MARMŎRĒUS, a, um, De marbre. Usus: Columnæ, signa marmorea.
MARS, artis, Dieu de la guerre. Fig. Guerre, combat. Usus: Quum omnis belli Mars communis et quum semper incerti exitus prœliorum sint, les chances de la guerre étant les mêmes pour tous, et l’issue des combats étant incertaine. Suo rem Marte gerit, il fait ses affaires sans secours étranger. Cf. [Bellum].
MARTYR, ris, gen. com. Martyr, f. re. Phras. 1. Purpuratus suo sanguine Fidei testis; invictus Christi athleta; laureatus Fidei pugil; qui sanguinis sui pignore Christum testatus, pro veritate Fidei supplicium mortis subiit; propter Christum carnifici collum præbuit; mortem pro Christi nomine fortiter obiit; qui inter ultimos cruciatus ad extremum usque spiritum in veræ Fidei confessione permansit; qui pro Christo per summos cruciatus vitam cum sanguine profudit. 2. Sancti Martyres, les saints martyrs. Qui pro Christi confessione strenue dimicarunt, et summa alacritate vario leti genere animas liquerunt; qui vita et sanguine Fidei nostræ sanctitatem commendarunt, confirmarunt; qui plantatam suis sudoribus fidem, fuso etiam sanguine rigarunt; qui per vulnera et mortes Regi suo Christo præclarum testimonium dederunt; qui DEI causa quæcumque cruciamenta, ipsamque mortem, cujus imaginem oculis fugimus, mentionem auribus respuimus, quam animis aversamur, et sola recordatione perhorrescimus, constantissime oppetivere; qui tormentis immanissimis excarnificati; qui dirissimos Christi causa cruciatus exhauserunt, seque in mortem acerbissimam obtulerunt; quos nulla tormentorum vis ad mutandam in proposito sententiam adigere potuit; qui direptis facultatibus in exilium ejecti, fustibus ad mortem contusi, sagittis confixi, qui compressis laqueo faucibus elisi, gladio desectis cervicibus in mortem dati, de impiis superstitionibus, de barbara immanitate moriendo triumpharunt.
MAS, ăris, m. Mâle, du sexe masculin. Usus: Deos mares et feminas esse dicitis.
MASCŬLUS, a, um, Masculin; mâle, viril. Syn. Virilis, fortis. Phras. Prolem masculam habuit, il ne laissa que des fils. Virilis stirps e matrimonio fuit; virilem sexum reliquit.
MASSA, æ, f. Pâte, masse, gâteau. Auri, ferri, picis, farinæ massa.
MĀTER, tris, f. Mère. Syn. Parens, genitrix. Epith. Cæca, conscelerata, egregia, gravida, præclara, infesta, libera, magna, misera lamentansque et abjecta, plena pietatis, victrix, optima. Usus: Sapientia mater omnium bonarum artium. Matris terræ sinus et gremium.
MĀTERFĂMĬLĬAS, matrisfamilias, f. Mère de famille. Usus: Matremfamilias secus, quam matronarum sanctitas postulat, nominamus.
MĀTĔRĬA, æ, et Materies, ēi, f. Matière dont une chose se compose; sujet. Syn. Res, ex qua fit aliquid; apparatus, argumentum. Phras. 1. Materia scribendi non deest, je ne manque pas de sujets de vous écrire. Semper est aliquod epistolæ argumentum; copia rerum, quas scribam, se magna mihi offert. Voluntas deesse, non res, ad scribendum potest; silva se mihi rerum ad scribendum objicit; materiem scribendi amplam dat, præbet dies quælibet. Usus: 1. Plato ex materia in se omnia recipiente esse mundum factum censet. 2. Lignorum, lapidum, etc. apparatus, matériaux. Materiam comportare milites jubet. Ex insula materiam, calcem advexere. 3. Id, de quo agunt artes, leges, etc., matière d’un art, sujet, thème. Materia artis est, in qua ars versatur. Quid illum odisset, segetem et materiem gloriæ suæ? Scribendi materies. Deformitas corporum apta ad jocandum materies. 4. Facultas, ressources. Opes libidini materiem dant, præbent. Moderatio subtrahit, adimit materiam furori. Cf. [Occasio].
MĀTĔRĬĀRĬUS, a, um, Celui qui travaille le bois, charpentier. Syn. Faber.