dewygh In dey oyne gi arr er gowle da zoye ner an gin ympow Da waass di reyggi in ter m’ir noyine wo allen Mor ir schayn er gowl di chorri ner layn downyth na gi dear . . . In corsen lar olkyth zinn bass oyne is troyg in torrinym Hanik braath o zwnn din chorri fa chung chaach di quhyddir Seil quhollych zoyss gow hayk oyne nar er adir gi introyr Faggis layn da heil wo henni in sayn ne in deive a zaith Owr mrone a beith mir sen clynn dowle di zeith in ir Quhy barni nin sayn re schell sarwe in skail ri skeillych A hechtich hug in skail huggin a zea di zroich zaal Ni skailla di lawrit leive mawrit ner chayl in glwssin Seir zail mi zar tree clawlt di von deim ryn mo ryirk In dey oyne ne anvin a zulli cha naym doyr ra danew Turri er in nane sin noe bass v’dowll downolle Anna zye fa chrow chwnn ner zelli cnow ra croonith Sein vorba brissi no weig menich choyn ga cheynich Er arda in trachta er ayk oyne ner ayd altaa won nayr Loygh er evynis noch cha nail in dye ayne ymzane Ni sloygth ga braa di wroon gin loyght er cryich na er cor Id der riss in raythid cayth id teacht wo toye gi intraa Lay turre an nocchin nwll did chewe a var benchir In neik monnor od tolt bog log aggwm na ynnit Bei er hert fa zerryth doyf skaywolych mo zerk a zowe Ne eddit mnae dolli zith woo toye la trwm in tursi Toggew fert din wanyth wan layd lake cheille croychin Gar gir annychi orch di waas a laa laytromm Finich did cowe ga in gar dowe in cre ni codly A chlyne dowle gow ayk oyne ne zaynith nach fir naw zoye Hanik di waass ir wllich sevif nach chass a chensyth Er oye oyne ne annit mnaw a dorta dear ge inlay Kelle ban garri tra zoych troit er maye gin varrin Ni henyth zoy turse throm in dey oyne di zallith orrwm Nein deig lay nach lane cre in skail far taa ir tursine Cwmmi lwm ca loo sin creid a zantyth za lesk lwmme Da wass nach cha sokkir sinn degkir in gayss ner churrinn Ym hessew tha melgwn er gin lay er ley e zaffere Hug cre lwm na za laa sinn a lae er olwych Cha darne reyve roye sen doy zein gow dowle e zaffre Is yvir broyn gin ay ann is doy mee o nach merrin Dess a chollyth nyth goyth noyr mir hay in ter troyg in tyrmmor Tra er durri noch cha nil syi in dwn sin dowche Lane marr techt har tulchew er naik oyne is da choythrrow Oanych er in narga ne ull er ard choyn fa gonvell Di chow owch reith raach chwnn si creich so clynni dowle Blaa gal id zey er dowch bee ra heyg gin achroyeh Eiss chwill ym clae zowill a egsi si ollonych Lookir er teacht er oye oyne echtir waeth da nanoyn Fadda in neyntoo neilla di chaith ga cwss tayweym Nach spess deiv in noye zollyth dess oyne in neyntoo Terk a hurri acmay chwnn wone lay nach mar m’dowlle Breith in neyil noch cha null screive eyl na nessow Onnor in neyl ne wae er testall di v’marae Is beg a bail dawel deit di raye a honnor vayach Na gi dacha drwm er zrwm voym za chenn clynni dowl Re troyr ooyne ne zyil doyth in dyie oyne aythir Gi lyi dea di zalwa neyf doyr in gligge in noid illeich Voo eachree noch cha woyn baach za deache waach is ymza . . . In dey in trur troyg in tolk mi chre ne for furtycht Troyg na noyge gi chass di cheim di wass ii oyne is all . . . Allexr nach gavin gess in tra man deggir herris Toycht er stoyg woynych bryi di royl oych mi nenin Ni beit ga earre er dul dyr oyne gow hirrill A beit er ter ni trodda ne beith naec fa noo adda.

MODERN.

Is e ùghdair so, Eoin Mac Eoghain Mhic Eachairn.

