BELLĬCUS, a, um, Relatif à la guerre. Usus: Bellicam rem administrari majores nostri nisi auspicato noluerunt, les affaires de la guerre, la guerre. Bellica disciplina, l’art de la guerre. Bellica laus, gloria, la gloire militaire.
BELLĬGĔRO, as, avi, atum, are, n. Faire la guerre. Syn. Bellum gero. Usus: Cum fortuna nobis belligerandum est.
BELLO, as, avi, atum, are, n. Faire la guerre. Syn. Belligero, bellum gero. Usus: Gigantum more cum Diis bellare. Cf. [Bellum].
BELLŬA, æ, f. Bête féroce. Syn. Bestia. Epith. Audax et nefaria, fera et immanis, immanis, et tetra, importuna, importunissima, impura, tetra et pestifera, teterrima, et vastifica, vasta, et immanis. Belluæ fluitantes, immanes et feræ, innantes et natantes. Usus: Ægritudo ut tetra et immanis bellua fugienda. Sed quid ego jus hospitii in hac bellua requiro?
BELLUM, i, n. Guerre. Syn. Duellum, Mars, belli contentio, certamen belli, tempus belli, arma. )( Pax. Differ. Bellum totum militiæ tempus; prælium solum armorum certamen est. Epith. Bella acerba ac diuturna, civilia, continua, domestica, externa, gravia, gravissima, hostilia, inutilia, justa, leniora, magna, majora, maritima, terrestriaque, maxima, et periculosissima, pestifera, præclara, pristina, propria, superiora, varia, vetera, bellis superioribus. Bello proximo, bellum acerbum diuturnumque, intestinum, acerbissimum, et calamitosissimum, commune, crudele et exitiosum, crudelissimum, dubium, fœdissimum, gravissimum, horribile ac nefarium, impium, inexpiabile, indictum, infinitum, injustum, luctuosissimum, necessarium, periculosum, vehemens, merum, miserum fataleque, miserrimum, mortiferum, muliebre, naturale, navale et maritimum, occultum, oppressum, periculosum magnitudine, turpe, perniciosissimum, piraticum, privatum, proximum, prudens, regium, repentinum, sacrilegum impiumque, sævissimum prope omnium, sceleratissimum, sempiternum, servile, tetrum periculosumque, tantum, tam crudele, tam nefarium, tam diuturnum, tam longe lateque dispersum diffusumque. Phras. 1. Bellum imminet, la guerre est imminente. Impendet nobis, imminet bellum formidolosum, anceps, difficile. Exardescet, orietur, nascetur, exsistet ex his scintillis bellum calamitosum, exitiabile. Versamur in præsenti belli discrimine. Adventat, appropinquat, adest jam grave bellum. Res ad arma spectat. Bellum jam evitari non potest. Gliscit jam scintilla belli, quæ brevi in apertum incendium erumpet. Magna belli moles imminet. Magnum bellum in manibus est. Bellum incidet non dubium. Bellum nobis jam propius admovetur. Grave bellum in metu est. Belli magni timor impendet; versamur in magno timore belli. Adesse jam grave bellum videtur. Bellum non dubium habemus. Bellum primo quoque tempore conflatum erit; natum jam est belli initium. 2. Bellum excitare, allumer la guerre. Concitare, suscitare, commovere, conflare, concire bellum; bellicum canere; ad arma vocare; arma induere civibus; in arma populos agere; ad bellum omnem Europam armare; ad arma conclamare, stimulare, concitare, sollicitare populos; bellum toto orbe consciscere; ad bellum inducere; quasi furiam quandam ac facem belli accendere, et impellere ad consilia tam funesta populos. 3. Bellum parare, faire les préparatifs d’une guerre. Bellum adornare, apparare, comparare, instruere; bellum coquere, ostendere; ad saga ire; de bello cogitare; ad bellum animum intendere; in bellum mente et animo insistere; ad belli cogitationem se recipere; de bello consilium inire; belli consilium quærere; in bellum incumbere. Omnia belli apparatu strepunt, tout retentit de bruit de guerre. Saga sumuntur, arma promuntur, dantur civibus; arma raptim capiuntur, induuntur. Armis cives accinguntur, muniuntur, instruuntur. 4. Bellum indicere, déclarer la guerre. Bellum denuntiare. 5. Bellum suscipere, entreprendre une campagne. Movere, commovere, facere, inferre, sumere, incipere, inchoare. Belli initium sumere; arma tentare; ad arma descendere, concurrere. Belli initium facere; bellum consciscere, contrahere; bellum moliri, inire; bellum capessere, decernere; otium bello interpellare; bello experiri; rem ad arma deducere; ad vim et arma descendere, decurrere; belli fortunam tentare, experiri; in bellum converti. 