NĀVARCHUS, i, m. Capitaine, commandant de vaisseau. Syn. Gubernator et magister navis, navicularius.
NĀVĬCŬLA, æ, f. Petit bateau, barque. Syn. Parva navis, lembus, navigiolum.
NĀVĬCŬLĀRĬA, æ, f. Métier d’armateur, commerce maritime. Syn. Ars nautica. Usus: Naviculariam facere.
NĀVĬCŬLĀRĬUS, ĭi, m. Propriétaire de navires, armateur. Syn. Naviculator, navarchus, navis gubernator.
NĀVĬCŬLĀTOR, ōris, m. Armateur. Syn. Navicularius.
NĀVĬGĀBĬLIS, e, gen. com. Navigable, où l’on peut naviguer. Usus: Flumen navigabile.
NĀVIGĀTĬO, ōnis, f. Navigation. Syn. Navigationis cursus, cursus navalis. Epith. Bona, hiberna, odiosa, longa, hiemalis, portuosa, perdifficilis, vehementior. Usus: Tandem e diutina navigatione in portum veni.
NĀVĬGĬUM, ĭi, n. Toute espèce de navire, vaisseau, bâtiment, barque. Syn. Navis. Usus: Proficisci probo navigio, bono gubernatore ac tranquillitate. Cf. [Navis].
NĀVĬGO, as, avi, atum, are, a. et n. Naviguer, voguer. Syn. Navi, in navi vehor navem ago. Adv. Bellissime, bene, caute, commode, considerate, diligenter, expeditius, explorate, feliciter, incommode, omnino, periculose, prospere, quam cautissime, recte, strenue, tarde, tardius, temere, tuto, ultro citroque. Phras. 1. Tempus est navigandi, c’est la saison de naviguer, de se mettre en mer. Non solum nauta significat, sed etiam favonius ipse insusurrat, navigandi tempus esse. Anni tempus navigabile jam præbet mare; nacti idoneum tempus et ventum, e portu exeamus. 2. Vix navigavimus ex portu, à peine étions-nous sortis du port. Vix navim solvimus; vix oras resolvimus, anchoras præcidimus, vellimus; vix conscendimus; vix anchoras præcidimus; vix e portu exivimus; vix e conspectu terræ ablati sumus; vix malum ereximus, vela pandimus; vix navi profecti sumus; vix in altum vela dedimus; vix in altum provecta navis; vix anchoras sustulimus; a terra solvimus, vento nos dedimus. 3. In Græciam navigat, il fait voile pour la Grèce. In Græciam transmittit; in Græciam flectit; in Græciam cursum dirigit; in Græciam transportatur, cursum tenet, navibus proficiscitur, trajicit; in Græciam transvehitur, vela dat, vela facit. 4. Ex Austria in Hungariam navigavit, il descendit d’Autriche en Hongrie. Secundo Danubio descendit, defluxit in Hungariam; secundo flumine in Hungariam delatus est; secundo flumine bellissime in Hungariam decurrit. 5. Cum prope Africæ littora navigarem, quand je côtoyais les rivages de l’Afrique. Cum oram Africæ legerem; navi præterveherem; Africæ littus raderem; cum præter Africæ littus velis ferrer; cum Africæ littus præterveherer. 6. Genuam navigavi, je suis allé par mer à Gênes. Ad Genuam navibus accessi; in portum Genuensem descensionem feci, exscensionem feci; navim adverti Genuensem in portum; navim appuli, navi appulsus sum Genuensem ad portum. Cf. [Appello].
NĀVIS, is, f. Vaisseau, navire. Syn. Navigium. Epith. Bona, constrata, magna, idonea, inanis, instructa, ornata, longa, maxima, oneraria, onusta, optima, parva, plena, postrema, pulcherrima, referta, recta, rostrata, salva, tuta ac fidelis. Usus: Navim ædificare, comparare, instruere, fabricare, ornare, construire, équiper un vaisseau. Navim conscendere; in navem ascendere, se collocare, monter dans un navire. Navem ex portu educere, faire sortir un vaisseau du port, lever l’ancre. Navem subducere, tirer un navire sur le rivage. Navim ad littus appellere, toucher terre, aborder. E navi egredi, desilire, se projicere, descendre de vaisseau. Navem frangere, in ipso portu evertere, ex maximis turbinibus ereptam in portu amittere, faire naufrage. Navis tormentis hostilibus depressa interiit, le navire a péri sous les boulets ennemis. Navis in vadum illisa est, le vaisseau a été brisé sur un écueil. Naves in vadis afflictantur, eliduntur, les navires font naufrage contre les récifs. Navim reficere laceratam, colligere de integro, et ornare, radouber un navire, le réparer. Naves firmare, et anchoris infrenare, mettre le navire à l’ancre. Naves in anchoris exspectant, commorantur, les navires sont à l’ancre.