[176]: Je traduis ici le discours qui est dans Sabellicus, en l'abrégeant: «Ite, inquit, et hæc vestro principi et populo dicite, Fœdericum Romanorum imperatorem ab eis hostem et fugitivum reposcere; quem nisi primo quoque tempore ad se sub custodiâ vinctum miserint, fore ut pro hostibus imperii se haberi paulò post Veneti scirent; neque fœdus neque jura ulla gentium plus apud se valitura quàm insignem illam contumeliam pro quâ ulciscendâ omnia divina et humana jura paratus esset evertere: admoturum se non multò post terrâ marique ad eorum urbem copias, futurumque ut victrices aquilas, quod ipsi nunquàm putassent, ante divi Marci ædem sisteret.

Ce même discours est rapporté dans la Chronique de Dandolo; mais il y est en vers.

Ite, duci vestro nostrum reddatis amorem;
Et licet hæc nostræ referat sibi pagina chartæ,
Ore nihilominùs nostra hæc referatis amico
Verba duci vestro: nostrum non ampliùs hostem
Sustineat, mittat nobis custodibus illum:
Ac si fortè neget fugitivum tradere papam,
Credat amicitiæ dissolvi fœdera nostræ;
Securum quòd si dux se facit æquore, classes
Injiciam, cùm tempus erit, tantisque galeis
Propulsabo fretum, ut Venetos quoque remige poitus
Ingrediar, Marcique urbem, figamque plateis
Victrices aquilas non ante in sæcula fixas.

Ces vers sont fort mauvais assurément; mais ils confirment la tradition.

[177]: Jules Faroldo, dans ses Annales vénitiennes, dit que cet Othon était fils naturel; mais le document cité dans la Chronique de Dandolo, liv. 10, chap. 1er, partie 31, porte expressément: «Exercitus cui præerat legitimus imperatoris filius.»

[178]: Dandolo rapporte les noms des commandants de ces trente galères.

[179]: Les détails de ce combat sont rapportés par Doglioni, Historia venetiana, lib. 2, et Sabellicus, lib. 7.

[180]: Histoire ecclésiastique de l'abbé Fleury, liv. 73.

[181]: Codex Italiæ diplomaticus Joannis Christiani Lunig, tom. I, pars 1, sect. 1, IX.

[182]: Cod. ital. diplom. tom. I, part 1, sect. 1, X.