1. TESTĀMENTĀRĬUS, ĭi, m. Rédacteur d’un testament. Syn. Subjector testamentorum.
2. TESTĀMENTĀRĬUS, a, um, De testament, testamentaire. Usus: Lex testamentaria.
TESTĀMENTUM, i, n. Testament. Syn. Suprema voluntas; voluntatis nostræ justa sententia de eo quod post mortem nostram fieri voluerimus. Epith. Falsum, firmissimum, non improbum, non inofficiosum, non inhumanum, irritum, ruptum, ratum. Usus: Testamentum facere, conscribere, componere, obsignare; testamento aliquid alicui relinquere. Testamentum falsum supponere; testamentum subjicere. Nefas est testamenta mutare, rumpere, inducere, irrita facere et voluntates mortuorum evertere. Qui factionem testamenti non habuerit. Cf. [Hereditas].
TESTĀTUS, a, um, Attesté, certifié, démontré. Syn. Exploratus, ratus, indubitatus. Usus: Nihil dixi nisi notum et testatum. Ut res multorum oculis fieret testatior, afin que la chose fut plus notoire. Res certissimis monumentis testata.
TESTĬFĬCĀTĬO, ōnis, f. Déposition, témoignage. Syn. Testimonium, formula testimonii. Epith. Summa, sempiterna. Usus: 1. Manebit hujus tui facti testificatio sempiterna. Chirographa, testificationes, judicia, quæstiones. 2. Affirmatio privata, déclaration, preuve. Cum summa testificatione suorum erga me meritorum. Cf. [Testimonium], [Testes].
TESTĬFĬCOR, aris, atus sum, ari, d. a. Déposer, témoigner, certifier, attester qqche comme témoin. Syn. Testor, attestor, notum facio, testimonium dico, testibus firmo. Usus: Id feci testificandi amoris mei causa. Hæc in maxima hominum frequentia testificabatur.
TESTĬMŌNĬUM, ĭi, n. Témoignage, déposition, attestation. Syn. Testificatio, jurejurando devincta auctoritas. Epith. Acerrimum, debitum, divinum, exploratum, extremum, falsum, firmum, gratum, grave, improbum, inimicum, majus, mutuum, præclarum, proprium, publicum, sempiternum, totum, vehemens, divinum, tacitum. Usus: Testimonium secundum fidem et religionem gravissime dicere. Pro testimonio dicere; testimonium innocentiæ alicui tribuere, impertiri. Sunt in eam rem multa testimonia. Refellere, refutare, elevare testimonia. Eodem is convertit aculeos testimonii sui. Causa ejus gravissimorum virorum testimoniis communita fuit.
TESTIS, is, m. Témoin. Syn. Laudator, auctor, obsignator; testimonium. Phras. Ejus rei multos testes habeo, j’ai de nombreux témoins de cette chose. Ejus rei testes citare, proferre, edere, producere possum plurimos, qui se non opinari sed scire, non audivisse, sed vidisse, non interfuisse, sed egisse dicent. Rem testibus planam facere perfacile mihi est. Testem citabo totam domum; ejus rei auctores testesque optimos dare possum; res ea multorum testimoniis communiri potest; in ea causa deesse non possunt, qui pro testimonio dicant; rem eam multis testibus firmare possum. Usus: Testes adhibere locupletes, idoneos, religiosos, integros, incorruptos, gravissimos; aut contra falsos, diobolares, ab religione remotos. Testis ac spectator vivus ac præsens. Testis est Italia. Clarissimæ victoriæ testes. Deos facere testes.
TESTOR, aris, atus sum, ari, d. a. Être témoin, déclarer, attester comme témoin. Syn. Doceo, significo, ostendo, demonstro, testificor; testes adhibeo, facio, voco, invoco. Usus: 1. Ejus artificium operis artificis peritiam testatur. 2. Testem invoco, imploro, obtestor, prendre qqn ou qqche à témoin, attester. Deos testor, omnesque homines. 3. Testamento decerno, faire son testament, tester. Possitne testari exul, quæritur. Cf. [Testis].