LŪGĔO, es, luxi, ere, n. et a. Pleurer, être triste. Syn. In luctu sum, squaleo, mœreo. )( Lætor. Phras. Mortuum merito omnes lugebant, c’est à bon droit que l’on pleurait la mort de cet homme. Flebant de morte tanti viri; mortuum lugubri lamentatione et fletu prosequebantur; mœrebat senatus, tota civitas confecta senio, squalebant municipia, afflictabantur coloniæ, agri denique tam mansuetum, tam beneficum civem desiderabant. Propter unum hic totus civium squalor, hic luctus, hæ sordes susceptæ sunt. Eluxere eum gravius et diutius, quam ulla mater unicum filium. Tanti luctus gemitusque fiebant, ut acerbissimus tota urbe luctus versari videretur. Complorata mors viri totam urbem lamentis implevit. Nemo unquam dolentius deploratus est; mœrebant boni omnes, et in luctu vivebant; accepto ejus mortis nuntio nemo erat, qui lacrimas teneret; qui lamentis non se dederet; qui in questus se flebiles non profunderet; lacrimis justoque comploratu mortuum non prosequeretur; audita ejus morte lamentis, ploratuque urbs tota personabat, ubique comploratio et flebiles voces exaudiebantur, coortæ ubique lacrimæ et voces doloris indices, nec deerant, qui muliebres in fletus se projicerent, qui lacrimis, querelis, sordida scissaque veste totam urbem planctu lamentisque implorarent; concessum in omnem formam luctus, nec lamentis parcebatur. Cf. [Luctus], [Mœror]. Usus: Lugere mortem filii, fortunam reipublicæ.
LŪGŬBRIS, e, gen. com. Relatif au deuil, lugubre. Syn. Funebris. Usus: Fratris mei lacrimæ sordesque lugubres. Cf. [Tristis].
LUMBUS, i, m. Rein. Usus: Lumborum tenus.
LŪMEN, ĭnis, n. Lumière. Syn. Lux. )( Tenebræ. Epith. Æternum, altum, autumnale, bonum, clarum, dilucidum, breve, probabile, illustre, suave, divinum, gravissimum, honestum, lætum, magnum, mediocre, obscurum, perpetuum, plenum, rutilum, summum, supremum, tenue, tenuissimum, varium, vernum, certum, fervidum, vitale, volitans. Usus: 1. Lumen alicui in tenebris præferre. Tabulæ pictæ in bono lumine collocatæ. Animi, consilii, ingenii lumen porrigere ac tendere. Luminibus alienis obstruere, masquer la vue. Luminibus officere, idem. 2. Fenestra, fenêtre. Credebat ab ædium venditore mutata lumina. 3. Oculus, œil, vue. Amissis luminibus.
LŪMĬNAR, āris, n. Lumière, flambeau. Syn. Lumen. Usus: Incolumi senatu, nondum tot luminaribus reipublicæ exstinctis.
LŪMĬNŌSUS, a, um, Bien éclairé; brillant, distingué. Usus: Partes maxime luminosæ et quasi actuosæ.
LŪNA, æ, f. Lune. Epith. Major, nova. Phras. 1. Luna nova, nouvelle lune. Luna nascens; luna cum se curvat in cornua; cum cornua lunæ eminent. 2. Luna plena, pleine lune. Luna, cum totum orbem sidere impleret; cum orbem sidus impleverit; cum recessu, digressu longissimo a sole lumen accipit plenissimum. 3. Luna crescens, lune dans son croissant. Luna adolescens; luna se reficiens; luna cum flexu modico sinum facit. 4. Luna decrescens, lune en décours. Luna senescens; cum exiguo jam cornu fulget luna. Luna deficiens. 5. Eclipsis lunæ, éclipse de lune. Luna laborante; luna deficiens, cum primum nitorem sideris sui conderet; cum sanguinis colore suffuso lumen omne fœdaret. Lunæ defectio. Cf. [Eclipsis]. Usus: Luna summa humilitate fertur, prope contingens terram. Accessu suo et recessu solis lumen accipit. Solis annuam lustrationem menstruo spatio consequitur. Ortus et obitus lunæ. Luna crescens et decrescens. Luna ortus nascentium moderatur; maritimorum motuum accessus et recessus motibus suis gubernat; accretione et diminutione luminis fastorum dies notat et significat.
LŪNĀRIS, e, gen. com. Relatif à la lune, lunaire. Usus: Lunaris et infimus cursus.
LŬO, is, lŭi, ere, a. Payer; expier, porter la peine; nettoyer, purifier. Syn. Persolvo pœnas, pœnas do; item: expio, abstergo. Phras. 1. Unus ille luet culpam pro omnibus, seul, il sera puni pour tous les autres. Ille pro omnibus pœnas pendet, persolvet; de unius tergo satis fiet populo; pro omnium peccato unus ille supplicium sufferet; omnes omnium pœnæ in eum expetunt; unius pœna defungendum erit senatui; unus ille piaculum fiet pro cæteris. 2. Statim luit temeritatem suam, aussitôt il porta la peine de sa témérité. Non celerius, quam timeri poterat, fortuna deprehendit ejus temeritatem. Non effugit pœnam temeritas; erroris sui mox pœnas dedit, dependit, solvit. Cf. [Pœna], [Punio].
LŬPĪNUS, a, um, De loup, subst., lupin, légume. Usus: Folliculus lupinus.