[212] Ks. Eustath. in Dionys. Per. v. 305: "Αλανόν όρος Σαρματίας, αφ' ού τό έϑνος οι Αλανοί έoικεν ονομάζεται." Ammianon sanat kuuluvat: "Alani — —, ex montium adpellatione cognominati."
[213] Ks. Castrén, Ethnolog. Föreläsn., siv. 76, 77; Zeuss, die Deutschen, siv. 700 seurr.; Klaproth, Asia Polyglotta, sivv. 82-88, Keise in den Kaukasus, II sivv. 577 seurr.
[213] Prokopio (Bell. Vand. I 3, Bell. Goth.I 1) sanoo Alanit Göthiläiseksi kansaksi; mutta hänen todistustansa useat tutkijat epäävät; ks. Zeuss, Die Deutsch, siv. 702; Keyser, om Nordmændenes herkomst [Saml. til det Norske Folks sprog og historie VI] siv. 422. — Jornandes ei olo sanodut isänsä isää Alanilaiseksi, kuten Keyser arvelee; hän sanoo vain hänen olleen Alanilaisen kuninkaan notariona. Oli, näet, tavallista, että barbarilais-kuninkaat hakivat käsikirjoittajansa sivistyneemmistä kansoista, ja Jornandeen isän-isä oli epäilemättä Göthiläinen.
[215] Ks. Herod. V 11.
[216] Pytheaan matkoista löytyy kokonainen kirjallisuus, jonka tärkeimpiäkään teoksia en voi tässä luetella. Teko-asiain ja tekstin tutkimuksessa olen nimen-omaan seurannut Maximilian Fuhr'in tarkkaa teosta: De Pythea Massiliensi, Darmstadt 1835 (Häneltä löytyy myös saksaksi sama aine, painettuna 1842). Milloin Pytheas eli, ei tunneta muusta, kuin että Dikaiarkho, Aristoteleen opetus-lapsi tiesi hänen matkoistansa (ks. Strab. II, Siv. 104) ja samate Timaio (ks. Plin. hist. nat. XXXVII 11). Tavallisesti arvellaan hänen kirjoittaneen kaksi teosta: I. Περί τού ώκεανού luultavasti matka Thule'hen, ja II. Περίπλους eli Γής περίοδος, luultavasti matka merikullan rannikolle; ks. Smith, a Dictionary of Greek and Roman biography and Mythology, London 1853-56, § Pytheas; ja Fuhr, de Pythea, siv. 22 seurr.
[217] Ks. Fuhr, de Pythea, siv. 71, 72.
[218] Ks. Strab. XI siv. 507.
[219] Strab., ed. Casaub., II siv. 104: — — "προςιστορήσαντος δέ καί τα περί τής Θούλης και τών τόπων έκείνων, εν οίς ούτε γή κατ' αυτόν υπήρχεν έτι, ούτε ϑάλαττα, ούτ' αηρ, αλλά σύγκριμά τι έκ τούτων πλεύμονι ϑαλαττίω έοικος, εν ώ φησί την γήν και την θάλατταν αιωρήσθαι και τα σύμπαντα, και τούτον ως αν δεσμόν είναι τών όλων, μή ποτε πορευτον μήτε πλωτον υπάρχοντα τό μέν ουν τώ πλεύμονι έοικός αυτός έωρακέναι, τ' άλλα δε λέγειν εξ άκοής. Ταύτα μέν τα τού Πυϑέου, καί διότι επανελϑών ενϑένδε, πάσαν επέλϑοι την παρωκεανίτιν τής Ευρώπης, από Γαδείρων έως Τανάϊδος."
[220] Ks. Geminus, Εισαγωγή εις τα φαινόμενα, V: — "καί έτι τοϊς βορειοτέροις ιζʹ και ιή ωρών ή μεγίστη ημέρα γίνεται. Επί δε τοϊς τόποις τούτοις δοκεϊ και Πυϑέας ο Μασσαλιώτης παρείναι. Φησί γον εν τοϊς περί τού ωκεανού πεπραγματευμένοις αυτό, ότι εδείκνυον ημίν οι βάρβαροι, όπου ο ήλιος κοιμάται. Συνέβαινε γαρ περί τούτους τους τόπους την μήν νύκτα παντελώς μικραν γενέσθαι, ωρών οίς μέν β', οίς δέ γʹ ώστε κατά την δύσιν μικρού διαλείμματος γενομένου έπανατέλλειν ευϑέως τόν ήλιον"
[221] Ks. Cosm. Indopl., ed. Montfaucon, II, p. 149: — "Πυϑέας δε o Μασσαλιώτης εν τοϊς περί ωκεανού ούτώς φησίν ως ότι παραγενoμένω αυτώ έν τοϊς βορειοτάτοις τόποις έδείκνυον οι αυτόϑι βάρβαροι την ήλίου κοίτην, ως εκεί τών νυκτών άεί γιγνομένων παρʹ αυτοϊς."