Deurach sian air siol Chuinn, ni eireach an dochainn, In deigh Eoin doibh a dhol, sìth ’n a uaigh noch cha deantar, An sian fa robhadar riamh, fine Chuinn nior chleachd dimhiodh, In deigh Eoin gach fear air gul, da uaigh nior ann gun iompaidh. Da ’bhàs do thruagh an tìr, Mac fhir a ghin o Allan. Mòr ar sian air gul do chor, nior lion duine nach gu deurach, An cor sin le’r olc dhuinn, bàs Eoin is truagh an torunn. Thainig brath o Dhùn do ’n chor, fa chuing chàch do chaidhidear, Saoghal caochlaideach dhomhsa gu h-eug Eoin, nior eireadar gu aintreòir. Fagas làn do shìol o shean, an sian na an doibh a dhochainn, Aobhar’m broin a bhi mar sin, clann Dughail do dhìth an fhir. Chaidh barn nan sian ré seal, searbh an sgeul ri sgeulachadh, A theachdair a thug an sgeul, thugain a Dhé do dhroch dhàil. Na sgeul do labhairt leibh, m’amhra nior chaill an cluasan, Saordhail mo gheire troimh chléibh uile, do bhuin diom roinn mo fhradarc. An deigh Eoin ni anmhuinn a ghul, cha-n fhaigheam deoir ri dheanamh, Tuireadh air an Fhian ’s an uaigh, bàs Mhic Dhughaill Dhunollaimh. Ann a aghaidh fa chruth Chuinn, nior ghile cno ri cruinne, ’S aon bhorb bhriseadh no bhith, mèin a chuain ’ga chaoineadh. Air ard an traigh air eug Eoin, nior fhaighead alt o’n athair, Luaidh air aoibhneas noch cha-n ’aill, ’n deigh Eoin iomghain. Na sloigh ’g am breith de bhròn, gun luaidh air creach no air còr, A deir ris an rathad caidh, a teachd o d’ uaigh gus an traigh, Le tuireadh an dochainn null, do’d chumhadh a b’fhear banchaire. An tig m’onoir o’d fholt bog, lochd agam ’n a ionad, Bhi air ’fheart fa dheurach domh, sgiamhalach mo dhearc a ghabh. Ni fhaotaid mnathan dol dhì, o d’ uaigh le truime an tuirse, Togaibh feart do ’n Fhian bhàn, leud laga chille Chruachain. Gu ’r gur aithnichte e orra, do bhàs a leth leatroma, Fine do’d chumha go an gàir, dubh an cré ni codalaid. A chloinn Dughail gu eug Eoin, ni dheanadh neach fear namh dhoibh, Thainig do bhàs fhir mhullaich seimh, noch chàs a cheannsachaidh. Air uaigh Eoin ni ainnidh mnathan, a dortadh dheur gach aon la, Càil bhan ag eiridh tràth dhoibh, troidh air mhagh gun bharran. Ni h-ioghnadh dhoibh tuirse throm, an deigh Eoin do gheal urram, Ni ’n tig la nach lion cridhe, an sgeul fa ta ar tuirsene. Coma leam ge leo sin, creud a dheanadh do leisg leam, D’a bhàs nocha socair sinn, deacair an càs ’na ’r chuireann. A’m sheasamh tha melgthamh air, gun luaidh air laoidh a ghabhar, Thug cridhe dhomh ’n a dha leth, sinn a luaidh air fhalbhaich. Cha d’rinneadh riamh roimh sin, doighe dhuinn dhol d’a fharraid, Is aobhar bròin gun e ann, is doighe mi o nach marrainn. D’èis e chodladh na uaigh fhuair, mar tha an tir, truagh an toirm, Traigheadh air deoir noch cha-n eil, saoth an Dùin ’s an duthaich. Làn mara ’teachd thar tulchaibh, air n-eug Eoin ’s da choghairibh, Onfhadh air an fhairg ni bheil, air ard chuan fa Chonnuill. Do chumha och! rìgh rathaich Chuinn, ’s a chrioch so chloinn Dughaill, Blath gal a’d dheigh air dùthaich, bithidh ri h-éigh gon eugchruas. Aois chiuil um cliath Dhughaill, a eigse ’s a ollamhan; Leachd air teachd air uaigh Eoin, eachdair a bhi de ’n aindeoin. Fad an iontadh Neill, do chaidh gach cuis toibheim, Nach spéis doibh an uaigh, dhol d’éis Eoin an iontadh. Teirc a fhuaireadh aicme Chuinn, o’n la nach mair Mac Dhughaill, Brìgh an fhiodhuill nocha n-’eil, scriobhadh fhilidh ’n a easbhuidh. Onoir an fhileadh ni bhi, air teasdail do Mhac Mairidh, Is beag am beul daimheil d’i, do radh a h-onoir bhuadhach. Na gun deachaidh druim air dhruim, uam dha cheann chloinn Dughaill, Ri treoir Eoin ni fhaghail domh, an deigh Eoin ’athair. Gu gleidheadh Dia do dhealbh niamh, do fhuair innleachd an oide Ilich, O eachraidh nocha bhitheann buaidh, dha deachaidh uath ’us imeachd. An deigh an triur truagh an t-olc, mo chridhe ni fhuair furtachd, Truagh nan oige go chàs do chitheam, de bhàs da Eoin ’us Alastair. Alastair nach gabhann geis an trath mu ’n tigear thairis, D’uchd air stuagh bhuaine brìgh do thruaill och! mo nimhe. Ni bhith ’g a iarraidh air dul d’ oighre Eoin gu iorghuil, A bhith air tir na troda, ni bhith nach fa’n uaigh fhada.

ANCIENT.

Auctor hujus finlay m’ynnab.

Doynirre nyn strakkirre da bi zail leif a screyve Foyris din ni faggirre ne za weadir a leinyth Ga zemmi ni ha deinnyth er teith milli ni toyth Cha nayir na chomein in reid sin doyn boach Di wassew nin lorganych gan gir beith voach ach meile In teigh gow be in goyalsi cho rik eayd ay gi heythe A ta ossil anossil agki na chotti killi Is ta wessew wea ray ayskey ga zeyg cha chlwni sinni Quho we me ga slonissy cha null aggwmm za schenchas Ach a be si choneskar agis no kon na lenvyn A zowle a chompayne v’oyne nyn lann leyve Ga will wlle ni lorganych dane in doynirre screyve Screyve gi fessyth fer oylych in schanchis is a gaer Na ber doyni er weith heillyth ga leyve go m’challan Cwne feyn in comyn so a zregar mir a choyle Gi will aggwn orridsi di chwt a chur sin doynirre Na bee ansin doyn so di haggirt na zi hoyctyth Ga vil ne na coythrsi nach currir ay sin doynirre. Doynirre.