6. Bello aggredi aliquem, attaquer quelqu’un les armes à la main. Arma inferre, bello lacessere, tentare, petere aliquem; armis invadere, infestare; bello premere, opprimere; armis, bello persequi; bellum inferre, movere, commovere, facere alicui. 7. Bellum gerendum committere, confier à quelqu’un le soin d’une guerre. Bellum dare consulibus; præficere bello consules; bellum mandare consulibus; summam belli administrandi consulibus dare, permittere. 8. Bellum gerere, faire la guerre. Administrare, gubernare bellum; bellum suis viribus exequi. 9. Bellum est in Italia, l’Italie est en feu. Ardet, flagrat, conflagrat atroci bello Italia; miscetur belli turbine; belli dissidio distracta gemit; internecino bello premitur, affligitur, vexatur. Italia perculsa bello, ac prostrata jacet; belli flamma uritur, ac consumitur; magna belli contentione terra marique infestatur; igne ferroque vastatur; nefario ac durissimo bello inflammatur. Italia tota in armis est. Arma tota Italia concrepuere; strepitus armorum totam Italiam concutit; in sagis est omnis Italia. Nulla calamitas, nullum exitium, nihil tam durum et acerbum in bello est, quod Italia non persentiscat. Bellum diuturnum totam perdit, corrumpitque Italiam. Nullum non mali genus Italiæ infert, importat bellum. Bellum magnas calamitates, ac graves creat Italiæ; multis et gravibus damnis Italiam afficit; nullius mali expers est; nulla vacat calamitate Italia bello lacessita. Bellum ex pulcherimma Italiæ parte solitudinem facit. Undique se pugna movet in Italia; ubique armis contenditur, dimicatur, disceptatur. 10. Bellum adhuc anceps est, l’issue de la guerre est encore douteuse. Bellum ancipit. Marte geritur. Communis adhuc Mars belli. Varia adhuc belli fortuna, ancepsque Mars est. Bellum adhuc gestum ea fortuna est, quam belli casus ferunt, Marsque communis. 11. Bellum protrahere, traîner la guerre en longueur. Bellum ducere, trahere, alere, prorogare; lentum bellum per oppida circumferre. 12. Bello hostem circumducere. 13. Bellum repellere, se défendre (guerre défensive). Propulsare bellum, defendere bellum illatum; illatas injurias propulsare; bellum depellere, profligare, repellere; vim omnem belli tempestatemque alio convertere, avertere; bellum dividere, dispergere; in locum alium detrudere. 14. Bellum remisit, la guerre est sur le point de finir. Attenuatum, imminutum bellum est; senescit, consenescit bellum; affectum, non confectum bellum est. 15. Bellum absolvere, terminer une guerre. Restinguere, delere, conficere, componere; belli reliquias exstinguere; felici temeritate opprimere; bellum ad exitum perducere; bellum perficere, absolvere, perpetrare, victoria terminare; optato exitu concludere; belli extrema delere; belli reliquias auferre, conficere; nullam partem belli relinquere; finem bello imponere, facere, statuere; nullam belli scintillam relinquere; belli reliquias persequi; bellum tollere et sepelire. 16. A bello cessare, cesser la campagne. Bellum dirimere, ponere, deponere, componere; bellum pace mutare; arma ponere; ab armis discedere; ab armis absistere; bellum sedare; ab annis conquiescere. 17. Bellum renovare, recommencer la guerre. Nondum satis oppressis belli reliquiis, fumantibus adhuc belli scintillis, belli consilium resumptum, instauratum, redintegratum est, ut adeo bellum ex bello feratur. Redit, renascitur de integro bellum; jam exstinctum denuo suscitatur. Novo iterum bello implicamur, involvimur. Novis fluctibus objicimur; in bellum denuo conjicimur. Ex præsenti tranquillitate novæ tempestates commoventur. Bellum integrum superest novis furoribus inflammatum. Bellum non finivit, sed mutavit. Omnia rursus in bellum consilia convertenda sunt. Usus: Bellum inferre, porter la guerre. Bellum defendere, repousser la guerre. Bellum accipere, non inferre, guerre défensive et non offensive. Bello parato, après les préparatifs de guerre. Bellum collatum est circa Corinthum, on fit la guerre à Corinthe. Bellum ad Placentiam constitit, on cessa de combattre sous les murs de Plaisance.
