[1346] cum alioquin pauperes etiam liberali legum praesidio de insolentia locupletium consueverint vindicari.

[1347] Fierce dogs seem to have been a marked feature of country life. See VIII 17, IX 2.

[1348] hortulanus, see IV 3, IX 31-2, 39-42.

[1349] See V 17, VII 15, VIII 17, 29, 31. Cf Norden pp 88-9.

[1350] IX 32. Cf the case of small farmers in Africa, Apol 17, 23.

[1351] See IV 30, VIII 26. Cf Norden p 89, and pp 84-5 on metaphorical use of the legal term postliminium, which occurs also in Rutilius de reditu I 214.

[1352] Norden pp 26-7.

[1353] Apologia 17.

[1354] an ipse mutuarias operas cum vicinis tuis cambies.

[1355] Because of the strict rules of the laws passed to check manumission. Gaius I §§ 42-7. Norden p 86.