§ I
(Concilium Eliberitanum, anno 305.)
Se impone penitencia á la señora que maltrata á su esclava.
«Si qua domina furore zeli accensa flagris verberaverit ancillam suam, ita ut in tertium diem animam cum cruciatu effundat; eo quod incertum sit, voluntate an casu occiderit; si voluntate, post septem annos, si casu, post quinquenii tempora, acta legitima poenitentia, ad communionem placuit admiti. Quod si infra tempora constituta fuerit infirmata, accipiat communionem.» (Canon 5.)
Nótese que la palabra ancillam expresa una esclava propiamente tal, no una sirvienta cualquiera, como se entiende de aquellas otras palabras flagris verberaverit, que era el castigo propio de los esclavos.
(Concilium Epaonense, anno 517.)
Se excomulga al dueño que por autoridad propia mata á su esclavo.
«Si quis servum proprium sine conscientia iudicis occiderit, excommunicatione biennii effusionem sanguinis expiabit.» (Canon 34.)
Esta misma disposición se halla repetida en el canon 15 del concilio 17 de Toledo, celebrado en el año 694, copiándose el mismo canon del concilio de Epaona, con muy ligera variación.
(Ibíd.) El esclavo reo de un delito atroz, se libra de suplicios corporales, refugiándose en la iglesia.