BELLUS, a, um, Bon, convenable. Syn. Aptus, conveniens. Adv. Plane, valde. Usus: 1. Erit hic locus pueris bellissimus. 2. Lepidus, délicat. Bellus puer, bellæ litteræ. 3. Urbanus, honestus, poli, bien élevé. Durius hoc accepit, quam homines belli soleant. Cf. [Pulcher].
BĔNĔ, Bien. Syn. Præclare, commode, valde, ratione. Phras. 1. Bene mecum agitur, je suis le plus heureux des hommes. Pulchre mihi est. Beatus sum. Perbono loco res sunt meæ. Præclare se res habet. Bene me habeo. Rectissime apud me sunt omnia. Optime, commodissime mecum agitur. Belle me habeo. Expedita mihi sunt omnia et explicata. Florentissimis rebus utor. Optatis meis fortuna respondet. Pulcherrime stamus. Secundæ res sunt. Salva res est, integra, incolumis. Res facili cursu procedunt; prosperum cursum tenent. Prospere, et ex sententia res eunt meæ. Vitam vivo felicissimam. Facilem se mihi præbet fortuna et benignam. Optime mihi cum fortuna convenit. Nihil ad felicitatem deest. Vita mea omni felicitatis genere cumulata est. Omnia ad voluntatem fluunt; ex sententia procedunt. Utor rebus secundis. 2. Bene an male, bien ou mal. Recte an perperam; recte an secus; probe an secus egeris, ignoro. 3. Bene fecisti, vous avez bien fait. Recte et ordine, belle, rectissime et sapientissime; rite, providenterque fecisti. Usus: 1. Domus bene et ratione ædificata. 2. Valde, très, fort. (Cum adject. vel adv.) Homo bene nummatus; bene multi, bene mane, bene magnus, longus etc.
BĔNĔDĪCO, is, xi, ctum, ere, n. Usus: 1. Absolute est: bona verba dicere et boni ominis, dire des paroles de bon augure. 2. Laudo, dire du bien de quelqu’un, louer. Cui benedixit unquam bono civi? De quel homme de bien a-t-il jamais fait l’éloge?
BENEDICO DEUM, a. Je bénis DIEU. Laudo, extollo, deprædico Numinis clementiam, ac largitatem. 2. Benedicere populo, benedictionem dare, bénir le peuple, donner la bénédiction. Bene precari; fausta cum prece dimittere; pacem et veniam populo a superis precari. Solemni precatione, faustis ad DEUM precationibus populum prosequi. 3. Benedicere mensam, cibos, bénir la table, la nourriture. Cœnam a sacris precibus auspicari; Christiano ritu, solemni precatione dapes lustrare.
BĔNĔDICTUM, i, n. Bonne parole. )( Maledictum. Usus: Benedicta male interpretari.